Anguttara Nikaya


[Site Map]  [Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]

The Pali is transliterated as IAST Unicode (āīūṃṅñṭḍṇḷ). Alternatives:
[ ASCII (aiumnntdnl) | Mobile (āīūŋńñţđņļ) | Velthuis (aaiiuu.m'n~n.t.d.n.l) ]

 

Anguttara Nikāya
Pañcaka Nipāta
5. Muṇḍarāja-Vagga

Sutta 50

Nārada Suttaɱ

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series and proofed against, and mostly resolved to the Pali Text Society Anguttara-Nikaya edited by Prof. E. Hardy, Ph.D., D.D.

 


 

[1][pts][bodh]Evaɱ me sutaɱ:|| ||

Ekaɱ samayaɱ āyasmā Nārado Pāṭalīputte viharati Kukkuṭārāme.|| ||

Tena kho pana samayena Muṇḍassa rañño Bhaddā devī kālakatā hoti piyā manāpā.|| ||

So Bhaddāya deviyā piyāpāyena n'eva nahāyati,||
na vilimpati,||
na bhattaɱ bhuñjati,||
na kammantaɱ payojeti.|| ||

Rattindivaɱ Bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito.|| ||

Atha kho Muṇḍo rājā Piyakaɱ kosārakkha āmantesi:|| ||

'Tena hi samma Piyaka [58] Bhaddāya deviyā sarīraɱ āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjetha yathā mayaɱ Bhaddāya deviyā sarīraɱ cirataraɱ passeyyāmā' ti.|| ||

'Evaɱ devā' ti kho Piyako kosārakkho Muṇḍassa rañño paṭissutvā Bhaddāya deviyā sariraɱ āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujji.|| ||

Atha kho Piyakassa kosārakkhassa etad ahosi:|| ||

'Imassa kho Muṇḍassa rañño Bhaddā devī kālakatā piyā manāpā.|| ||

So Bhaddāya deviyā piyāpāyena n'eva nahāyāti,||
na vilimpati,||
na bhattaɱ bhuñjati,||
na kammantaɱ payojeti.|| ||

Rattindivaɱ Bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito.|| ||

Kaɱ nu kho Muṇḍo rājā samaṇaɱ vā brāhmaṇaɱ vā payirupāseyya,||
yassa dhammaɱ sutvā sokasallaɱ pajaheyyā" ti?|| ||

Atha kho Piyakassa kosārakkhassa etad ahosi:|| ||

'Ayaɱ kho āyasmā Nārado Pāṭalīputte viharati Kukkuṭārāme.|| ||

Taɱ kho pan'āyasmantaɱ Nāradaɱ evaɱ kālyāṇo kittisaddo abbhuggato:|| ||

"Paṇḍito vyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho c'eva arahā ca."|| ||

Yaɱ nūna Muṇḍo rājā āyasmantaɱ Nāradaɱ payirupāseyya,||
app'eva nāma Muṇḍo rājā āyasmato Nāradassa dhammaɱ sutvā sokasallaɱ pajaheyyā' ti.|| ||

Atha kho Piyako kosārakkho yena Muṇḍo rājā ten'upasaŋkami.|| ||

Upasaŋkamitvā Muṇḍaɱ rājānaɱ etad avoca:|| ||

'Ayaɱ kho deva āyasmā Nārado Pāṭalīputte viharati kukkuṭārāme.|| ||

Taɱ kho pan'āyasmantaɱ Nāradaɱ evaɱ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:|| ||

"Paṇḍito vyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho c'eva arahā ca."|| ||

Yadi pana devo āyasmantaɱ Nāradaɱ payirupāseyya,||
app'eva nāma devo āyasmato Nāradassa dhammaɱ sutvā sokasallaɱ pajaheyyā' ti.|| ||

'Tena hi samma Piyaka [59] āyasmantaɱ Nāradaɱ paṭivedehi.|| ||

Kathaɱ hi nāma mādiso samaṇaɱ vā brāhmaṇaɱ vā vijite vasantaɱ pubbe appaṭisaɱvidito upasaŋkamitabbaɱ maññeyyā' ti?|| ||

'Evaɱ devā' ti kho Piyako kosārakkho Muṇḍassa rañño paṭissutvā yen'āyasmā Nārado ten'upasaŋkami.|| ||

Upasaŋkamitvā āyasmantaɱ Nāradaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinno kho Piyako kosārakkho āyasmantaɱ Nāradaɱ etad avoca:|| ||

'Imassa bhante Muṇḍassa rañño Bhaddā devī kālakatā piyā manāpā.|| ||

So Bhaddāya deviyā piyāpāyena n'eva nahāyati,||
na vilimpati,||
na bhattaɱ bhuñjati,||
na kammantaɱ payojeti.|| ||

Rattindivaɱ Bhaddāya deviyā sarire ajajhomucchito.|| ||

Sādhu bhante āyasmā Nārado Muṇḍassa rañño tathā dhammaɱ desetu,||
yathā Muṇḍo rājā āyasmato Nāradassa dhammaɱ sutvā sokasallaɱ pajaheyyā' ti.|| ||

'Yassa dāni Piyaka Muṇḍo rājā kālaɱ maññatī' ti.|| ||

Atha kho Piyako kosārakkho uṭṭhāy āsanā āyasamntaɱ Nāradaɱ abhivadetvā padakkhiṇaɱ katvā yena Muṇḍo rājā ten'upasaŋkami.|| ||

Upasaŋkamitvā Muṇḍaɱ rājānaɱ etad avoca:|| ||

'Katāvakāso kho deva āyasmatā Nāradena,||
yassa dāni devo kālaɱ maññatī' ti.|| ||

'Tena hi samma Piyaka bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpehī' ti.|| ||

'Evaɱ devā' ti kho Piyako kosārakkho Muṇḍassa rañño paṭissutvā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā Muṇḍaɱ rājānaɱ etad avoca:|| ||

'Yuttāni kho te deva bhadrāni bhadrāni yānāni.|| ||

'Yassa'dāni devo kālraɱ maññatī' ti.|| ||

2. Atha kho Muṇḍo rājā bhadraɱ yānaɱ abhirahitvā bhadrehi yānehi.|| ||

Yena Kukakuṭārāmo tena pāyāsi mahaccā rājānubhāvena āyasmannaɱ Nāradaɱ dassanāya.|| ||

Yāvatikā yānassa bhumi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattiko'va ārāmaɱ pāvisi.|| ||

Atha kho Muṇḍo rājā yen'āyasmā Nārado ten'upasaŋkami.|| ||

Upasaŋkamitvā āyasmanaɱ Nāradaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

Eka-m-antaɱ [60] nisinnaɱ kho Muṇḍaɱ rājānaɱ āyasmā Nārado etad avoca:|| ||

Pañc'imāni mahārāja alabbhaniyāni Ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā Mārena vā Brahmunā vā kenaci vā lokasmiɱ.|| ||

Katamāni pañca?|| ||

'Jarādhammaɱ mā jīrī ' ti.|
alabbhanīyaɱ ṭhānaɱ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiɱ.|| ||

'Vyādhidhammaɱ mā vyādhīyī ti||
alabbhanīyaɱ ṭhānaɱ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiɱ.|| ||

'Maraṇadhammaɱ mā mīyī,||
ti||
alabbhanīyaɱ ṭhānaɱ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahamunā vā kenavi vā lokasmiɱ.|| ||

'Khayadhammaɱ mā khīyī ti||
alabbhaniyaɱ ṭhānaɱ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiɱ.|| ||

'Nassanadhammaɱ mā nassī ti||
alabbhanīyaɱ ṭhānaɱ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiɱ.|| ||

Assutavato mahārāja puthujjanassa jarādhammaɱ jīrati.|| ||

So jarādhamme jiṇṇe na iti paṭisañcikkhati:||
na kho mayhamevekassa jarādhammaɱ jīrati.|| ||

Atha kho yāvatā sattānaɱ āgati,||
gati,||
cuti,||
upapat' ti.|
sabbesaɱ sattānaɱ jarādhammaɱ jīrati.|| ||

Ahañ c'eva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaɱ,||
kilameyyaɱ,||
parideveyyaɱ,||
urattāḷiɱ kandeyyaɱ,||
sammohaɱ apajjeyyaɱ,||
bhattampi me nacchādeyya.|| ||

Kāyepi dubbaṇṇiyaɱ okkameyya.|| ||

Kammantāpi nappavatteyyuɱ.|| ||

Amittāpi attamanā assu.|| ||

Mittāpi dummanā assū' ti.|| ||

So jarādhamme jiṇṇe socati,||
kilamati,||
paridevati,||
urattāḷiɱ kandati,||
sammohaɱ āpajjati.|| ||

Ayaɱ vuccati mahārāja,||
assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaɱ yeva paritāpeti.|| ||

Puna ca paraɱ mahārāja assutavato puthujjanassa byādhidhammaɱ byādhīyati nassana dhammaɱ nassati.|| ||

So nassanadhamme naṭṭhe na iti paṭisañcikkhati:||
"na kho mayhamevekassa nassanadhammaɱ nassati.|| ||

Athakho yāvatā sattānaɱ āgati,||
gati,||
cuti,||
upapatti,||
sabbesaɱ sattānaɱ nassanadhammaɱ nassati.|| ||

Ahañ c'eva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaɱ,||
kilameyyaɱ,||
parideveyyaɱ,||
urattāḷiɱ kandeyyaɱ,||
sammohaɱ āpajjeyyaɱ,||
bhattampi me nacchādeyya.|| ||

Kāyepi dubbaṇṇiyaɱ okkameyya.|| ||

Kammantāpi nappavatteyyuɱ.|| ||

Amittāpi attamanā assu.|| ||

Mittāpi dummanā assū" ti.|| ||

So nassanadhamme naṭṭhe socati,||
kilamati,||
paridevati,||
urattāḷiɱ kandati,||
sammohaɱ āpajjati.|| ||

Ayaɱ vuccati mahārāja assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaɱ yeva paritāpeti.|| ||

Puna ca paraɱ mahārāja assutavato puthujjanassa maraṇadhammaɱ mīyati so nassanadhamme naṭṭhe na iti paṭisañcikkhati:||
"na kho mayhamevekassa nassanadhammaɱ nassati.|| ||

Atha kho yāvatā sattānaɱ āgati,||
gati,||
cuti,||
upapatti,||
sabbesaɱ sattānaɱ nassanadhammaɱ nassati.|| ||

Ahañ c'eva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaɱ,||
kilameyyaɱ,||
parideveyyaɱ,||
urattāḷiɱ kandeyyaɱ,||
sammohaɱ āpajjeyyaɱ,||
bhattampi me nacchādeyya.|| ||

Kāyepi dubbaṇṇiyaɱ okkameyya.|| ||

Kammantāpi nappavatteyyuɱ.|| ||

Amittāpi attamanā assu.|| ||

Mittāpi dummanā assū" ti.|| ||

So nassanadhamme naṭṭhe socati,||
kilamati,||
paridevati,||
urattāḷiɱ kandati,||
sammohaɱ āpajjati.|| ||

Ayaɱ vuccati mahārāja assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaɱ yeva paritāpeti.|| ||

Puna ca paraɱ mahārāja assutavato puthujjanassa khayadhammaɱ khīyati so nassanadhamme naṭṭhe na iti paṭisañcikkhati:||
"na kho mayhamevekassa nassanadhammaɱ nassati.|| ||

Atha kho yāvatā sattānaɱ āgati,||
gati,||
cuti,||
upapatti,||
sabbesaɱ sattānaɱ nassanadhammaɱ nassati.|| ||

Ahañ c'eva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaɱ,||
kilameyyaɱ,||
parideveyyaɱ,||
urattāḷiɱ kandeyyaɱ,||
sammohaɱ āpajjeyyaɱ,||
bhattampi me nacchādeyya.|| ||

Kāyepi dubbaṇṇiyaɱ okkameyya.|| ||

Kammantāpi nappavatteyyuɱ.|| ||

Amittāpi attamanā assu.|| ||

Mittāpi dum- [61] manā assū" ti.|| ||

So nassanadhamme naṭṭhe socati,||
kilamati,||
paridevati,||
urattāḷiɱ kandati,||
sammohaɱ āpajjati.|| ||

Ayaɱ vuccati mahārāja assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaɱ yeva paritāpeti.|| ||

Sutavato ca kho mahārāja ariyasāvakassa jarādhammaɱ jīrati.|| ||

So jarādhamme jiṇṇe iti paṭisañcikkhati:||
"na kho mayhamevekassa jarādhammaɱ jīrati.|| ||

Atha kho yāvatā sattānaɱ āgati,||
gati,||
cuti,||
uppatti,||
sabbesaɱ sattānaɱ jarādhammaɱ jīrati.|| ||

Ahañ c'eva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaɱ.|| ||

Kilameyyaɱ,||
parideveyyaɱ,||
urattāḷiɱ kandeyyaɱ,||
sammohaɱ āpajjeyyaɱ,||
bhattampi me nacchādeyya.|| ||

Kāyepi dubbaṇṇiyaɱ okkameyya,||
kammantāpi nappavatteyyuɱ.|| ||

Amittāpi attamanā assu.|| ||

Mittāpi dummanā assū" ti.|| ||

So jarādhamme jiṇṇe na socati,||
na kilamati,||
na paridevati,||
na urattāḷiɱ kandati,||
na sammohaɱ āpajjati.|| ||

Ayaɱ vuccati mahārāja ariyasāvako abbahī savisaɱ sokasallaɱ yena viddho assutavā puthujjano attānaɱ yeva paritāpeti.|| ||

Asoko visallo ariyasāvako attānaɱ yeva parinibbāpeti.|| ||

Puna ca paraɱ mahārāja sutavato ariyasāvakassa vyādhidhammaɱ vyādhīyati so nassanadhamme naṭṭhe itipaṭisañcikkhati:||
"na kho mayhamevekassa nassanadhammaɱ nassati.|| ||

Atha kho yāvatā sattānaɱ āgati,||
gati,||
cuti,||
upapatti,||
sabbesaɱ sattānaɱ nassanadhammaɱ nassati.|| ||

Ahañ c'eva kho pana nassana dhamme naṭṭhe soceyyaɱ,||
kilameyyaɱ,||
parideveyyaɱ urattāḷiɱ kandeyyaɱ,||
sammohaɱ āpajjeyyaɱ,||
bhattampi me nacchādeyya.|| ||

Kāye pi dubbaṇṇiyaɱ okkameyya.|| ||

Kammantāpi nappavatteyyuɱ.|| ||

Amittāpi attamanā assu.|| ||

Mittāpi dummanā assū" ti.|| ||

So nassanadhamme naṭṭhe na socati,||
na kilamati na paridevati,||
na urattāḷiɱ kandati,||
na sammohaɱ āpajjati.|| ||

Ayaɱ vuccati mahārāja Sutavā ariyasāvako abbahī savisaɱ sokasallaɱ yena viddho assutavā puthujjano attānaɱ yeva paritāpeti.|| ||

Asoko visallo ariyasāvako attānaɱ yeva parinibbāpeti.|| ||

Puna ca paraɱ mahārāja sutavato ariyasāvakassa maraṇadhammaɱ mīyati so nassanadhamme naṭṭhe itipaṭisañcikkhati:||
"na kho mayhamevekassa nassanadhammaɱ nassati.|| ||

Atha kho yāvatā sattānaɱ āgati,||
gati,||
cuti,||
upapatti,||
sabbesaɱ nassanadhammaɱ nassati.|| ||

Ahañ c'eva kho pana nassana dhamme naṭṭhe soceyyaɱ,||
kilameyyaɱ,||
parideveyyaɱ urattāḷiɱ kandeyyaɱ,||
sammohaɱ āpajjeyyaɱ,||
bhattampi me nacchādeyya.|| ||

Kāye pi dubbaṇṇiyaɱ okkameyya. Kammantāpi nappavatteyyuɱ.|| ||

Amittāpi attamanā assu.|| ||

Mittāpi dummanā assū" ti.|| ||

So nassanadhamme naṭṭhe na socati,||
na kilamati na paridevati,||
na urattāḷiɱ kandati,||
na sammohaɱ āpajjati.|| ||

Ayaɱ vuccati mahārāja Sutavā ariyasāvako abbahī savisaɱ sokasallaɱ yena viddho assutavā puthujjano attānaɱ yeva paritāpeti.|| ||

Asoko visallo ariyasāvako attānaɱ yeva parinibbāpeti.|| ||

Puna ca paraɱ mahārāja sutavato ariyasāvakassa khayadhammaɱ khīyati so nassanadhamme naṭṭhe itipaṭisañcikkhati:||
"na kho mayhamevekassa nassanadhammaɱ nassati.|| ||

Atha kho yāvatā sattānaɱ āgati,||
gati,||
cuti,||
upapatti,||
sabbesaɱ nassanadhammaɱ [56] nassati.|| ||

Ahañ c'eva kho pana nassana dhamme naṭṭhe soceyyaɱ,||
kilameyyaɱ,||
parideveyyaɱ urattāḷiɱ kandeyyaɱ,||
sammohaɱ āpajjeyyaɱ,||
bhattampi me nacchādeyya.|| ||

Kāye pi dubbaṇṇiyaɱ okkameyya.|| ||

Kammantāpi nappavatteyyuɱ.|| ||

Amittāpi attamanā assu.|| ||

Mittāpi dummanā assū" ti.|| ||

So nassanadhamme naṭṭhe na socati,||
na kilamati na paridevati,||
na urattāḷiɱ kandati,||
na sammohaɱ āpajjati.|| ||

Ayaɱ vuccati mahārāja Sutavā ariyasāvako abbahī savisaɱ sokasallaɱ yena viddho assutavā puthujjano attānaɱ yeva paritāpeti.|| ||

Asoko visallo ariyasāvako attānaɱ yeva parinibbāpetī ti.|| ||

[62] Imāni kho mahārāja pañca alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena devena vā mārena vā brahmunā kenaci vā lokasmin ti.|| ||

 

Na socanāya na paridevanāya attho alabbho1 api appako pi,||
socantamenaɱ dukhitaɱ viditvā paccatthikā attamanā bhavanti.|| ||

Yato ca kho paṇḍito āpadāsu na vedhati attavinicchayaññū,||
paccatthikāssa dukhitā bhavanti disvā mukhaɱ avikāraɱ purāṇaɱ.|| ||

Jappena mantena subhāsitena anuppadānena paveṇiyā ca,||
yathāyathā yattha labhetha atthaɱ tathā tathā tattha parakkameyya.|| ||

Sace pajāneyya alabbhaneyyo mayā ca aññena vā esa attho||
asocamāno adhivāsayeyya kammaɱ daḷhaɱ kinti karomi'dānī ti.|| ||

Evaɱ vutte Muṇḍo rājā āyasmantaɱ Nāradaɱ etad avoca:|| ||

'Ko nāmo ayaɱ bhante dhamma-pariyāyo' ti?|| ||

'Sokasallaharaṇo nāma ayaɱ mahārāja dhamma-pariyāyo ti.|| ||

'Taggha bhante sokasallaharaṇo,||
taggha bhante sokasallaharaṇo.|| ||

Imaɱ hi me bhante dhamma-pariyāyaɱ sutvā sokasallaɱ pahīṇan' ti.|| ||

Atha kho Muṇḍo rājā Piyakaɱ kosārakkhaɱ āmantesi:|| ||

'Tena hi samma Piyaka,||
Bhaddāya deviyā sarīraɱ jhāpetha.|| ||

Thūpaɱ cassā karotha.|| ||

Ajja-t-agge dāni mayaɱ nahāyissāma c'eva vilimpissāma.|| ||

Bhattaɱ ca bhuñjissāma.|| ||

Kammante ca payojessāmā' ti.|| ||

[63] Muṇḍarājavaggo pañcamo.|| ||


Contact:
E-mail
Copyright Statement   Webmaster's Page