Digha Nikaya


[Site Map]  [Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]

The Pali is transliterated as IAST Unicode (āīūṃṅñṭḍṇḷ). Alternatives:
[ ASCII (aiumnntdnl) | Mobile (āīūŋńñţđņļ) | Velthuis (aaiiuu.m'n~n.t.d.n.l) ]

 

Dīgha Nikāya

Sutta 3

Ambaṭṭha Suttantaɱ

Adapted from the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series

 


 

[1][pts] Evaɱ me sutaɱ ekaɱ samayaɱ Bhagavā Kosalesu cārikaɱ caramāno mahatā bhikkhu-saŋghena saddhiɱ pañca-mattehi bhikkhu-satehi yena Icchānaŋgalaɱ nāma kosalānaɱ brāhmaṇagāmo tadavasari.|| ||

Tatra sudaɱ Bhagavā Icchānaŋgale viharati Icchānaŋgalavanasaṇḍe.|| ||

2. Tena kho pana samayena brāhmaṇo pokkharasātī Ukkaṭṭhaɱ ajjhāvasati sattussadaɱ satiṇakaṭṭhodakaɱ sadhaññaɱ rājabhoggaɱ raññā pasenadinā kosalena dinnaɱ rājadāyaɱ brahmadeyyaɱ.|| ||

Assosi kho brāhmaṇo pokkharasāti:|| ||

"Samaṇo khalu bho Gotamo Sakyaputto Sakyakulā pabbajito Kosalesu cārikaɱ caramāno mahatā bhikkhu-saŋghena saddhiɱ pañca-mattehi bhikkhu-satehi Icchānaŋgalaɱ anuppatto Icchānaŋgale viharati Icchānaŋgalavanasaṇḍe.|| ||

Taɱ kho pana Bhagavantaɱ Gotamaɱ evaɱ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato: "Iti pi so Bhagavā arahaɱ Sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno sugato loka-vidū anuttaro purisa-damma-sārathī6 satthā deva-manussānaɱ buddho Bhagavā.|| ||

So imaɱ lokaɱ sadevakaɱ samārakaɱ sabrahmakaɱ sassamaṇa-brāhmaṇiɱ pajaɱ sadeva-manussaɱ sayaɱ abhiññā sacchikatvā pavedeti.|| ||

So dhammaɱ deseti ādi kalyāṇaɱ majjhe kalyāṇaɱ pariyosāna-kalyāṇaɱ sātthaɱ savyañjanaɱ8 kevalaparipuṇṇaɱ parisuddhaɱ [88] brahmacariyaɱ pakāseti.|| ||

Sādhu kho pana tathārūpānaɱ arahataɱ dassanaɱ hotī" ti.|| ||

3. Tena kho pana samayena brāhmaṇassa pokkharasātissa ambaṭṭho nāma māṇavo9 antevāsī hoti ajjhāyako mantadharo tiṇṇaɱ vedānaɱ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaɱ sākkharappabhedānaɱ itihāsapañcamānaɱ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo anuññātapaṭiññāto sake ācariyake tevijjake pāvacane yamahaɱ jānāmi taɱ tvaɱ jānāsi,||
yaɱ tvaɱ jānāsi tamahaɱ jānāmīti.|| ||

4. Atha kho brāhmaṇo pokkharasāti ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ āmantesi: "ayaɱ tāta ambaṭṭha Samaṇo Gotamo Sakyaputto Sakyakulā pabbajito Kosalesu cārikaɱ caramāno mahatā bhikkhu-saŋghena saddhiɱ pañca-mattehi bhikkhu-satehi Icchānaŋgalaɱ anuppatto Icchānaŋgale viharati Icchānaŋgalavanasaṇḍe.|| ||

Taɱ kho pana bhavantaɱ Gotamaɱ evaɱ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato: "Iti pi so Bhagavā arahaɱ Sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno sugato loka-vidū anuttaro purisa-damma-sārathī satthā deva-manussānaɱ buddho Bhagavā.|| ||

So imaɱ lokaɱ sadevakaɱ samārakaɱ sabrahmakaɱ sassamaṇa-brāhmaṇiɱ pajaɱ sadeva-manussaɱ sayaɱ abhiññā sacchikatvā pavedeti.|| ||

So dhammaɱ deseti ādi kalyāṇaɱ majjhe kalyāṇaɱ pariyosāna-kalyāṇaɱ sātthaɱ savyañjanaɱ kevalaparipuṇṇaɱ parisuddhaɱ brahmacariyaɱ pakāseti.|| ||

Sādhu kho pana tathārūpānaɱ arahataɱ dassanaɱ hotī" ti.|| ||

Ehi tvaɱ tāta ambaṭṭha yena Samaṇo Gotamo ten'upasaŋkama.|| ||

Upasaŋkamitvā samaṇaɱ Gotamaɱ jānāhi yadi vā taɱ bhavantaɱ Gotamaɱ tathāsantaɱyeva saddo abbhuggato,||
yadi vā no tathā,||
yadi vā so bhavaɱ Gotamo tādiso,||
yadivā na tādiso,||
tathā mayaɱ taɱ bhavantaɱ Gotamaɱ vedissāmāti.|| ||

5. "Yathā kathaɱ panāhaɱ bho taɱ bhavantaɱ Gotamaɱ jānissāmi yadi vā taɱ bhavantaɱ Gotamaɱ tathāsantaɱyeva saddo abbhuggato,||
yadi vā no tathā,||
yadi vā so bhavaɱ Gotamo tādiso yadi vā na tādiso" ti.|| ||

6. "Āgatāni kho tāta ambaṭṭha amhākaɱ mantesu dvattiɱsamahāpurisalakkhaṇāni yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveva gatiyo bhavanti anaññā: sace agāraɱ ajjhāvasati rājā hoti cakkavatti dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.|| ||

[89] tassimāni sattaratanāni bhavanti.|| ||

Seyyathīdaɱ: cakkaratanaɱ hatthiratanaɱ assaratanaɱ maṇiratanaɱ itthiratanaɱ gahapatiratanaɱ parināyakaratanameva sattamaɱ.|| ||

Parosahassaɱ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraŋgarūpā parasenappamaddanā.|| ||

So imaɱ paṭhaviɱ sāgarapariyan taɱ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati.|| ||

Sace kho pana agārasmā anagāriyaɱ pabbajati arahaɱ hoti Sammā-sambuddho loke vivattacchado.|| ||

Ahaɱ kho pana tāta ambaṭṭha mantānaɱ dātā tvaɱ mantānaɱ paṭiggahetā" ti.|| ||

"Evaɱ bho'ti kho ambaṭṭho māṇavo brāhmaṇassa pokkharasātissa paṭissutvā uṭṭhāy āsanā brāhmaṇaɱ pokkharasātiɱ abhivādetvā padakkhiṇaɱ katvā va'avārathamāruyha sambahulehi māṇavehi1 saddhiɱ yena Icchānaŋgalavanasaṇḍo tena pāyāsi.|| ||

Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattiko'va ārāmaɱ pāvisi.|| ||

7. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū abbhokāse caŋkamanti.|| ||

Atha kho ambaṭṭho māṇavo yena te bhikkhū ten'upasaŋkami.|| ||

Upasaŋkamitvā te bhikkhū etad avoca: "kahannu kho bho etarahi so bhavaɱ Gotamo viharati?|| ||

Taɱ hi mayaɱ bhavantaɱ Gotamaɱ dassanāya idhūpasaŋkantā" ti.|| ||

8. Atha kho tesaɱ bhikkhūnaɱ etad ahosi: "ayaɱ kho ambaṭṭho māṇavo abhiññātakolañño c'eva abhiññātassa ca brāhmaṇassa pokkharasātissa antevāsī.|| ||

Agaru kho pana Bhagavato evarūpehi kulaputtehi saddhiɱ kathāsallāpo hotī" ti.|| ||

Te ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ etad avocuɱ: "eso ambaṭṭha vihāro saɱvutadvāro.|| ||

Tena appasaddo upasaŋkamitvā ataramāno ālindaɱ pavisitvā ukkāsitvā agga'aɱ ākoṭehi.|| ||

Vivarissati te Bhagavā dvāranti."|| ||

9. Atha kho ambaṭṭho māṇavo yena so vihāro saɱvutadvāro tena appasaddo upasaŋkamitvā ataramāno ālindaɱ pavisitvā ukkāsitvā agga'aɱ ākoṭesi.|| ||

Vivari Bhagavā dvāraɱ.|| ||

Pāvisi ambaṭṭho māṇavo.|| ||

Māṇavakā'pi pavisitvā Bhagavatā saddhiɱ sammodiɱsu.|| ||

Sammodanīyaɱ kathaɱ sārāṇīyaɱ vītisāretvā eka-m-antaɱ nisīdiɱsu.|| ||

Ambaṭṭho pana māṇavo caŋkamanto pi nisinnena Bhagavatā [90] kañci kañci kathaɱ sārāṇīyaɱ vītisāreti.|| ||

Ṭhito pi nisinnena Bhagavatā kañci kañci kathaɱ sārāṇīyaɱ vītisāreti.|| ||

10. Atha kho Bhagavā ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ etad avoca: evannu kho te ambaṭṭha brāhmaṇehi vuddhehi mahallakehi ācariyapācariyehi saddhiɱ kathāsallāpo hoti yathayidaɱ caraɱ tiṭṭhaɱ nisinnena mayā kañci kañci kathaɱ sārāṇīyaɱ vītisāresī?" ti.|| ||

"Noh'idaɱ bho Gotama.|| ||

Gacchanto vā hi bho Gotama gacchantena brāhmaṇo brāhmaṇena saddhiɱ sallapitumarahati.|| ||

Ṭhito vā hi bho Gotama ṭhitena brāhmaṇo brāhmaṇena saddhiɱ sallapitumarahati.|| ||

Nisinno vā hi bho Gotama nisinnena brāhmaṇo buhmaṇena saddhiɱ sallapitumarahati.|| ||

Sayāno vā hi bho Gotama sayānena brāhmaṇo brāhmaṇena saddhiɱ sallapitumarahati.|| ||

Ye ca kho te bho Gotama muṇḍakā samaṇakā ibbhā kaṇhā bandhupādāpaccā,||
tehipi me saddhiɱ evaɱ kathāsallāpo hoti yathariva bhotā gotamenā" ti.|| ||

11. "Atthikavato kho pana te ambaṭṭha idhāgamanaɱ ahosi.|| ||

Yāyeva kho panatthāya āgaccheyyātho tameva atthaɱ sādhukaɱ manasi kareyyātho.|| ||

Avusitavā yeva kho pana bho ayaɱ ambaṭṭho māṇavo,||
vusitamānī kimaññatra avusitattā" ti.|| ||

12. Atha kho ambaṭṭho māṇavo Bhagavatā avusitavādena vuccamāno kupito anattamano Bhagavantaɱyeva khuɱsento Bhagavantaɱyeva vambhento Bhagavantaɱyeva upavadamāno samaṇo ca me bho Gotamo pāpito bhavissatīti Bhagavantaɱ etad avoca: "caṇḍā bho Gotama Sakyajāti,||
pharusā bho Gotama Sakyajāti,||
lahusā [91] bho Gotama Sakyajāti,||
rabhasā bho Gotama Sakkājāti.|| ||

Ibbhā santā ibbhā samānā na brāhmaṇe sakkaronti na brāhmaṇe garukaronti na brāhmaṇe mānenti na brāhmaṇe pūjenti na brāhmaṇe apacāyanti.|| ||

Ta-y-idaɱ bho Gotama nacchannaɱ tayidaɱ nappaṭirūpaɱ yadime Sakkā ibbhā santā ibbhā samānā na brāhmaṇe sakkaronti na brāhmaṇe garu karonti na brāhmaṇe mānenti na brāhmaṇe pūjenti na brāhmaṇe apacāyantī ti.|| ||

Iti ha ambaṭṭho māṇavo idaɱ paṭhamaɱ Sakkesu ibbhavādaɱ nipātesi.|| ||

13. "Kim pana te ambaṭṭha Sakkā aparaddhunti?"|| ||

"Eka midāhaɱ bho Gotama samayaɱ ācariyassa brāhmaṇassa pokkharasātissa kenavideva karaṇīyena Kapilavatthuɱ agamāsiɱ.|| ||

Yena Sakkānaɱ santhāgāraɱ ten'upasaŋkamiɱ.|| ||

Tena kho pana samayena sambahulā Sakkā c'eva Sakyakumārā ca santhāgāre uccesu āsanesu nisinnā honti aññamaññaɱ aŋgulipatodakehi sañjagghantā saɱkī'antā aññadatthu mamañ ñeva maññe anujagghantā.|| ||

Na maɱ koci āsanena'pi nimantesi.|| ||

Ta-y-idaɱ bho Gotama nacchannaɱ,||
tayidaɱ nappaṭirūpaɱ,||
yadime Sakkā ibbhā santā ibbhā samānā na brāhmaṇe sakkaronti na brāhmaṇe garukaronti na brāhmaṇe mānenti na brāhmaṇe pūjenti na brāhmaṇe apacāyantī" ti.|| ||

Iti ha ambaṭṭho māṇavo idaɱ dutiyaɱ Sakkesu ibbhavādaɱ nipātesi.|| ||

14. "Laṭukikāpi kho ambaṭṭha sakuṇikā sake kulāvake kāmalāpinī hoti.|| ||

Sakaɱ kho pan'etaɱ ambaṭṭha Sakkānaɱ yad idaɱ Kapilavatthu.|| ||

Na arahatāyasmā ambaṭṭho imāya appamattāya abhisajjituntī."|| ||

15. "Cattāro'me bho Gotama vaṇṇā: khattiyā brāhmaṇā vessā suddā.|| ||

Imesaɱ hi bho Gotama catunnaɱ vaṇṇānaɱ tayo vaṇṇā khattiyā ca vessā ca suddā ca aññadatthu brāhmaṇasseva paricārikā sampajjanti.|| ||

Ta-y-idaɱ bho [92] Gotama nacchannaɱ tayidaɱ nappaṭirūpaɱ yadi me Sakkā ibbhā santā ibbhā samānā na brāhmaṇe sakkaronti na brāhmaṇe karukaronti na brāhmaṇe mānenti na brāhmaṇe pūjenti na brāhmaṇe apacāyantī" ti.|| ||

Iti ha ambaṭṭho māṇavo idaɱ tatiyaɱ Sakkesu ibbhavādaɱ nipātesi.|| ||

16. Atha kho Bhagavato etad ahosi: atibā'haɱ kho ayaɱ ambaṭṭho māṇavo Sakkesu ibbhavādena nimmāneti.|| ||

Yannūnāhaɱ gottaɱ puccheyynti.|| ||

Atha kho Bhagavā ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ etad avoca: 'kathaɱ gottosi ambaṭṭhā?Ti' "kaṇhāyano'hamasmi bho gotamā" ti.|| ||

17. "Porāṇaɱ kho pana te ambaṭṭha mātāpettikaɱ nāmagottaɱ anussarato ayyaputtā Sakkā bhavanti,||
dāsiputto tvam asi Sakkānaɱ.|| ||

Sakyā kho pana ambaṭṭha rājānaɱ okkākaɱ pitāmahaɱ dahanti.|| ||

"Bhūtapubbaɱ ambaṭṭha rājā okkāko yā sā mahesī piyā manāpā tassā puttassa rajjaɱ pariṇāmetukāmo jeṭṭhakumāre raṭṭhasmā pabbājesi ukkāmukhaɱ karakaṇḍaɱ hatthinikaɱ nipuraɱ.|| ||

Te raṭṭhasmā pabbājitā himavantapasse pokkharaṇiyā tīre mahāsākasaṇḍo tattha vāsaɱ kappesuɱ.|| ||

Te jātisambhedabhayā sakāhi bhaganīhi saddhiɱ saɱvāsaɱ kappesuɱ.|| ||

Atha kho ambaṭṭha rājā okkāko amacce pārisajje āmantesi: "kahannu kho bho etarahi kumārā sammantīti"?|| ||

"Atthi deva himavantapasse pokkharaṇiyā tīre mahāsākasaṇḍo tatthetarahi kumārā sammanti.|| ||

Te jātisambhedabhayā sakāhi bhaganīhi saddhiɱ saɱvāsaɱ kappenti" ti.|| ||

Atha kho ambaṭṭha rājā okkāko udānaɱ udānesi: [93] "Sakkā vata bho kumārā paramaSakkā vata bho kumārā" ti.|| ||

Tadagge kho pana ambaṭṭha Sakkā paññāyanti.|| ||

So'va1 n'esaɱ pubbapuriso.|| ||

Rañño ca kho pana ambaṭṭha okkākassa disā nāma dāsī ahosi.|| ||

Sā kaṇhaɱ nāma janesi.|| ||

Jāto kaṇho pabyāhāsi: "dhovatha maɱ amma,||
nahāpetha maɱ amma,||
imasmā maɱ amma asucismā parimocetha,||
atthāya vo bhavissāmī" ti.|| ||

Yathā kho pana ambaṭṭha etarahi manussā pisāce disvā 'pisācā'ti sañjānanti.|| ||

Evam eva kho ambaṭṭha tena samayena manussā pisāce 'kaṇhā'ti sañjānanti.|| ||

Te evam āhaɱsu: ayaɱ jāto pabyāhāsi: 'kaṇho jāto pisāco jāto'ti.|| ||

Tadagge kho pana ambaṭṭha kaṇhāyanā paññāyanti.|| ||

So ca kaṇhāyanānaɱ pubbapuriso.|| ||

Iti kho te ambaṭṭha porāṇaɱ mātāpettikaɱ nāmagottaɱ anussarato ayyaputtā Sakkā bhavanti.|| ||

Dāsiputto tvam asi Sakkānanti.|| ||

18. Evaɱ vutte te māṇavakā Bhagavantaɱ etad avocuɱ: "mā bhavaɱ Gotamo ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ atibā'haɱ dāsiputtavādena nimmānesi.|| ||

Sujāto ca bho Gotama ambaṭṭho māṇavo kulaputto ca ambaṭṭho māṇavo bahussuto ca ambaṭṭho māṇavo kalyāṇavākkaraṇo ca ambaṭṭho māṇavo paṇḍito ca ambaṭṭho māṇavo.|| ||

Pahoti ca ambaṭṭho māṇavo bhotā Gotamena saddhiɱ asmiɱ vacane paṭimantetun" ti.|| ||

19. Atha kho Bhagavā te māṇavake etad avoca: "sace kho tumhākaɱ māṇavakā evaɱ hoti 'dujjāto ca ambaṭṭho māṇavo,||
akulaputto ca ambaṭṭho māṇavo,||
appassuto [94] ca ambaṭṭho māṇavo,||
akalyāṇavākkaraṇo ca ambaṭṭho māṇavo,||
duppañño ca ambaṭṭho māṇavo,||
na ca pahoti ambaṭṭho māṇavo samaṇena Gotamena saddhiɱ asmiɱ vacane paṭimantetunti,||
tiṭṭhatu ambaṭṭho māṇavo,||
tumhe mayā saddiɱ mantayavho1 asmiɱ vacane.|| ||

Sace pana tumhākaɱ māṇavakā evaɱ hoti: sujāto ca ambaṭṭho māṇavo,||
kulaputto ca ambaṭṭho māṇavo,||
bahussuto ca ambaṭṭho māṇavo,||
kalyāṇavākkaraṇo va ambaṭṭho māṇavo,||
paṇḍito ca ambaṭṭho māṇavo,||
pahoti ca ambaṭṭho māṇavo samaṇena Gotamena saddhiɱ asmiɱ vacane paṭimantetunti,||
tiṭṭhatha tumhe,||
ambaṭṭho māṇavo mayā saddhiɱ paṭimantetu" ti.|| ||

20. "Sujāto ca bho Gotama ambaṭṭho māṇavo,||
kulaputto ca ambaṭṭho māṇavo,||
bahussuto ca ambaṭṭho māṇavo,||
kalyāṇavākkaraṇo va ambaṭṭho māṇavo,||
paṇḍito ca ambaṭṭho māṇavo,||
pahoti ca ambaṭṭho māṇavo bhotā Gotamena saddhiɱ asmiɱ vacane paṭimantetuɱ.|| ||

Tuṇhī mayaɱ bhavissāma.|| ||

Ambaṭṭho māṇavo bhotā Gotamena saddhiɱ asmiɱ vacane paṭimantetū" ti.|| ||

21. Atha kho Bhagavā ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ etad avoca: ayaɱ kho pana te ambaṭṭha sahadhammiko pañho āgacchati.|| ||

Akāmāpi vyākātabbo.|| ||

Sace tvaɱ na vyākarissasi aññena vā aññaɱ paṭicarissasi,||
tuṇhī vā bhavissasi,||
pakkamissasi vā,||
ettheva te sattadhā muddhā phalissati.|| ||

Taɱ kiɱ maññasi ambaṭṭha?|| ||

Kinti te sutaɱ brāhmaṇānaɱ vuḍḍhānaɱ mahallakānaɱ ācariyapācariyānaɱ kutopabhūtikā kaṇhāyanā?|| ||

Ko ca kaṇhāyanānaɱ pubbapuriso?" ti.|| ||

Evaɱ vutte ambaṭṭho māṇavo tuṇhī ahosi.|| ||

dutiyam pi kho Bhagavā ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ etad avoca: taɱ kim maññasi ambaṭṭha?|| ||

Kinti te sutaɱ brāhmaṇānaɱ vuḍḍhānaɱ mahallakānaɱ ācariyapācariyānaɱ kukopabhūtikā kaṇhāyanā?|| ||

Ko ca kaṇhāyanānaɱ [95] pubbapuriso?Ti dutiyam pi kho ambaṭṭho māṇavo tuṇhī ahosi.|| ||

Atha kho Bhagavā ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ etad avoca: vyākarohi 'dāni ambaṭṭha,||
na 'dāni te tuṇhībhāvassa kālo.|| ||

Yo kho ambaṭṭha tathāgatena yāvatatiyakaɱ sahadhammikaɱ pañhaɱ puṭṭho na vyākaroti etthev'assa sattadhā muddhā phalissati.|| ||

22. Tena kho pana samayena vajirapāṇi yakkho mahantaɱ ayokūṭaɱ ādāya ādittaɱ sampajjalitaɱ sajotibhūtaɱ ambaṭṭhassa māṇavassa upari-vehāsaɱ ṭhito hoti: sacāyaɱ ambaṭṭho māṇavo Bhagavatā yāvatatiyakaɱ sahadhammikaɱ pañhaɱ puṭṭho na vyākarissati etthev'assa sattadhā muddhaɱ phālessāmīti.|| ||

Taɱ kho pana vajirapāṇiɱ yakkhaɱ Bhagavā c'eva passati ambaṭṭho ca māṇavo.|| ||

23. Atha kho ambaṭṭho māṇavo bhīto saɱviggo lomahaṭṭhajāto Bhagavantaɱyeva tāṇagavesī Bhagavantaɱyeva leṇagavesī Bhagavantaɱyeva saraṇagavesi upanisīditvā Bhagavantaɱ etad avoca: "kiɱ me taɱ bhavaɱ Gotamo āha?|| ||

Puna bhavaɱ Gotamo bravītū" ti.|| ||

"Taɱ kimmaññasī ambaṭṭha?|| ||

Kinti te sutaɱ brāhmaṇānaɱ vuḍḍhānaɱ mahallākānaɱ ācariyapācariyānaɱ bhāsamānānaɱ,||
kutoppabhūtikā kaṇhāyanā?|| ||

Ko ca kaṇhāyanānaɱ pubbapuriso?Ti."|| ||

"Evam eva me bho Gotama sutaɱ,||
yatheva bhavaɱ Gotamo āha.|| ||

Tatoppabhūtikā kaṇhāyanā.|| ||

So ca kaṇhāyanānaɱ pubbapuriso" ti.|| ||

24. Evaɱ vutte te māṇavakā unnādino uccāsaddamahāsaddā ahesuɱ: "dujjāto kira bho ambaṭṭho māṇavo,||
akulaputto kira bho ambaṭṭho māṇavo,||
dāsiputto kira bho ambaṭṭho māṇavo Sakkānaɱ,||
ayyaputtā kira bho ambaṭṭhassa māṇavassa Sakkā bhavanti.|| ||

Dhammavādiɱ yeva kira mayaɱ samaṇaɱ Gotamaɱ apasādetabbaɱ amaññimhā" ti.|| ||

25. Atha kho Bhagavato etad ahosi: "atibā'haɱ kho [96] ime māṇavakā ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ dāsiputtavādena nimmānenti.|| ||

Yannūnāhaɱ parimoceyyanti."|| ||

Atha kho Bhagavā te māṇavake etad avoca: "mā kho tumhe māṇavakā ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ atibā'haɱ dāsiputtavādena nimmānetha.|| ||

U'āro so kaṇho isi ahosi.|| ||

So dakkhiṇaɱ janapadaɱ gantvā brahme mante adhīyitvā rājānaɱ okkānaɱ upasaŋkamitvā maṭṭharūpiɱ1 dhītaraɱ yāci.|| ||

Tassa rājā okkāko 'ko n'eva re ayaɱ mayhaɱ dāsiputto samāno maṭṭharūpiɱ dhītaraɱ yācatī'ti kupito anattamano khurappaɱ sannayhi.|| ||

So taɱ khurappaɱ n'eva asakkhi muñcituɱ,||
no paṭisaɱharituɱ.|| ||

Atha kho māṇavakā amaccā pārisajjā kaṇhaɱ isiɱ upasaŋkamitvā etad avocuɱ: "sotthi bhadante hotu rañño,||
sotthi bhadante hotu rañño" ti.|| ||

"Sotthi bhavissati rañño,||
api ca rājā yadi adho khurappaɱ muñcissati yāvatā rañño vijitaɱ ettāvatā paṭhavī udrīyissatī" ti.|| ||

"Sotthi bhadante hotu rañño,||
sotthi janapadassā" ti.|| ||

"Sotthi bhavissati rañño,||
sotthi janapadassa.|| ||

Api ca rājā yadi uddhaɱ khurappaɱ muñcissati yāvatā rañño vijitaɱ ettāvatā sattavassāni devo na vassissatī" ti.|| ||

"Sotthi bhadante hotu rañño,||
sotthi janapadassa,||
devo ca vassatū" ti.|| ||

"Sotthi bhavissati rañño,||
sotthi janapadassa,||
devo ca vassissati.|| ||

Api ca rājā jeṭṭhakumāre khurappaɱ patiṭṭhāpetu,||
sotthi kumāro,||
pallomo bhavissatī" ti.|| ||

Atha kho māṇavakā,||
amaccā okkākassa ārocesuɱ: "devo jeṭṭhakumāre khurappaɱ patiṭṭhāpetu,||
sotthi kumāro pallomo bhavissatī" ti.|| ||

Atha kho rājā okkāko jeṭṭhakumāre khurappaɱ patiṭṭhāpesi.|| ||

Sotthi kumāro pallomo bhavi.|| ||

Atha kho tassa rājā okkāko bhīto saɱviggo lomahaṭṭhajāto brahmadaṇḍena [97] tajjito maṭṭharūpiɱ dhītaraɱ adāsi.|| ||

Mā kho tumhe māṇavakā ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ atibā'haɱ dāsiputtavādena nimmānetha.|| ||

U'āro so kaṇho isi ahosi.|| ||

26. Atha kho Bhagavā ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ āmantesi: "taɱ kim maññasi ambaṭṭha?|| ||

Idha khattiyakumāro brāhmaṇakaññāya saddhiɱ saɱvāsaɱ kappeyya,||
tesaɱ saɱvāsamanvāya putto jāyetha,||
yo so khattiyakumārena brāhmaṇakaññāya putto uppanno,||
api nu so labhetha brāhmaṇesu āsanaɱ vā udakaɱ vā?'Ti,|| ||

"Labhetha bho Gotama".|| ||

"Api nu naɱ brāhmaṇā bhojeyyuɱ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā?" ti.|| ||

"Bhojeyyuɱ bho Gotama."|| ||

"Api nu naɱ brāhmaṇā mante vāceyyuɱ vā no vā?"Ti|| ||

"Vāceyyuɱ bho Gotama."|| ||

"Apinu'ssa itthisu āvaṭaɱ vā assa anāvaṭaɱ vā?"Ti|| ||

"Anāvaṭaɱ hi'ssa bho Gotama".|| ||

"Api nu naɱ khattiyā khattiyābhisekena abhisiñceyyunti?"|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

"Taɱ kissa hetu?"|| ||

"Mātito hi bho Gotama anuppanno" ti.|| ||

27. "Taɱ kim maññasi ambaṭṭha?|| ||

Idha brāhmaṇakumāro khattiyakaññāya saddhiɱ saɱvāsaɱ kappeyya,||
tesaɱ saɱvāsamanvāya putto jāyetha,||
yo so brāhmaṇakumārena khattiyakaññāya putto uppanno,||
api nu so labhetha brāhmaṇesu āsanaɱ vā udakaɱ vā?"Ti|| ||

"Labhetha bho Gotama."|| ||

"Api nu naɱ brāhmaṇā bhojeyyuɱ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā?"Ti|| ||

"Bhojeyyuɱ bho Gotama."|| ||

"Api nu naɱ brāhmaṇā mante vāceyyuɱ vā no vā?"Ti|| ||

"Vāceyyuɱ bho Gotama."|| ||

[98] "apinu'ssa itthisu āvaṭaɱ vā assa anāvaṭaɱ vā?"Ti|| ||

"Anāvaṭaɱ hi'ssa bho Gotama."|| ||

"Api nu naɱ khattiyā khattiyābhisekena abhisiñceyyunti?"|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

"Taɱ kissa hetu?"|| ||

"Pitito hi bho Gotama anuppanno" ti.|| ||

28. "Iti kho ambaṭṭha itthiyā vā itthiɱ karitvā purisena vā purisaɱ karitvā khattiyā 'va seṭṭhā,||
hīnā brāhmaṇā.|| ||

Taɱ kim maññasi ambaṭṭha?|| ||

Idha brāhmaṇā brāhmaṇaɱ kismicideva pakaraṇe khuramuṇḍaɱ karitvā assapuṭena vadhitvā raṭṭhā vā nagarā vā pabbājeyyuɱ,||
api nu so labhetha brāhmaṇesu āsanaɱ vā udakaɱ vā?"Ti|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

"Api nu naɱ brāhmaṇā bhojeyyuɱ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā?"Ti|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

"Api nu naɱ brāhmaṇā mante vāceyyuɱ vā no vā?" ti.|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

"Api nu'ssa itthīsu āvaṭaɱ vā assa anāvaṭaɱ vā?Ti"|| ||

"Āvaṭaɱ hi'ssa bho Gotama."|| ||

29. "Taɱ kim maññasi ambaṭṭha?|| ||

Idha khattiyā khattiyaɱ kismicideva pakaraṇe khuramuṇḍaɱ karitvā assapuṭena vadhitvā raṭṭhā vā nagarā vā pabbājeyyuɱ,||
api nu so labhetha brāhmaṇesu āsanaɱ vā udakaɱ vā?Ti"|| ||

"Labhetha bho Gotama"|| ||

"Api nu naɱ brāhmaṇā bhojeyyuɱ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā?Ti"|| ||

"Bhojeyyuɱ bho Gotama."|| ||

"Api nu naɱ brāhmaṇā mante vāceyyuɱ vā no vā?"Ti|| ||

"Vāceyyuɱ bho Gotama."|| ||

"Api nu'ssa ithīsu āvaṭaɱ vā assa anāvaṭaɱ vā?"Ti|| ||

"Anāvaṭaɱ hi'ssa bho Gotama."|| ||

"Ettāvatā kho ambaṭṭha khattiyo paramanihīnataɱ [99] patto hoti,||
yadeva naɱ khattiyā khuramuṇḍaɱ karitvā assapuṭena vadhitvā raṭṭhā vā nagarā vā pabbājenti.|| ||

Iti kho ambaṭṭha yadā khattiyo paramanihīnataɱ patto hoti,||
tadāpi khattiyā'va seṭṭhā hīnā brāhmaṇā.|| ||

30. Brahmunā'pi ambaṭṭha sanaŋkumārena gāthā bhāsitā:|| ||

'Khattiyo seṭṭho janetasmiɱ|| ||

Ye gottapaṭisārino,|| ||

vijjā-caraṇa-sampanno|| ||

So seṭṭho devamānuse'ti|| ||

Sā kho pan'esā ambaṭṭha brahmunā sanaŋkumārena gāthā sugītā no duggītā,||
subhāsitā no dubbhāsitā,||
atthasaɱhitā no anatthasaɱhitā,||
anumatā mayā.|| ||

Ahampi ambaṭṭha evaɱ vadāmi:|| ||

'Khattiyo seṭṭho janetasmiɱ|| ||

Ye gottapaṭisārino,|| ||

vijjā-caraṇa-sampanno|| ||

So seṭṭho devamānuse'ti.|| ||

Bhāṇāvāro paṭhamo.|| ||

31. "Katamaɱ pana taɱ bho Gotama caraṇaɱ,||
katamā ca pana sā vijjā?" ti.|| ||

"Na kho ambaṭṭha anuttarāya vijjācaraṇasampadāya jātivādo vā vuccati gottavādo vā vuccati mānavādo vā vuccati: 'arahasi vā maɱ tvaɱ na vā maɱ tvaɱ arahasī'ti.|| ||

Yattha kho ambaṭṭha āvāho vā hoti,||
vivāho vā hoti,||
āvāhavivāho vā hoti,||
etth'etaɱ vuccati jātivādo vā iti pi,||
gottavādo vā iti pi,||
mānavādo vā iti pi:'arahasi vā maɱ tvaɱ na vā maɱ tvaɱ arahasī'ti.|| ||

Ye hi keci ambaṭṭha jātivādavinibaddhā vā gottavādavinibaddhā vā mānavādavinibaddhā vā āvāhavivāhavinibaddhā vā,||
ārakā te anuttarāya vijjācaraṇasampadāya.|| ||

Pahāya kho ambaṭṭha jātivādavinibaddhañca gottavādavinibaddhañca mānavādavinibaddhañca āvāhavivāhavinibaddhañca [100] anuttarāya vijjācaraṇasampadāya sacchikiriyā hotī" ti.|| ||

32. "Katamaɱ pana taɱ bho Gotama caraṇaɱ?|| ||

Katamā ca sā vijjā?"Ti|| ||

"Idha ambaṭṭha Tathāgato loke uppajjati arahaɱ Sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno sugato loka-vidū anuttaro purisa-damma-sārathī satthā deva-manussānaɱ buddho Bhagavā.|| ||

So imaɱ lokaɱ sadevakaɱ samārakaɱ sabrahmakaɱ sassamaṇa-brāhmaṇiɱ pajaɱ sadeva-manussaɱ sayaɱ abhiññā sacchikatvā pavedeti.|| ||

So dhammaɱ deseti ādi kalyāṇaɱ majjhe kalyāṇaɱ pariyosāna-kalyāṇaɱ sātthaɱ savyañjanaɱ kevalaparipuṇṇaɱ parisuddhaɱ brahmacariyaɱ pakāseti.|| ||

33. Taɱ dhammaɱ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiɱ vā kule paccājāto.|| ||

So taɱ dhammaɱ sutvā tathāgate saddhaɱ paṭilabhati.|| ||

So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisaɱcikkhati: "sambādho gharāvāso rajopatho abbhokāso pabbajjā.|| ||

Nayidaɱ sukaraɱ agāraɱ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaɱ ekantaparisuddhaɱ saɱkhalikhitaɱ brahmacariyaɱ carituɱ,||
yannūnāhaɱ kesamassuɱ ohāretthā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajeyyan" ti.|| ||

So aparena samayena appaɱ vā bhogakkhandhaɱ pahāya mahantaɱ vā bhogakkhandhaɱ pahāya appaɱ vā ñātiparivaṭṭaɱ pahāya mahantaɱ vā ñātiparivaṭṭaɱ pahāya kesamassuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajati.|| ||

So evaɱ pabbajito samāno pātimokkha-saɱvara-saɱvuto viharati ācāra-gocara-sampanno aṇumattesu vajjesu bhaya-dassāvī.|| ||

Samādāya sikkhati sikkhāpadesu kāyakammavacīkammena samannāgato kusalena,||
parisuddhājīvo sīlasampanno indriyesu guttadvāro bhojane mattaññū satisampajaññena samannāgato santuṭṭho.|| ||

34. Kathañ ca ambaṭṭha bhikkhu sīlasampanno hoti?|| ||

Idha ambaṭṭha bhikkhu pāṇātipātaɱ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihita-daṇḍo nihita-sattho lajjī dayāpanno sabba-pāṇa-bhūta-hitānukampī viharati.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

Adinnādānaɱ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti.|| ||

Dinnādāyī dinna-pāṭikaŋkhī athenena suci-bhūtena attanā viharati.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

Abrahmacariyaɱ pahāya brahmacārī hoti ārā-cārī virato methunā gāma-dhammā.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

Musā-vādaɱ pahāya musā-vādā paṭivirato hoti sacca-vādī sacca-sandho theto paccayiko avisaɱvādako lokassa.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

Pisuṇaɱ vācaɱ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti,||
ito sutvā na amutra akkhātā imesaɱ bhedāya.|| ||

Amutra vā sutvā na imesaɱ akkhātā amūsaɱ bhedāya.|| ||

Iti bhinnānaɱ vā sandhātā saɱhitānaɱ vā anuppadātā samaggārāmo samagga-rato samagga-nandī samagga-karaṇiɱ vācaɱ bhāsitā hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

Pharusaɱ vācaɱ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti.|| ||

Yā sā vācā ne'ā kaṇṇa-sukhā pemanīyā hadayaŋ-gamā porī bahujana-kantā bahujana-manāpā tathā-rūpiɱ vācaɱ bhāsitā hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

Samphappalāpaɱ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kāla-vādī bhūta-vādī attha-vādī dhamma-vādī vinaya-vādī nidhānavatiɱ vācaɱ bhāsitā hoti kālena sāpadesaɱ pariyantavatiɱ atthasañhitaɱ idampi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

35. Bījagāma-bhūtagāma-samārambhā paṭivirato hoti.|| ||

Eka-bhattiko hoti rattūparato paṭivirato vikāla-bhojanā.|| ||

Nacca-gīta-vādita-visūka-dassanā paṭivirato hoti.|| ||

Mālā-gandha-vilepana-dhāraṇa-maṇḍana-vibhūsana-ṭṭhānā paṭivirato hoti.|| ||

Uccāsayana-mahāsayanā paṭivirato hoti.|| ||

Jātarūpa-rajata-paṭiggahaṇā paṭivirato hoti.|| ||

Āmaka-dhañña-paṭiggahaṇā paṭivirato hoti.|| ||

Āmaka-maɱsa-paṭiggahaṇā paṭivirato hoti.|| ||

Itthi-kumārika-paṭiggahaṇā paṭivirato hoti.|| ||

Dāsi-dāsa-paṭiggahaṇā paṭivirato hoti.|| ||

Aj-e'aka-paṭiggahaṇā paṭivirato hoti.|| ||

Kukkuṭa-sūkara-paṭiggahaṇā paṭivirato hoti.|| ||

Hatthi-gavāssa-va'ava-paṭiggahaṇā paṭivirato hoti.|| ||

Khetta-vatthu-paṭiggahaṇā paṭivirato hoti.|| ||

Dūteyya-pahiṇa-gamanānuyogā paṭivirato hoti.|| ||

Kaya-vikkayā paṭivirato hoti.|| ||

Tulākūṭa-kaɱsakūṭa-mānakūṭā paṭivirato hoti.|| ||

Ukkoṭana-vañcana-nikati-sāci-yogā paṭivirato hoti.|| ||

Chedana-vadhabandhana-viparāmosa-ālopa-sahasākārā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

36. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpā bījagāma-bhūtagāma-samārambhaɱ anuyuttā viharanti,||
seyyathīdaɱ: mūla-bījaɱ khandha-bījaɱ phaebījaɱ agga-bījaɱ bīja-bījam eva pañcamaɱ.|| ||

Iti evarūpā bījagāma-bhūtagāma-samārambhā paṭivirato hoti idampi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

37. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaɱ sannidhi-kāra-paribhogaɱ anuyuttā viharanti,||
seyyathīdaɱ: anna-sannidhiɱ pāna-sannidhiɱ vattha-sannidhiɱ yāna-sannidhiɱ sayana-sannidhiɱ gandha-sannidhiɱ āmisa-sannidhiɱ.|| ||

Iti vā iti evarūpā sannidhi-kāra-paribhogā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

38. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpā visūkadassanaɱ anuyuttā viharanti seyyathīdaɱ: naccaɱ gītaɱ vāditaɱ pekkhaɱ akkhānaɱ pāṇissaraɱ vetālaɱ kumbhathūnaɱ sobhanagarakaɱ caṇḍālaɱ vaɱsaɱ dhopanaɱ hatthi-yuddhaɱ assa-yuddhaɱ mahisayuddhaɱ usabhayuddhaɱ ajayuddhaɱ meṇḍayuddhaɱ kukkuṭayuddhaɱ vaṭṭakayuddhaɱ daṇḍa-yuddhaɱ muṭṭhi-yuddhaɱ nibBuddhaɱ uyyodhikaɱ balaggaɱ senā-byuhaɱ aṇīkadassanaɱ.|| ||

Iti vā iti evarūpā visūka-dassanā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

39. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpā jūta-ppamāda-ṭṭhānānuyogaɱ anuyuttā viharanti.|| ||

Seyyathīdaɱ: aṭṭha-padaɱ dasa-padaɱ ākāsaɱ parihāra-pathaɱ santikaɱ khalikaɱ ghaṭikaɱ salāka-hatthaɱ akkhaɱ paŋgacīraɱ vaŋkakaɱ mokkhacikaɱ ciŋgulakaɱ pattāḷhakaɱ rathakaɱ dhanukaɱ akkharikaɱ manesikaɱ yathā-vajjaɱ.|| ||

Iti vā iti evarūpā jūta-ppamāda-ṭṭhānānuyogā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

40. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaɱ uccā-sayana-mahāsayanaɱ anuyuttā viharanti,||
seyyathīdaɱ: āsandiɱ pallaŋkaɱ gonakaɱ cittakaɱ paṭikaɱ paṭalikaɱ tulikaɱ vikatikaɱ udda-lomiɱ ekanta-lomiɱ kaṭṭhi'ssaɱ koseyyaɱ kuttakaɱ hatthattharaɱ assattharaɱ rathattharaɱ ajina-ppaveṇiɱ kādali-miga-pavara-pacc'attharaṇaɱ sa-uttara-cchadaɱ ubhatolohitakupadhānaɱ - iti vā iti evarūpā uccāsayana-mahāsayanā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

41. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaɱ maṇḍana-vibhusana-ṭṭhānānuyogaɱ anuyuttā viharanti,||
seyyathīdaɱ: uccādanaɱ parimaddanaɱ nahāpanaɱ sambāhanaɱ ādāsaɱ añjanaɱ mālā-vilepanaɱ mukkha-cuṇṇakaɱ mukhālepanaɱ hattha-bandhaɱ sikhā-bandhaɱ daṇḍakaɱ nāḷikaɱ khaggaɱ chattaɱ citrūpāhanaɱ uṇhīsaɱ maṇiɱ vā'avījaniɱ odātāni vatthāni dīgha-dasāni.|| ||

Iti vā iti evarūpā maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

42. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaɱ tiracchāna-kathaɱ anuyuttā viharanti,||
seyyathīdaɱ: rāja-kathaɱ cora-kathaɱ mahāmatta-kathaɱ senā-kathaɱ bhaya-kathaɱ yuddha-kathaɱ anna-kathaɱ pāna-kathaɱ vattha-kathaɱ sayana-kathaɱ mālā-kathaɱ gandha-kathaɱ ñāti-kathaɱ yāna-kathaɱ gāma-kathaɱ nigama-kathaɱ nagara-kathaɱ janapada-kathaɱ itthi-kathaɱ purisakathaɱ kumārakathaɱ kumārīkathaɱ sūra-kathaɱ visikhā-kathaɱ kumbhaṭṭhāna-kathaɱ pubba-peta-kathaɱ nānatta-kathaɱ lokakkhāyikaɱ samuddakkhāyikaɱ itibhavābhava-kathaɱ.|| ||

Iti vā iti evarūpāya tiracchāna-kathāya paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

43. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaɱ viggāhika-kathaɱ anuyuttā viharanti,||
seyyathīdaɱ: na tvaɱ imaɱ Dhamma-Vinayaɱ ājānāsi.|| ||

Ahaɱ imaɱ Dhamma-Vinayaɱ ājānāmi.|| ||

Kiɱ tvaɱ imaɱ Dhamma-Vinayaɱ ājānissasi?|| ||

Micchā-paṭipanno tvam asi,||
aham asmi sammāpaṭinno.|| ||

Sahitamme asahitanne.|| ||

Pure vacanīyaɱ pacchā avaca,||
pacchāvacanīyaɱ pure avaca.|| ||

Āviciṇṇan te viparāvattaɱ.|| ||

Āropito te vādo niggahito'si.|| ||

Cara vādappamokkhāya.|| ||

Nibbeṭhehi vā sace pahosī ti.|| ||

Iti vā iti evarūpāya viggāhika-kathāya paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

44. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaɱ dūteyya-pahiṇa-gamanānuyogamanuyuttā viharanti,||
seyyathīdaɱ: raññaɱ rāja-mahāmattānaɱ khattiyānaɱ brāhmaṇānaɱ gahapatikānaɱ kumārānaɱ: idha gaccha,||
amutrāgaccha,||
idaɱ hara,||
amutra idaɱ āharāti.|| ||

Iti vā evarūpā dūteyya-pahiṇa-gamanānuyogā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

45. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te kuhakā ca honti lapakā ca nemittikā ca nippesikā ca lābhena lābhaɱ nijigiɱsitāro ca.|| ||

Iti vā iti evarūpā kuhanalapanā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

46. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvena jīvikaɱ kappenti seyyathīdaɱ: aŋgaɱ nimittaɱ uppādaɱ supinaɱ lakkhaṇaɱ mūsikacchinnaɱ aggi-homaɱ dabbi-homaɱ thusa-homaɱ kaṇa-homaɱ taṇḍula-homaɱ sappi-homaɱ tela-homaɱ mukhahomaɱ lohita-homaɱ aŋga-vijjā vatthu-vijjā khatta-vijjā siva-vijjā bhūta-vijjā bhūrivijjā ahi-vijjā visa-vijjā vicchika-vijjā mūsika-vijjā sakuṇa-vijjā vāyasa-vijjā pakkajjhānaɱ saraparittānaɱ migacakkaɱ.|| ||

Iti vā iti evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

47. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvena jīvikaɱ kappenti seyyathīdaɱ: maṇi-lakkhaṇaɱ vattha-lakkhaṇaɱ daṇḍa-lakkhaṇaɱ asi-lakkhaṇaɱ usu-lakkhaṇaɱ dhanu-lakkhaṇaɱ āvudha-lakkhaṇaɱ itthi-lakkhaṇaɱ purisa-lakkhaṇaɱ kumāra-lakkhaṇaɱ kumārilakkhaṇaɱ dāsa-lakkhaṇaɱ dāsilakkhaṇaɱ hatthi-lakkhaṇaɱ assa-lakkhaṇaɱ mahisa-lakkhaṇaɱ usabha-lakkhaṇaɱ go-lakkhaṇaɱ aja-lakkhaṇaɱ meṇḍa-lakkhaṇaɱ kukkuṭa-lakkhaṇaɱ vaṭṭakalakkhaṇaɱ godhā-lakkhaṇaɱ kaṇṇikā-lakkhaṇaɱ kacchapa-lakkhaṇaɱ miga-lakkhaṇaɱ.|| ||

Iti vā iti evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

48. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvena jīvikaɱ kappenti seyyathīdaɱ: raññaɱ niyyānaɱ bhavissati,||
raññaɱ aniyyānaɱ bhavissati.|| ||

Abbhantarānaɱ raññaɱ upayānaɱ bhavissati,||
bāhirānaɱ raññaɱ apayānaɱ bhavissati.|| ||

Bāhirānaɱ raññaɱ upayānaɱ bhavissati,||
abbhantarānaɱ raññaɱ apayānaɱ bhavissati.|| ||

Abbhantarānaɱ raññaɱ jayo bhavissati,||
bāhirānaɱ raññaɱ parājayo bhavissati.|| ||

Bāhirānaɱ raññaɱ jayo bhavissati,||
abbhantarānaɱ raññaɱ parājayo bhavissati.|| ||

Iti imassa jayo bhavissati,||
imassa parājayo bhavissati.|| ||

Iti vā iti evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

49. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvena jīvikaɱ kappenti seyyathīdaɱ: canda-ggāho bhavissati suriya-ggāho bhavissati nakkhatta-ggāho bhavissati.|| ||

Candima-suriyānaɱ patha-gamanaɱ bhavissati candima-suriyānaɱ uppatha-gamanaɱ bhavissati nakkhattānaɱ patha-gamanaɱ bhavissati nakkhattānaɱ uppatha-gamanaɱ bhavissati.|| ||

Ukkāpāto bhavissati.|| ||

Disā-ḍāho bhavissati.|| ||

Bhūmi-cālo bhavissati.|| ||

Evaɱ vipāko deva-dundubhi bhavissati.|| ||

Evaɱ-vipāko candima-suriya-nakkhattānaɱ uggamanaɱ ogamanaɱ saɱkilesaɱ vodānaɱ bhavissati.|| ||

Evaɱ-vipāko canda-ggāho bhavissati.|| ||

Evaɱ-vipāko suriya-ggāho bhavissati.|| ||

Evaɱ-vipāko nakkhatta-ggāho bhavissati.|| ||

Evaɱvipākaɱ candima-suriyānaɱ patha-gamanaɱ bhavissati.|| ||

Evaɱvipākaɱ candima-suriyānaɱ uppatha-gamanaɱ bhavissati.|| ||

Evaɱvipākaɱ nakkhattānaɱ patha-gamanaɱ bhavissati.|| ||

Evaɱ-vipāko ukkā-pāto bhavissati.|| ||

Evaɱ-vipāko disā-ḍāho bhavissati.|| ||

Evaɱ-vipāko bhūmi-cālo bhavissati.|| ||

Evaɱ-vipāko deva-dundūbhi bhavissati.|| ||

Evaɱvipākaɱ candima-suriya-nakkhattānaɱ uggamanaɱ ogamanaɱ saŋkileso vodānaɱ bhavissati.|| ||

Iti vā iti evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

50. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvena jīvikaɱ kappenti seyyathīdaɱ: subbuṭṭhikā bhavissati dubbuṭṭhikā bhavissati.|| ||

Subhikkhaɱ bhavissati dubbhikkhaɱ bhavissati.|| ||

Khemaɱ bhavissati bhayaɱ bhavissati.|| ||

Rogo bhavissati ārogyaɱ bhavissati.|| ||

Muddā gaṇanā saɱkhānaɱ kāveyyaɱ lokāyataɱ.|| ||

Iti vā iti evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

51. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvena jīvikaɱ kappenti seyyathīdaɱ: āvāhanaɱ vivāhanaɱ saɱvadanaɱ vivadanaɱ saɱkiraṇaɱ vikiraṇaɱ subhaga-karaṇaɱ dubbhaga-karaṇaɱ viruddha-gabbha-karaṇaɱ jivhā-nitthaddanaɱ hanusaɱhananaɱ hatthābhijappanaɱ hanujappanaɱ kaṇṇa-jappanaɱ ādāsa-pañhaɱ kumāripañhaɱ deva-pañhaɱ ādiccupaṭṭhānaɱ Mahat-upaṭṭhānaɱ abbhujjalanaɱ sirivhāyanaɱ.|| ||

Iti vā iti evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

52. Yathā vā pan'eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvena jīvikaɱ kappenti - seyyathīdaɱ: santi-kammaɱ paṇidhi-kammaɱ bhūri-kammaɱ vassa-kammaɱ vossa-kammaɱ vatthu-kammaɱ vatthu-parikiraṇaɱ ācamanaɱ nahāpanaɱ juhanaɱ vamanaɱ virecanaɱ uddha-virecanaɱ adho-virecanaɱ sīsa-virecanaɱ kaṇṇa-telaɱ nettapatappanaɱ natthu-kammaɱ añjanaɱ paccañjanaɱ sālākiyaɱ sallakattiyaɱ dāraka-tikicchā mūla-bhesajjānaɱ anuppadānaɱ osadhīnaɱ paṭimokkho.|| ||

Iti vā iti evarūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti sīlasmiɱ.|| ||

53. Atha kho so ambaṭṭha bhikkhu evaɱ sīlasampanno na kutoci bhayaɱ samanupassati yad idaɱ sīlasaɱvarato.|| ||

Seyyathā pi ambaṭṭha khattiyo muddhāvasitto nihatapaccāmitto na kutoci bhayaɱ samanupassati yad idaɱ paccatthikato,||
evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu evaɱ sīlasampanno na kutoci bhayaɱ samanupassati yad idaɱ sīlasaɱvarato.|| ||

So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaɱ anavajjasukhaɱ paṭisaŋvedeti.|| ||

Evaɱ kho ambaṭṭha bhikkhu sīlasampanno hoti.|| ||

54. Kathañ ca ambaṭṭha bhikkhu indirayesu gutatadvāro hoti?|| ||

Idha ambaṭṭha bhikkhu cakkhunā rūpaɱ disvā na nimittaggāhī hoti nānuvyañjanaggāhī.|| ||

Yatvādhikaraṇam enaɱ cakkhundriyaɱ asaɱvutaɱ viharantaɱ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuɱ tsasa saɱvarāya paṭipajjati rakkhati cakkhundriyaɱ,||
cakkhundriya saɱvaraɱ āpajjati.|| ||

Sotena saddaɱ sutvā na nimittaggāhī hoti nānuvyañjanaggāhī.|| ||

Yatvādhikaraṇam enaɱ sotendriyaɱ asaɱvutaɱ viharantaɱ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuɱ tsasa saɱvarāya paṭipajjati rakkhati sotendriyaɱ,||
sotendriye saɱvaraɱ āpajjati.|| ||

Ghāṇena gandhaɱ ghāyitvā na nimittaggāhī hoti nānuvyañjanaggāhī.|| ||

Yatvādhikaraṇam enaɱ ghānindriyaɱ asaɱvutaɱ viharantaɱ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuɱ tsasa saɱvarāya paṭipajjati rakkhati ghāṇindriyaɱ,||
ghāṇindriye saɱvaraɱ āpajjati.|| ||

Jivhāya rasaɱ sāyitvā na nimittaggāhī hoti nānuvyañjanaggāhī.|| ||

Yatvādhikaraṇam enaɱ jivhindriyaɱ asaɱvutaɱ viharantaɱ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuɱ tsasa saɱvarāya paṭipajjati rakkhati jivhindriyaɱ,||
jivhindriye saɱvaraɱ āpajjati.|| ||

Kāyena phoṭṭhabbaɱ phusitvā na nimittaggāhī hoti nānuvyañjanaggāhī.|| ||

Yatvādhikaraṇam enaɱ kāyindriyaɱ asaɱvutaɱ viharantaɱ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuɱ tsasa saɱvarāya paṭipajjati rakkhati kāyindriyaɱ,||
kāyindriye saɱvaraɱ āpajjati.|| ||

Manasā dhammaɱ viññāya na nimittaggāhī hoti nānuvyañjanaggāhī.|| ||

Yatvādhikaraṇam enaɱ manindriyaɱ asaɱvutaɱ viharantaɱ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuɱ tsasa saɱvarāya paṭipajjati rakkhati manindriyaɱ,||
manindriye saɱvaraɱ āpajjati.|| ||

So iminā ariyena indriyasaɱvarena samannāgato ajjhattaɱ abyāsekasukhaɱ paṭisaŋvedeti.|| ||

Evaɱ kho ambaṭṭha bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti.|| ||

55. Kathañ ca ambaṭṭha bhikkhu satisampajaññena samannāgato hoti?|| ||

Idha ambaṭṭha bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti,||
ālokite vilokite sampajānakārī hoti,||
samiñjite pasārite sampajānakārī hoti,||
sanghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti,||
asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti,||
uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti,||
gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.|| ||

Evaɱ kho ambaṭṭha bhikkhu satisampajaññena samannāgato hoti.|| ||

56. Kathañ ca ambaṭṭha bhikkhu santuṭṭho hoti?|| ||

Idha ambaṭṭha bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena.|| ||

So yena yen'eva pakkamati samādāyeva pakkamati.|| ||

Seyyathāpī ambaṭṭha pakkhi sakuṇo yena yen'eva ḍeti sapattabhāro'va ḍeti,||
evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena.|| ||

So yena yen'eva pakkamati samādāyeva pakkamati.|| ||

Evaɱ kho ambaṭṭha bhikkhu santuṭṭho hoti.|| ||

57. So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato iminā ca ariyena indriyasaɱvarena samannāgato iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato vivittaɱ senāsanaɱ bhajati araññaɱ rukkhamūlaɱ pabbataɱ kandaraɱ giriguhaɱ susānaɱ vanapatthaɱ abbhokāsaɱ palālapuñjaɱ.|| ||

So pacchābhattaɱ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaŋkaɱ ābhujitvā ujuɱ kāyaɱ paṇidhāya parimukhaɱ satiɱ upaṭṭhapetvā.|| ||

58. So abhijjhaɱ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati abhijjhāya cittaɱ parisodheti.|| ||

vyāpādapadosaɱ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampi,||
vyāpādapadosā cittaɱ parisodheti.|| ||

Thīnamiddhaɱ pahāya vigatathīnamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno,||
thīnamiddhā cittaɱ parisodheti.|| ||

Uddhaccakukkuccaɱ pahāya anuddhato viharati ajjhattaɱ vūpasantacitto,||
uddhaccakukkuccaɱ cittaɱ parisodheti.|| ||

Vicikicchaɱ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaɱkathī kusalesu dhammesu,||
vicikicchāya cittaɱ parisodheti.|| ||

59. seyyathā pi ambaṭṭha puriso iṇaɱ ādāya kammante payojeyya tassa te kammantā samijjheyyuɱ,||
so yāni ca porāṇāni iṇamūlāni tāni ca byantīkareyya,||
siyā c'assa uttariɱ avasiṭṭhaɱ dārabharaṇāya,||
tassa evam assa: 'ahaɱ kho pubbe iṇaɱ ādāya kammante payojesiɱ tassa me te kammantā samijjhiɱsu so'haɱ yāni ca porāṇāni iṇamūlāni tāni ca byantīakāsiɱ.|| ||

Atthi ca me uttariɱ avasiṭṭhaɱ dārabharaṇāyā'ti.|| ||

So tatonidānaɱ labhetha pāmojjaɱ,||
adhigaccheyya somanassaɱ.|| ||

60. seyyathā pi ambaṭṭha puriso ābādhiko assa dukkhito bāḷhagilāno,||
bhattaɱ c'assa nacchādeyya,||
na c'assa kāye balamattā.|| ||

So aparena samayena tambhā ābādhā mucceyya bhattañc'assa chādeyya siyā c'assa kāye balamattā.|| ||

Tassa evam assa: 'ahaɱ bo pubbe ābādhiko ahosiɱ dukkhito bāḷhagilāno bhattaɱ me nacchādesi na c'assa me āsi kāye balamattā.|| ||

So'mhi etarahi tamhā ābādhā mutto bhattañ ca me chādeti atthi ca me kāye balamattā'ti,||
so tatonidānaɱ labhetha pāmojjaɱ adhigaccheyya somanassaɱ.|| ||

61. seyyathā pi ambaṭṭha puriso bandhanāgāre baddho assa,||
so aparena samayena tambhā bandhanāgārā mucceyya sotthinā abbayena,||
na c'assa kiñci bhogānaɱ vayo.|| ||

Tassa evam assa: 'ahaɱ kho pubbe bandhanāgāre baddho ahosi.|| ||

So'mhi etarahi tamhā bandhanāgārā mutto sotthinā abbayena.|| ||

N'atthi ca me kiñci bhogānaɱ vayo'ti.|| ||

So tatonidānaɱ labhetha pāmojjaɱ adhigaccheyya somanassaɱ.|| ||

62. seyyathā pi ambaṭṭha puriso dāso assa anattādhīno parādhīno na yenakāmaŋgamo.|| ||

So aparena samayena tamhā dāsabyā mucceyya attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaŋgamo.|| ||

Tassa evam assa: 'ahaɱ kho pubbe dāso ahosiɱ anattādhīno parādhīno na yenakāmaŋgamo.|| ||

So'mhi etarahi tamhā dāsabyā mutto attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaŋgamo'ti.|| ||

So tatonidānaɱ labhetha pāmojjaɱ,||
adhigaccheyya somanassaɱ.|| ||

63. seyyathā pi ambaṭṭha puriso sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaɱ paṭipajjeyya dubbhikkhaɱ sappaṭibhayaɱ.|| ||

So aparena samayena taɱ kantāraɱ nitthareyya sotthinā gāmantaɱ anupāpuṇeyya khemaɱ appaṭibhayaɱ.|| ||

Tassa evam assa: 'ahaɱ kho pubbe sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaɱ paṭipajjiɱ dubbhikkhaɱ sappaṭibhayaɱ.|| ||

So'mhi etarahi taɱ kantāraɱ tiṇṇo sotthinā gāmantaɱ anuppatto khemaɱ appaṭibhaya'nti.|| ||

So tato nidānaɱ labhetha pāmojjaɱ adhigaccheyya somanassaɱ.|| ||

Evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu yathā iṇaɱ yathā rogaɱ yathā bandhanāgāraɱ yathā dāsabyaɱ yathā kantāraddhānamaggaɱ evaɱ ime pañcanīvaraṇe appahīne attani samanupassati.|| ||

Seyyathā pi ambaṭṭha ānaṇyaɱ yathā ārogyaɱ yathā bandhanā mokkhaɱ yathā bhujissaɱ yathā khemantabhūmiɱ evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu ime pañcanīvaraṇe pahīne attani samanupassati.|| ||

64. Tassime pañcanīvaraṇe pahīṇe attani samanupassato pāmojjaɱ jāyati,||
pamuditassa pīti jāyati,||
pītimanassa kāyo passambhati,||
passaddhakāyo sukhaɱ vedeti,||
sukhino cittaɱ samādhiyati.|| ||

65. So vivicc'eva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaɱ savicāraɱ vivekajaɱ pīti-sukhaɱ paṭhamaɱ-jhānaɱ upasampajja viharati.|| ||

So imameva kāyaɱ vivekajena pītisukhena abhisanneti parisanneti paripūreti parippharati.|| ||

Nāssa kiñci sabbāvato kāyassa vivekajena pītisukhena apphuṭaɱ hoti.|| ||

66. seyyathā pi ambaṭṭha dakkho nahāpako vā nahāpakantevāsī vā kaɱsathāle nahānīyacuṇṇāni ākiritvā udakena paripphosakaɱ paripphosakaɱ sanneyya,||
sāyaɱ nahānīyapiṇḍī snehānugatā snehaparetā sāntarabāhirā phuṭā snehena,||
na ca pagghariṇī,|| ||

Evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu imameva kāyaɱ vivekajena pītisukhena abhisanneti parisanneti paripūreti parippharati.|| ||

Nāssa kiñci sabbāvato kāyassa vivekajena pītisukhena apphuṭaɱ hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti caraṇasmiɱ.|| ||

67. Puna ca paraɱ ambaṭṭha bhikkhu vitakka-vicārānaɱ vūpasamā ajjhattaɱ sampasādanaɱ cetaso ekodi-bhāvaɱ avitakkaɱ avicāraɱ samādhijaɱ pīti-sukhaɱ dutiyaɱ-jhānaɱ upasampajja viharati.|| ||

So imameva kāyaɱ samādhijena pītisukhena abhisanneti parisanneti paripūreti parippharati nāssa kiñci sabbāvato kāyassa samādhijena pītisukhena apphuṭaɱ hoti.|| ||

68. seyyathā pi ambaṭṭha udakarahado gambhīro ubbhidodako,||
tassa nev'assa puratthimāya disāya udakassa āyamukhaɱ,||
na dakkhiṇāya disāya udakassa āyamukhaɱ,||
na pacchimāya disāya udakassa āyamukhaɱ,||
na uttarāya disāya udakassa āyamukhaɱ,||
devo ca na kālena kālaɱ sammā dhāraɱ anuppaveccheyya,||
atha kho tamhā ca udakarahadā sītā vāridhārā ubbhijjitvā tameva udakarahadaɱ sītena vārinā abhisanneyya1 parisanneyya2 paripūreyya paripphareyya,||
nāssa kiñci sabbāvato udakarahadassa sītena vārinā apphuṭaɱ assa,|| ||

Evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu imameva kāyaɱ samādhijena pītisukhena abhisanneti parisanneti paripūreti parippharati.|| ||

Nāssa kiñci sabbāvato kāyassa samādhijena pītisukhena apphuṭaɱ hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti caraṇasmiɱ.|| ||

69. Puna ca paraɱ ambaṭṭha bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato sampajāno,||
sukhañca kāyena paṭisaŋvedeti,||
yan taɱ ariyā ācikkhanti: 'Upekkhako satimā sukha-vihārī' ti taɱ tatiyaɱ-jhānaɱ upasampajja viharati.|| ||

So imameva kāyaɱ nippītikena sukhena abhisanneti parisanneti paripūreti parippharati,||
nāssa kiñci sabbāvato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaɱ hoti.|| ||

Seyyathā pi ambaṭṭha uppaliniyaɱ vā paduminiyaɱ vā puṇḍarīkiniyaɱ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saɱvaddhāni udakānuggatāni antonimuggaposīni tāni yāva caggā yāva ca mūlā sītena cārinā abhisannāni parisannāni3 paripūrāni paripphuṭāni nāssa kiñci sbabāvataɱ uppalānaɱ vā padumānaɱ vā puṇḍarīkānaɱ vā sītena vārinā apphuṭaɱ assa,|| ||

Evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu imameva kāyaɱ nippītikena sukhena abhisanneti parisanneti paripūreti parippharati nāssa kiñci sabbāvato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaɱ hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti caraṇasmiɱ.|| ||

70. Puna ca paraɱ ambaṭṭha bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubb'eva somanassa-domanassānaɱ atthaŋgamā adukkha-m-asukhaɱ upekkhā-sati-pārisuddhiɱ catutthaɱ-jhānaɱ upasampajja viharati.|| ||

So imameva kāyaɱ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaɱ hoti.|| ||

Seyyathā pi ambaṭṭha puriso odātena vatthena sasīsaɱ pārupitvā nisinno assa,||
nāssa kiñci sabbāvato kāyassa odātena vatthena apphuṭaɱ assa,||
evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu imameva kāyaɱ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaɱ hoti.|| ||

Idam pi'ssa hoti caraṇasmiɱ.|| ||

Idaɱ kho taɱ ambaṭṭha caraṇaɱ.|| ||

71. (Puna ca paraɱ ambaṭṭha) so evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte ñāṇadassanāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So evaɱ pajānāti: ayaɱ kho me kāyo rūpī cātum-mahā-bhūtiko mātā-pettika-sambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaɱsanadhammo.|| ||

Idaɱ ca pana me viññāṇaɱ ettha sitaɱ ettha paṭibaddhanti.|| ||

Seyyathā pi ambaṭṭha maṇi veeriyo subho jātimā aṭṭhaɱso suparikammakato accho vippasanno anāvilo sabbākārasampanno,||
tatr'assa suttaɱ āvutaɱ nīlaɱ vā pītaɱ vā lohitaɱ vā odātaɱ vā paṇḍusuttaɱ vā.|| ||

Tam enaɱ cakkhumā puriso hatthe karitvā paccavekkheyya: ayaɱ kho maṇi veeriyo subho jātimā aṭṭhaɱso suparikammakato accho vippasanno anāvilo sabbākārasampanno.|| ||

Tatiradaɱ suttaɱ āvutaɱ nīlaɱ vā pītaɱ vā lohitaɱ vā odātaɱ vā paṇḍusuttaɱ vā'ti.|| ||

Evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte ñāṇadassanāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So evaɱ pajānāti: ayaɱ kho me kāyo rūpī cātum-mahā-bhūtiko mātā-pettika-sambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaɱsanadhammo.|| ||

Idaɱ ca pana me viññāṇaɱ ettha sitaɱ ettha paṭibaddhanti.|| ||

Idam pi'ssa hoti vijjāya.|| ||

72. So evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte manomayaɱ kāyaɱ abhinimminanāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So imambhā kāyā aññaɱ kāyaɱ abhinimmināti rūpiɱ manomayaɱ sabbaŋgapaccaŋgiɱ ahīnindriyaɱ.|| ||

Seyyathā pi ambaṭṭha puriso muñjamhā īsikaɱ pabbāheyya.|| ||

Tassa evam assa: ayaɱ muñjo,||
ayaɱ īsikā,||
añño muñjo,||
aññā īsikā,||
muñjamhātv eva īsikā pabbā'hā'ti.|| ||

Seyyathā vā pana ambaṭṭha puriso asiɱ kosiyā pabbāheyya,||
tassa evam assa: ayaɱ asi,||
ayaɱ kosi,||
añño asi,||
aññā kosi,||
kosiyā tv eva asi pabbā'ho'ti.|| ||

Seyyathā vā pana ambaṭṭha puriso ahiɱ karaṇḍā uddhareyya,||
tassa evam assa: ayaɱ ahi,||
ayaɱ karaṇḍo,||
añño ahi,||
añño karaṇḍo,||
karaṇḍātv eva ahi ubbhato'ti.|| ||

Evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu evaɱsamāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte manomayaɱ kāyaɱ abhinimminanāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So imamhā kāyā aññaɱ kāyaɱ abhinimmināti rūpiɱ manomayaɱ sabbaŋgapaccaŋgiɱ ahīnindriyaɱ.|| ||

Idam pi'ssa hoti vijjāya.|| ||

73. So evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte iddhividhāya cittaɱ abhinīharati,||
abhininnāmeti.|| ||

So aneka-vihitaɱ iddhividhaɱ paccanubhoti: eko pi hutvā bahudhā hoti,||
bahudhāpi hutvā eko hoti,||
ācībhāvaɱ tirobhāvaɱ tirokuḍḍaɱ tiropākāraɱ tiropabbataɱ asajjamāno gacchati seyyathā pi ākāse.|| ||

Pathaviyā pi ummujjanimujjaɱ karoti seyyathā pi udake.|| ||

Udake'pi abhijjamāne gacchati seyyathā pi pathaviyaɱ.|| ||

Ākāse'pi pallaŋkena kamati seyyathā pi pakkhi sakuṇo.|| ||

Ime'pi candimasuriye evaɱmahiddhike evaɱmahānubhāve pāṇinā parimasati parimajjati,||
yāva brahmalokā'pi kāyena vasaɱ vatteti.|| ||

Seyyathā pi ambaṭṭha dakkho kumbhakāro vā kumbhakārantevāsī vā suparikammakatāya mattikāya yaɱ yadeva bhājanavikatiɱ ākaŋkheyya taɱ tad eva kareyya abhinipphādeyya.|| ||

Seyyathā vā pana ambaṭṭha dakkho dantakārovā dantakārantevāsī vā suparikammakatasmiɱ dantasmiɱ yaɱ yadeva dantavikatiɱ ākaŋkheyya taɱ tad eva kareyya abhinipphādeyya.|| ||

Seyyathā vā pana ambaṭṭha dakkho suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā suparikammakatasmiɱ suvaṇṇasmiɱ yaɱ yadeva suvaṇṇavikatiɱ ākaŋkheyya taɱ tad eva kareyya abhinipphādeyya,||
evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vīgatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte iddhividhāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So aneka-vihitaɱ iddhividhaɱ paccanubhoti eko pi hutvā bahudhā hoti bahudhāpi hutvā eko hoti.|| ||

Āvībhāvaɱ tirobhāvaɱ tirokuḍḍaɱ tiropākāraɱ tiropabbataɱ asajjamāno gacchati seyyathā pi ākāse.|| ||

Pathaviyāpi ummujjanimujjaɱ karoti seyyathā pi udake.|| ||

Udake'pi abhijjamāne gacchati seyyathā pi paṭhaviyaɱ.|| ||

Ākāse'pi pallaŋkena kamati seyyathā pi pakkhi sakuṇo.|| ||

Ime'pi candimasuriye evaɱmahiddhike evaɱmahānubhāve pāṇinā parimasati.|| ||

Parimajjati.|| ||

Yāva brahmalokā'pi kāyena vasaɱ vatteti.|| ||

Idam pi'ssa hoti vijjāya.|| ||

74. So evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte1 dibbāya sotadhātuyā cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāti dibbe ca mānuse ca ye dūre sannike ca.|| ||

Seyyathā pi ambaṭṭha puriso addhānamaggapaṭipanno so suṇeyya bherisaddampi mudiŋgasaddampi saŋkhapaṇavadeṇḍimasaddampi.|| ||

Tassa evam assa: bherisaddo iti pi mudiŋgasaddo iti pi saŋkhapaṇavadeṇḍisaddo iti pi.|| ||

Evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte dibbāya sotadhātuyā cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāti dibbe ca mānuse ca ye dūre santike ca.|| ||

Idam pi'ssa hoti vijjāya.|| ||

75. So evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte ānejjappatte cetopariyañāṇāya cittaɱ abhininnāmeti.|| ||

So parasattānaɱ parapuggalānaɱ cetasā ceto paricca pajānāti:|| ||

Sarāgaɱ vā cittaɱ sarāgaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Vītarāgaɱ vā cittaɱ vītarāgaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Sadosaɱ vā cittaɱ sadosaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Vītadosaɱ vā cittaɱ vītadosaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Samohaɱ vā cittaɱ samohaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Vītamohaɱ vā cittaɱ vītamohaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Saŋkhittaɱ vā cittaɱ saŋkhittaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Vikkhittaɱ vā cittaɱ vikkhittaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Mahaggataɱ vā cittaɱ mahaggataɱ cittanti pajānāti,|| ||

Amahaggataɱ vā cittaɱ amahaggataɱ cittanti pajānāti,|| ||

Sauttaraɱ vā cittaɱ sauttaraɱ cittanti pajānāti,|| ||

Anuttaraɱ vā cittaɱ anuttaraɱ cittanti pajānāti,|| ||

Samāhitaɱ vā cittaɱ samāhitaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Asamāhitaɱ vā cittaɱ asamāhitaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Vimuttaɱ vā cittaɱ vimuttaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Avimuttaɱ vā cittaɱ avimuttaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Seyyathā pi ambaṭṭha itthi vā puriso vā daharo vā yuvā maṇḍanajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udakapatte sakaɱ mukhanimittaɱ paccavekkhamāno sakaṇikaɱ vā sakaṇikanti jāneyya,||
akaṇikaɱ vā akaṇikanti jāneyya,||
evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte cetopariyañāṇāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So parasattānaɱ parapuggalānaɱ cetasā ceto paricca pajānāti:|| ||

"Sarāgaɱ vā cittaɱ sarāgaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Vītarāgaɱ vā cittaɱ vītarāgaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Sadosaɱ vā cittaɱ sadosaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Vītadosaɱ vā cittaɱ vītadosaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Samohaɱ vā cittaɱ samohaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Vītamohaɱ vā cittaɱ vītamohaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Saŋkhittaɱ vā cittaɱ saŋkhittaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Vikkhittaɱ vā cittaɱ vikkhittaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Mahaggataɱ vā cittaɱ mahaggataɱ cittanti pajānāti,|| ||

Amahaggataɱ vā cittaɱ amahaggataɱ cittanti pajānāti,|| ||

Sauttaraɱ vā cittaɱ sauttaraɱ cittanti pajānāti,|| ||

Anuttaraɱ vā cittaɱ anuttaraɱ cittanti pajānāti,|| ||

Samāhitaɱ vā cittaɱ samāhitaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Asamāhitaɱ vā cittaɱ asamāhitaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Vimuttaɱ vā cittaɱ vimuttaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Avimuttaɱ vā cittaɱ avimuttaɱ cittanti pajānāti,|| ||

Idam pissa hoti vijjāya.|| ||

76. So evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānañjeppatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So aneka-vihitaɱ pubbenivāsaɱ anussarati.|| ||

Seyyathīdaɱ: ekam pi jātiɱ dve pi jātiyo tisso pi jātiyo catasso pi jātiyo pañca pi jātiyo dasa pi jātiyo vīsampi jātiyo tiɱsam pi jātiyo cattārīsam pi jātiyo paññāsam pi jātiyo jāti-satam pi jāti-sahassam pi jāti-sata-sahassam pi aneke'pi saɱvaṭṭakappe aneke'pi vivaṭṭakappe aneke'pi saɱvaṭṭa-vivaṭṭakappe "amutrāsiɱ evaɱ-nāmo evaɱgotto evaɱ-vaṇṇo evam-āhāro evaɱ-sukha-dukkha-paṭisaŋvedī evam-āyu-pariyanto.|| ||

So tato cuto amutrrra upapādiɱ.|| ||

Tatrāpāsiɱ evaɱnāmo evaɱgotto evaɱ-vaṇṇo evam-āhāro evaɱ-sukha-dukkha-paṭisaŋvedī evam-āyu-pariyanto.|| ||

So tato cuto idhūpapanno" ti.|| ||

Iti sākāraɱ sa-uddesaɱ aneka-vihitaɱ pubbenivāsaɱ anussarati.|| ||

Seyyathā pi ambaṭṭha puriso sakambhā gāmā aññaɱ gāmaɱ gaccheyya,||
tamhāpi gāmā aññaɱ gāmaɱ gaccheyya,||
so tamhā gāmā sakaɱ yeva gāmaɱ paccāgaccheyya,||
tassa evam assa: ahaɱ kho sakamhā gāmā amuɱ gāmaɱ agacchiɱ.|| ||

Tatra evaɱ aṭṭhāsiɱ evaɱ nisīdiɱ evaɱ abhāsiɱ evaɱ tuṇhī ahosi.|| ||

Tamhāpi gāmā amuɱ gāmaɱ agacchiɱ.|| ||

Tatrāpi evaɱ aṭṭhāsiɱ evaɱ nisīdiɱ evaɱ abhāsiɱ evaɱ tuṇhī ahosi.|| ||

So'mhi tamhā gāmā sakaɱ yeva gāmaɱ paccāgato'ti,|| ||

Evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudrabhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So aneka-vihitaɱ pubbenivāsaɱ anussarati: seyyathīdaɱ ekam pi jātiɱ dve pi jātiyo tisso pi jātiyo catasse'pi jātiyo pañca pi jātiyo dasa pi jātiyo vīsampi jātiyo tiɱsam pi jātiyo cattārīsam pi jātiyo paññāsampī jātiyo jāti-satam pi jāti-sahassam pi jāti-sata-sahassam pi aneke'pi saɱvaṭṭakappe aneke'pi vivaṭṭakappe aneke'pi saɱvaṭṭa-vivaṭṭakappe: amutrāsiɱ evaɱnāmo evaɱgotto evaɱ-vaṇṇo evam-āhāro evaɱ-sukha-dukkha-paṭisaŋvedī evam-āyu-pariyanto.|| ||

So tato cuto amutra upapādiɱ.|| ||

Tatrāpāsiɱ evaɱnāmo evaɱgotto evaɱ-vaṇṇo evam-āhāro evaɱ-sukha-dukkha-paṭisaŋvedī evam-āyu-pariyanto.|| ||

So tato cuto idhūpapanno'ti.|| ||

Iti sākāraɱ sa-uddesaɱ aneka-vihitaɱ pubbenivāsaɱ anussarati.|| ||

Idam pi'ssa hoti vijjāya.|| ||

77. So evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte sattānaɱ cutūpapātañāṇāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti: ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaɱ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā.|| ||

Te kāyassa bhedā param maraṇā apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ upapannā.|| ||

Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaɱ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā.|| ||

Te kāyassa bhedā param maraṇā sugatiɱ saggaɱ lokaɱ upapannā'ti.|| ||

Iti dibbena cakkhunā vīsuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti.|| ||

Seyyathā pi ambaṭṭha majjhe siɱghāṭake pasādo,||
tattha cakkhumā puriso ṭhito passeyya manusse gehaɱ pavisante'pi nikkhamante'pi rathiyā vītisañcarante'pi majjhe siɱghāṭake nisinne'pi.|| ||

Tassa evam assa: ete manussā gehaɱ pavisanti.|| ||

Ete nikkhamanti.|| ||

Ete rathiyā vītisañcaranti.|| ||

Ete majjhe siɱghāṭake nisinnā'ti.|| ||

Evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte sattānaɱ cutūpapātañāṇāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubabaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti: ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaɱ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhīkammasamādānā.|| ||

Te kāyassa bhedā param maraṇā apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ upapannā.|| ||

Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaɱ anupavādakā sammādiṭṭhīkā sammādiṭṭhikammasamādānā.|| ||

Te kāyassa bhedā param maraṇā sugatiɱ saggaɱ lokaɱ upapannā'ti.|| ||

Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākapammūpage satte pajānāti.|| ||

Idam pi'ssa hoti vijjāya.|| ||

78. So evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte āsavānaɱ khayañāṇāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So idaɱ dukkhan ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

Ayaɱ dukkhasamudayo'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

Ayaɱ dukkhanirodho'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

Ayaɱ dukkhanirodhagāminipaṭipadā'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

Ime āsavā'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

Ayaɱ āsavasamudayo'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

Ayaɱ āsavanirodho'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

Ayaɱ āsavanirodhagāminī paṭipadā'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

Tassa evaɱ jānato evaɱ passato kāmāsavā'pi cittaɱ vimuccati,||
bhavāsavā'pi cittaɱ vimuccati,||
avijjāsavā'pi cittaɱ vimuccati.|| ||

Vimuttasmiɱ vimuttamiti ñāṇaɱ hoti.|| ||

'Khīṇā jāti,||
vusitaɱ brahmacariyaɱ,||
kataɱ karaṇīyaɱ,||
nāparaɱ itthattāyā'ti pajānāti.|| ||

Syethāpi ambaṭṭha pabbatasaŋkhepe udakarahado accho vippasanno anāvilo,||
tattha cakkhumā puriso tīre ṭhito passeyya sippisambukmpi sakkharakaṭhalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi.|| ||

Tassa evam assa: ayaɱ kho udakarahado accho vippasanno anāvilo.|| ||

Tatirame sippisambukā'pi sakkharakaṭhalā'pi macchagumbā'pi caran' ti pi tiṭṭhan' ti.īti.|| ||

Evam eva kho ambaṭṭha bhikkhu samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte āsavānaɱ khayañāṇāya cittaɱ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||

So 'idaɱ dukkhan' ti.yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

'Ayaɱ dukkhasamudayo'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

'Ayaɱ dukkhanirodho'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

'Ayaɱ dukkhanirodhagāminī paṭipadā'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

'Ime āsavā'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

'Ayaɱ āsavasamudayo'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

'Ayaɱ āsavanirodho'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

'Ayaɱ āsavanirodhagāminīpaṭipadā'ti yathābhūtaɱ pajānāti.|| ||

Tassa evaɱ jānato evaɱ passato kāmāsavā'pi cittaɱ vimuccati,||
bhavāsavā'pi cittaɱ vimuccati,||
avijjāsavā'pi cittaɱ vimuccati.|| ||

Vimuttasmiɱ vimuttamiti ñāṇaɱ hoti.|| ||

'Khīṇā jāti,||
vusitaɱ brahmacariyaɱ,||
kataɱ karaṇīyaɱ,||
nāparaɱ itthattāyā'ti pajānāti.|| ||

Ayaɱ kho sā ambaṭṭha vijjā.|| ||

79. Ayaɱ vuccati ambaṭṭha bhikkhu vijjāsampanno iti pi,||
caraṇa sampanno iti pi,||
vijjā-caraṇa-sampanno iti pi.|| ||

Imāya ca ambaṭṭha vijjācaraṇasampadāya caraṇasampadāya ca aññā vijjāsampadā ca caraṇasampadā ca uttaritarā vā paṇītatarā vā n'atthi.|| ||

80. Imāya kho ambaṭṭha anuttarāya vijjācaraṇasampadāya [101] cattāri apāyamukhāni bhavanti.|| ||

Katamāni cattāri?|| ||

Idha ambaṭṭha ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā imañveva anuttaraɱ vijjācaraṇasampadaɱ anabhisambhuṇamāno khārivivadhamādāya araññāyatanaɱ ajjhogāhati pavattaphalabhojano bhavissāmīti.|| ||

So aññadatthu vijjācaraṇasampannasseva paricārako sampajjati.|| ||

Imāya kho ambaṭṭha anuttarāya vijjācaraṇasampadāya idaɱ paṭhamaɱ apāyamukhaɱ bhavati.|| ||

81. Puna ca paraɱ ambaṭṭha idh'ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā imañc'eva anuttaraɱ vijjācaraṇasampadaɱ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañ ca anabhisambhuṇamāno kuddālapiṭakaɱ ādāya araññāyatanamajjhogāhati kandamūlaphalabhojano bhavissāmīti.|| ||

So aññadatthu vijjācaraṇasampannasseva paricārako sampajjati.|| ||

Imāya ca kho ambaṭṭha anuttarāya vijjācaraṇasampadāya idaɱ dutiyaɱ apāyamukhaɱ bhavati.|| ||

82. Puna ca paraɱ ambaṭṭha idh'ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā imañc'eva anuttaraɱ vijjācaraṇasampadaɱ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañ ca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojanatañ ca anabhisambhuṇamāno gāmasāmantaɱ vā nigamasāmantaɱ vā agyāgāraɱ karitvā aggiɱ paricaranto acchati.|| ||

So aññadatthu vijjācaraṇasampannasseva paricāriko sampajjati.|| ||

Imāya kho ambaṭṭha anuttarāya vijjācaraṇasampadāya idaɱ tatiyaɱ apāyamukhaɱ bhavati.|| ||

83. Puna ca paraɱ ambaṭṭha idh'ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā imañc'eva anuttaraɱ vijjācaraṇasampadaɱ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanañca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojananañca anabhisambhuṇamāno aggiparicariyañ ca anabhisambhuṇamāno [102] cātummahāpathe catudvāraɱ agāraɱ karitvā acchati: yo imāhi catūhi disāhi āgamissati samaṇo vā brāhmaṇo vā tamahaɱ yathāsatti yathābalaɱ paṭipūjessāmīti.|| ||

So aññadatthu vijjācaraṇasampannasseva paricārako sampajjati.|| ||

Imāya kho ambaṭṭha anuttarāya vijjācaraṇasampadāya idaɱ catutthaɱ apāyamukhaɱ bhavati.|| ||

Imāya kho ambaṭṭha anuttarāya vijjācaraṇasampadāya imāni cattāri apāyamukhāni bhavanti.|| ||

84. Taɱ kim maññasi ambaṭṭha?|| ||

Api nu tvaɱ imāya anuttarāya vijjācaraṇasampadāya sandissasi sācariyako?" ti.|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama.|| ||

Ko cāhaɱ bho Gotama sācariyako?|| ||

Kā ca anuttarā vijjācaraṇasampadā?|| ||

Ārakā'haɱ bho Gotama anuttarāya vijjācaraṇasampadāya sācariyako" ti.|| ||

"Taɱ kim maññasi ambaṭṭha?|| ||

Api nu tvaɱ imañc'eva anuttaraɱ vijjācaraṇasampadaɱ anabhisambhuṇamāno khārivivadhamādāya araññavanamajjhogāhasi sācariyako pavattaphalabhojano bhavissāmiti?"|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

"Taɱ kim maññasi ambaṭṭha?|| ||

Api nu tvaɱ imañc'eva anuttaraɱ vijjācaraṇasampadaɱ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañ ca anabhisambhuṇamāno kuddālapiṭakaɱ ādāya araññavanamajjhogāhasi sācariyako kandamūlaphalabhojano bhavissāmīti?"|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

"Taɱ kim maññasi ambaṭṭha?|| ||

Api nu tvaɱ imañc'eva anuttaraɱ vijjācaraṇasampadaɱ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojananañca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojanatañ ca anabhisambhuṇamāno gāmasāmantaɱ vā nigamasāmantaɱ vā agyāgāraɱ karitvā aggiɱ paricaranto acchasi sācariyako?|| ||

"Ti|| ||

[103] "No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

"Taɱ kim maññasi ambaṭṭha api nu tvaɱ imañc'eva anuttaraɱ vijjācaraṇasampadaɱ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañ ca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojanatañ ca anabhisambhuṇamāno aggiparicariyañ ca anabhisambhuṇamāno cātummahāpathe catudvāraɱ agāraɱ karitvā acchasi sācariyako,||
yo imāhi catūhi disāhi āgamissati samaṇo vā brāhmaṇo vā taɱ mayaɱ yathāsatti yathābalaɱ paṭipūjessāmāti?"|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

85. Iti kho ambaṭṭha imāya c'eva tvaɱ anuttarāya vijjācaraṇasampadāya parihīno sācariyako.|| ||

Ye cime anuttarāya vijjācaraṇasampadāya cattāri apāyamukhāni bhavanti,||
tato ca tvaɱ parihīno sācariyako.|| ||

Bhāsitā kho pana te esā ambaṭṭha ācariyena brāhmaṇena pokkharasādinā vācā "ke ca muṇḍakā samaṇakā ibbhā kaṇhā bandhupādapaccā,||
kā ca tevijjānaɱ brāhmaṇānaɱ sākacchā" ti.|| ||

attanā āpāyiko pi aparipūrayamāno.|| ||

Passa ambaṭṭha yāva aparaddhañca te idaɱ ācariyassa brāhmaṇassa pokkharasādissa.|| ||

86. Brāhmaṇo kho pana ambaṭṭha pokkharasādī rañño pasenadissa kosalassa dattikaɱ bhuñjati.|| ||

Tassa rājā pasenadi kosalo sammukhībhāvampi na dadāti.|| ||

Yadāpi tena manteti tirodussena manteti.|| ||

Yassa kho pana ambaṭṭha dhammikaɱ payataɱ bhikkhaɱ patigaṇheyya,||
kathaɱ tassa rājā pasenadī kosalo sammukhībhāvampi na dadeyya?|| ||

Passa ambaṭṭha yāvaaparaddhañca te idaɱ ācariyassa brāhmaṇassa pokkharasādissa.|| ||

Taɱ kim maññasi ambaṭṭha?|| ||

Rājā pasenadi kosalo hatthigīvāya vā nisinno assapiṭṭhe vā nisinno rathūpatthare vā ṭhito uggehi vā rājaññehi vā kiñci'd'eva [104] mantaṇaɱ manteyya,||
so tamhā padesā apakkamma eka-m-antaɱ tiṭṭheyya.|| ||

Atha āgaccheyya suddo vā suddadāso vā,||
so tasmiɱ padese ṭhito tad eva mantaṇaɱ manteyya: evam pi rājā pasenadi kosalo āha evam pi rājā pasenadī kosalo āhāti.|| ||

Api nu so rājabhaṇitaɱ vā bhaṇati rājamantaɱ vā manteti,||
ettāvatā so assa rājā vā rājamahāmatto vāti?"|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

87. Evam eva kho tvaɱ ambaṭṭha,||
ye te ahesuɱ brāhmaṇānaɱ pubbakā isayo mantānaɱ kattāro mantānaɱ pavattāro,||
yesamidaɱ etarahi brāhmaṇā porāṇaɱ mantapadaɱ gītaɱ pavuttaɱ samūhitaɱ tadanuggāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti,||
seyyathīdaɱ: aṭṭako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggī aŋgiraso bhāradvājo vāseṭṭho Kassapo bhagu,||
tyāhaɱ mante adhiyāmi sācariyako'ti tāvatā tvaɱ bhavissasi isi vā isittāya vā paṭinno'ti n'etaɱ ṭhānaɱ vijjati.|| ||

88. Taɱ kim maññasi ambaṭṭha kinti te sutaɱ brāhmaṇānaɱ vuḍḍhānaɱ mahallakānaɱ ācariyapācariyānaɱ bhāsamānānaɱ: "ye te ahesuɱ brāhmaṇānaɱ pubbakā isayo mantānaɱ kattāro mantānaɱ pavattāro,||
yesamidaɱ etarahi brāhmaṇā porāṇaɱ mantapadaɱ gītaɱ pavuttaɱ samūhitaɱ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathīdaɱ: aṭṭako,||
vāmako,||
vāmadevo,||
vessāmitto,||
yamataggi,||
aŋgiraso,||
bhāradvājo,||
vāseṭṭho,||
Kassapo,||
bhagu - evaɱ su te sunhātā suvilittā kappitakesamassū āmuttamaṇikuṇḍalābharaṇā odātavatthavasanā pañcahi kāma-guṇehi samappitā samaŋgibhūtā paricārenti,||
seyyathā pi tvaɱ etarahi sācariyako?" ti.|| ||

[105] "no h'idaɱ bho Gotama."|| ||

89. "Evaɱ su te sālīnaɱ odanaɱ sucimaɱsūpasecanaɱ vicitakālakaɱ anekasūpaɱ anekavyañjanaɱ paribhuñjanti,||
seyyathā pi tvaɱ etarahi sācariyako?" ti.|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

"Evaɱ su te veṭhanakapassāhi nārīhi paricārenti seyyathā pi tvaɱ etarahi sācariyako?" ti.|| ||

"No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

"Evaɱ su te kuttavālehi va'avārathehi dīghāhi patodalaṭṭhihi vāhane vitudentā vipariyāyanti seyyathā pi tvaɱ etarahi sācariyako?" ti.|| ||

" No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

"Evaɱ su te ukkiṇṇaparikhāsu okkhittapalighāsu nagarūpakārikāsu dīghāsibaddhehi purisehi rakkhāpeti seyyathā pi tvaɱ etarahi sācariyako?" ti.|| ||

" No h'idaɱ bho Gotama."|| ||

Iti kho ambaṭṭha n'eva tvaɱ isi,||
na isittāya paṭipanno sācariyako.|| ||

Yassa kho pana ambaṭṭha mayi kaŋkhā vā vimati vā,||
so maɱ pañhena,||
ahaɱ veyyakaraṇena sodhissāmī" ti.|| ||

90. Atha kho Bhagavā vihārā nikkhamma cankamaɱ abbhuṭṭhāsi.|| ||

Ambaṭṭho pi māṇavo vihārā nikkhamma cankamaɱ abbhuṭṭhāsi.|| ||

Atha kho ambaṭṭho māṇavo Bhagavantaɱ caŋkamantaɱ anucaŋkamamāno kāye dvattiɱsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi.|| ||

Addasa kho ambaṭṭho māṇavo Bhagavato kāye dvattiɱsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā [106] dve.|| ||

Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaŋkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati kosohite ca vatthaguyhe1 pahūtajivhatāya ca.|| ||

91. Atha kho Bhagavato etad ahosi: passati kho me ayaɱ ambaṭṭho māṇavo dvattiɱsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve.|| ||

Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaŋkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya cā ti.|| ||

Atha kho Bhagavā tathārūpaɱ iddhābhisankhāraɱ abhisaŋkāsi yathā addasa ambaṭṭho māṇavo Bhagavato kosohitaɱ vatthaguyhaɱ.|| ||

Atha kho Bhagavā jivhaɱ ninnāmetvā ubho pi kaṇṇasotāni anumasi parimasi.|| ||

Ubho pi nāsikāsotāni anumasi parimasi.|| ||

Kevalampi na'āṭamaṇḍalaɱ jivhāya chādesi.|| ||

Atha kho ambaṭṭhassa māṇavassa etad ahosi: samannāgato kho samaṇo gotavo dvattiɱsamahāpurisalakkhaṇehi paripuṇṇehi no aparipuṇṇehīti Bhagavantaɱ etad avoca: "handa ca'dāni mayaɱ bho Gotama gacchāma.|| ||

Bahukiccā mayaɱ bahukaraṇīyā" ti.|| ||

"Yassa'dāni tvaɱ ambaṭṭha kālaɱ maññasīti".|| ||

Atha kho ambaṭṭho māṇavo va'avārathamāruyha pakkāmi.|| ||

92. Tena kho pana samayena brahmaṇo pokkharasādi ukkaṭṭhāya nikkhamitvā mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiɱ sake ārāme nisinno hoti ambaṭṭhaɱ yeva māṇavaɱ patimānento.|| ||

Atha kho ambaṭṭho māṇavo yena sako ārāmo tena pāyāsi.|| ||

Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattiko'va yena brāhmaṇo pokkharasādī ten'upasaŋkami,||
upasaŋkamitvā brāhmaṇaɱ pokkharasādiɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

93. Eka-m-antaɱ nisinnaɱ kho ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ brāhmaṇo pokkharasādī etad avoca: kacci tāta ambaṭṭha addasa taɱ bhavantaɱ Gotamanti?.|| ||

"Addasāma kho bho taɱ bhavantaɱ Gotamanti."|| ||

"Kacci tāta ambaṭṭha taɱ bhavantaɱ Gotamaɱ tathā [107] santo yeva saddo abbhuggato no aññathā?|| ||

Kacci pana bho so bhavaɱ Gotamo tādiso no aññādiso?" ti.|| ||

"Tathā santo yeva bho taɱ bhavantaɱ Gotamaɱ saddo abbhuggato no aññathā.|| ||

Tādiso'va bho so bhavaɱ Gotamo no aññādiso.|| ||

Samannāgato ca bho so bhavaɱ Gotamo dvattiɱsamahāpurisalakkhaṇehi paripuṇṇehi no aparipuṇṇehī" ti.|| ||

"Ahu pana te tāta ambaṭṭha samaṇena Gotamena saddhiɱ kocideva kathāsallāpo?" ti.|| ||

"Ahu kho yeva bho samaṇena Gotamena saddhiɱ kocideva kathāsallāpo?" ti.|| ||

"Yathākathaɱ pana te tāta ambaṭṭha ahu samaṇena Gotamena saddhiɱ kocideva kathāsallāpo?" ti.|| ||

Atha kho ambaṭṭho māṇavo yāvatako ahosi Bhagavatā saddhiɱ kathāsallāpo taɱ sabbaɱ brāhmaṇassa pokkharasādissa ārocesi.|| ||

94. Evaɱ vutte brāhmaṇo pokkharasādī ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ etad avoca: "aho vata re,||
amhākaɱ paṇḍitaka! Aho vata re amhākaɱ bahussutaka! Aho vata re,||
amhākaɱ tevijjaka! Evarūpena kira bho puriso atthacarakena kāyassa bhedā param maraṇā apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ upapajjeyya.|| ||

Yad eva kho tvaɱ ambaṭṭha taɱ bhavantaɱ Gotamaɱ evaɱ āsajja āsajja avacāsi.|| ||

Atha kho bhavaɱ Gotamo amhe'pi evaɱ upaneyya upaneyya avaca.|| ||

Abho vata re,||
amhākaɱ paṇḍitaka! Aho vata re,||
amhākaɱ bahussutaka! Aho vata re,||
amhākaɱ tevijjaka! Evarūpena kira bho puriso atthacarakena kāyassa bhedā param maraṇā apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ upapajjeyyā" ti.kupito anattamano ambaṭṭhaɱ māṇavaɱ padasā yeva pavattesi.|| ||

Icchati ca tāvadeva Bhagavantaɱ dassanāya upasaŋkamituɱ.|| ||

95. [108] atha kho te brāhmaṇā brāhmaṇaɱ pokkharasādiɱ etad avocuɱ: ativikālo kho bho ajja samaṇaɱ Gotamaɱ dassanāya upasaŋkamituɱ.|| ||

Svedāni bhavaɱ pokkharasātī samaṇaɱ Gotamaɱ dassanāya upasaŋkamissatī" ti.|| ||

Atha kho brāhmaṇo sake nivesane paṇītaɱ khādanīyaɱ bhojanīyaɱ paṭiyādāpetvā yānesu āropetvā ukkāsu dhāriyamānāsu ukkaṭṭhāya niyyāsi.|| ||

Yena Icchānaŋgalavanasaṇḍo tena pāyāsi.|| ||

Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattiko'va yena Bhagavā ten'upasaŋkami.|| ||

Upasaŋkamitvā Bhagavatā saddhiɱ sammodanīyaɱ kathaɱ sārāṇīyaɱ vītisāretvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinno kho brāhmaṇo pokkharasādī Bhagavantaɱ etad avoca: "āgamānukhavidha bho Gotama amhākaɱ antevāsī ambaṭṭho māṇavo?" ti.|| ||

"Āgamā kho te antevāsī ambaṭṭho māṇavo" ti.|| ||

"Ahu pana te bho Gotama ambaṭṭhena māṇavena saddhiɱ kocideva kathāsallāpo?" ti.|| ||

"Ahu kho me brāhmaṇa ambaṭṭhena māṇavena saddhiɱ kocideva kathāsallāpo" ti.|| ||

"Yathākathaɱ pana te bho Gotama ahu ambaṭṭhena māṇavena saddhiɱ kocideva kathāsallāpo?" ti.|| ||

Atha kho Bhagavā yāvatiko ahosi ambaṭṭhena māṇavena saddhiɱ kathāsallāpo,||
taɱ sabbaɱ brāhmaṇassa pokkharasādissa ārocesi.|| ||

"Evaɱ vutte brāhmaṇo pokkharasādi Bhagavantaɱ etad avoca: bālo bho Gotama ambaṭṭho māṇavo.|| ||

Khamatu bhavaɱ Gotamo ambaṭṭhassa māṇavassā" ti.|| ||

"Sukhī hotu brāhmaṇa ambaṭṭho māṇavo" ti.|| ||

96. [109] atha kho brāhmaṇo pokkharasādi Bhagavato kāye dvattiɱsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi.|| ||

Addasā kho brāhmaṇo pokkharasādī Bhagavato kāye dvattiɱsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve.|| ||

Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaŋkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya ca.|| ||

97. Atha kho Bhagavato etad ahosi: passati kho me ayaɱ brāhmaṇo pokkharasādī dvattiɱsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve.|| ||

Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaŋkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya cā ti.|| ||

Atha kho Bhagavā tathārūpaɱ iddhābhisankhāraɱ abhisaŋkhāsī yathā addasa brāhmaṇo pokkharasādī Bhagavato kosohitaɱ vatthaguyhaɱ.|| ||

Atha kho Bhagavā jivhaɱ ninnāmetvā ubho pi kaṇṇasotāni anumasi,||
paṭimasi,||
ubho pi nāsikāsotāni anumasi,||
paṭimasi.|| ||

Kevalampi na'āṭamaṇḍalaɱ jivhāya chādesi.|| ||

98. Atha kho brāhmaṇassa pokkharasādissa etad ahosi: "samannāgato kho Samaṇo Gotamo dvattiɱsamahāpurisalakkhaṇehi paripuṇṇehi no aparipuṇṇehī" ti.Bhagavantaɱ etad avoca: adhivāsetu me bhavaɱ Gotamo ajjatanāya bhattaɱ saddhiɱ bhikkhusaŋghenā" ti.|| ||

Adhivāsesi Bhagavā tuṇhībhāvena.|| ||

99. Atha kho brāhmaṇo pokkharasādī Bhagavato,||
adhivāsanaɱ viditvā Bhagavato kālaɱ ārocesi: kālo bho Gotama,||
niṭṭhitaɱ bhattanti.'|| ||

Atha kho Bhagavā pubbaṇhasamayaɱ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiɱ bhikkhu-saŋghena yena buhmaṇassa pokkharasādissa parivesanā ten'upasaŋkhami.|| ||

Upasaŋkamitvā paññatte āsane nisīdi.|| ||

Atha kho brāhmaṇo pokkharasātī Bhagavantaɱ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.|| ||

Māṇavakā'pi bhikkhu-saŋghaɱ.|| ||

Atha kho brāhmaṇo pokkharasātī Bhagavantaɱ bhuttāviɱ onītapattapāṇiɱ aññataraɱ nīcaɱ āsanaɱ gahetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

100. Eka-m-antaɱ nisinnassa kho brāhmaṇassa pokkharasādissa [110] Bhagavā ānupubbīkathaɱ kathesi,||
seyyathīdaɱ: dānakathaɱ sīlakathaɱ saggakathaɱ kāmānaɱ ādīnavaɱ okāraɱ saɱkilesaɱ nekkhamme ca ānisaɱsaɱ pakāsesi.|| ||

Yadā Bhagavā aññāsi brāhmaṇaɱ pokkharasātiɱ kallacittaɱ muducittaɱ vinīvaraṇacittaɱ udaggacittaɱ pasannacittaɱ,||
atha yā buddhānaɱ sāmukkaɱsikā dhammadesanā taɱ pakāsesi: dukkhaɱ samudayaɱ nirodhaɱ maggaɱ.|| ||

Seyyathā pi nāma suddhaɱ vatthaɱ apagatakā'akaɱ samma-d-eva rajanaɱ paṭiggaṇheyya,||
evam eva brāhmaṇassa pokkharasādissa tasmiɱ yeva āsane virajaɱ vītamalaɱ dhammacakkhuɱ udapādi yaɱ kiñci samudayadhammaɱ sabbaɱ taɱ nirodhadhammanti.|| ||

101. Atha kho brāhmaṇo pokkharasādī diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaɱkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane Bhagavantaɱ etad avoca: "abhikkantaɱ bho Gotama abhikkantaɱ bho Gotama.|| ||

Seyyathā pi bho Gotama nikkujjitaɱ vā ukkujjeyya paṭicchannaɱ vā vivareyya mūḷhassa vā maggaɱ ācikkheyya andhakāre vā telapajjotaɱ dhāreyya cakkhumanto rūpāni dakkhintīti,||
evam eva bhotā Gotamena aneka-pariyāyena dhammo pakāsito.|| ||

Esāhaɱ bho Gotama saputto sabhariyo sapariso sāmacco bhavantaɱ Gotamaɱ saraṇaɱ gacchāmi dhammañca bhikkhu-saŋghañ ca.|| ||

Upāsakaɱ maɱ bhavaɱ Gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaɱ saraṇaɱ gataɱ.|| ||

Yathā ca bhavaɱ Gotamo ukkaṭṭhāya aññāni upāsakakulāni upasaŋkamati evam eva bhavaɱ Gotamo pokkharasādikulaɱ upasaŋkamatu.|| ||

Tattha ye te māṇavakā vā māṇavikā vā bhavantaɱ Gotamaɱ abhivādessanti vā paccuṭṭhi'ssanti vā āsanaɱ vā udakaɱ vā dassanti cittaɱ vā pasādessanti,||
tesaɱ taɱ bhavissanti dīgha-rattaɱ hitāya sukhāyā" ti.|| ||

"Kalyāṇaɱ vuccati brāhmaṇā" ti.|| ||


Contact:
E-mail
Copyright Statement   Webmaster's Page