Digha Nikaya


[Site Map]  [Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]

The Pali is transliterated as IAST Unicode (āīūṃṅñṭḍṇḷ). Alternatives:
[ ASCII (aiumnntdnl) | Mobile (āīūŋńñţđņļ) | Velthuis (aaiiuu.m'n~n.t.d.n.l) ]

 

Dīgha Nikāya

Sutta 14

Mahāpadāna Suttantaɱ

Adapted from the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series

 


 

[1][pts] EVAṂ ME SUTAṂ.

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthiyaɱ viharati||
Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme Kareri-kuṭikāyaɱ.|| ||

Atha kho sambahulānaɱ bhikkhūnaɱ pacchā-bhattaɱ piṇḍapāta-paṭikkantānaɱ Kareri-maṇḍala-māḷe sannisinnānaɱ sannipatinānaɱ pubbe-nivāsa-paṭisaɱyuttā dhammī kathā udapādi:|| ||

"Iti pubbe nivāso,||
iti pubbe nivāso" ti.|| ||

2. Assosi kho Bhagavā dibbāya sota-dhātuyā visuddhāya atikkanta-mānusikāya tesaɱ bhikkhūnaɱ imaɱ kathā-sallāpaɱ.|| ||

Atha kho Bhagavā uṭṭhāy'āsanā yena Kareri-maṇḍala-māḷo ten'upasaŋkami,||
upasaŋkamitvā paññatte āsane nisīdi.|| ||

Nisajja kho Bhagavā bhikkhū āmantesi:|| ||

"Kāya nu'ttha bhikkhave,||
etarahi kathāya sannisinnā?|| ||

Kā ca pana vo antarā kathā vippakatā" ti?|| ||

3. Evaɱ vutte te bhikkhū Bhagavantaɱ etad avocuɱ:|| ||

"Idha bhante amhākaɱ pacchā-bhattaɱ piṇḍapāta- [2] paṭikkantānaɱ Kareri-maṇḍala-māḷe sannisinnānaɱ sannipatitānaɱ pubbe-nivāsa-paṭisaɱyuttā dhammī kathā udapādi:|| ||

'Iti pubbe-nivāso,||
iti pubbe-nivāso' ti.|| ||

Ayaɱ kho no bhante antarā kathā vippakathā||
atha Bhagavā anuppatto" ti.|| ||

4. "Iccheyyātha no tumhe bhikkhave,||
pubbe-nivāsa-paṭisaɱyuttaɱ dhammiɱ kathaɱ sotun" ti?|| ||

"Etassa Bhagavā kālo,||
etasusa Sugata kālo,||
yaɱ Bhagavā pubbe-nivāsa-paṭisaɱyuttaɱ dhammiɱ kathaɱ kareyya||
Bhagavato sutvā bhikkhu dhāressantī" ti.|| ||

"Tena hi bhikkhave, suṇātha,||
sādhukaɱ manasikarotha,||
bhāsissāmī" ti.|| ||

"Evaɱ bhante" ti||
kho te bhikkhu Bhagavato paccassosuɱ.|| ||

 


 

Bhagavā etad avoca:

5. Ito so bhikkhave, eka-navuto kappo yaɱ Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Ito so bhikkhave, eka-tiɱso kappo yaɱ Sikhī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Tasmiɱ yeva kho bhikkhave, eka-tiɱse kappe Vessabhū Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi|| ||

Imasmiɱ yeva kho bhikkhave, bhadda-kappe Kakusandho Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Imasmiɱ yeva kho bhikkhave, bhadda-kappe Koṇāgamano Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Imasmiɱ yeva kho bhikkhave, bhadda-kappe Kassapo Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Imasmiɱ yeva kho bhikkhave, bhadda-kappe ahaɱ etarahi arahaɱ sammā-sambuddho loke uppanno.|| ||

6. Vipassī bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Sikhī bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho [3] khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Vessabhū bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Kakusandho bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Koṇāgamano bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Kassapo bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Ahaɱ bhikkhave, etarahi arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosiɱ,||
khattiya-kule uppanno.|| ||

7. Vipassī bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Sikhī bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Vessabhū bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Kakusandho bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Koṇāgamano bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kassapo bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Ahaɱ bhikkhave, etarahi arahaɱ sammā-sambuddho Gotamo gottena.|| ||

8. Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa asīti vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa sattativassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa saṭṭhivassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa cattārīsam vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Koṇāgamanassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tiɱsa vassa-sahassāni āyuppamā- [4] ṇaɱ ahosi.|| ||

Kassapassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa vīsatiɱ vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Mayhaɱ bhikkhave, etarahi appakaɱ āyuppamāṇaɱ parittaɱ lahukaɱ yo ciraɱ jīvati so vassasataɱ appaɱ vā bhiyyo.|| ||

9. Vipassī bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho pāṭaliyā mūle abhisambuddho.|| ||

Sikhī bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho puṇḍarīkassa mūle abhisambuddho.|| ||

Vessabhū bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho sālassa mūle abhisambuddho.|| ||

Kakusandho bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho sirīsassa mūle abhisambuddho.|| ||

Koṇāgamano bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho udumbarassa mūle abhisambuddho.|| ||

Kassapo bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho nigrodhassa mūle abhisambuddho.|| ||

Ahaɱ bhikkhave, etarahi arahaɱ sammā-sambuddho assatthassa mūle abhisambuddho.|| ||

10. Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Khaṇḍa-Ṭissaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Abhibhū-Sambhavaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Soṇ-Uttaraɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Vidhura-Sañjīvaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Koṇāgamanassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Bhiyyos-Uttaraɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi [5] aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Kassapassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Tissa-Bhāradvājaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Mayhaɱ bhikkhave, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Sāriputta-Moggallānaɱ nāma sāvakayugaɱ hoti aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

11. Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi aṭṭha-saṭṭhi-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asīti-bhikkhu-sahassāni.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvākānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asītiɱ bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sattati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asītiɱ bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sattati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi saṭṭhi bhikkhu-sahassāni.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi cattārīsam bhikkhu-sahassāni.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Koṇāgamanassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā- [6]sambuddhassa||
eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi tiɱsa bhikkhu-sahassāni.|| ||

Koṇāgamanassa bhikkhave,||
Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Kassapassa bhikkhave,||
Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi vīsati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Kassapassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Mayhaɱ bhikkhave, etarahi arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi aḍḍhate'asāni bhikkhusatāni.|| ||

Mayhaɱ bhikkhave, ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

12. Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Asoko nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Khemaŋkaro nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Upasanto nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Buddhijo nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Koṇāgamanassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Sotthijo nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Kassapassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Sabbamitto nāma bhikkhū upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Mayhaɱ bhikkhave, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Ānando bhikkhu upaṭṭhāko hoti aggupaṭṭhāko.|| ||

13. Vipassissa bhikkhatva Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Bandhumā nāma rājā pitā ahosi||
Ban- [7] dhumatī nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa rañño Bandhumatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Aruṇo nāma rājā pitā ahosi||
Pabhāvatī nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Aruṇassa rañño aruṇavatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Suppatīto nāma rājā pitā ahosi||
Yasavatī nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Suppatītassa rañño anomaɱ nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Aggidatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Visākhā nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana bhikkhave, samayena Khemo nāma rājā ahosi.|| ||

Khemassa rañño Khemavatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Koṇāgamanassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Yaññadatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Uttarā nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana bhikkhave, samayena Sobho nāma rājā ahosi.|| ||

Sobhassa rañño sobhāvatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Kassapassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Brahmadatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Dhanavatī nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana bhikkhave, samayena Kikī nāma rājā ahosi.|| ||

Kikissa rañño Bārāṇasī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Mayhaɱ bhikkhave, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Suddhodano rājā pitā ahosi,||
Māyā devī mātā janetti.|| ||

Kapilavatthu nāma nagaraɱ rāja-dhānī" ti.|| ||

Idam avoca Bhagavā,||
idaɱ vatvā Sugato uṭṭhāy'āsanā vihāraɱ pāvisi.|| ||

 


 

[8] 14. Atha kho tesaɱ bhikkhūnaɱ acira-pakkantassa Bhagavato ayam antarā kathā udapādi:|| ||

"Acchariyaɱ āvuso||
abbhutaɱ āvuso||
Tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā,||
yatra hi nāma Tathāgato atīte Buddhe parinibbute chinna-papañce chinna-vaṭume pariyādinna-vaṭṭe sabba-dukkha-vītivatte jātito pi anussarissati,||
nāmato pi anussarissati,||
gottato pi anussarissati,||
āyuppamāṇato pi anussarissati,||
sāvaka-yugato pi anussarissati,||
sāvaka-sannipātato pi anussarissati:|| ||

'Evaɱ jaccā te Bhagavanto ahesuɱ iti pi,||
evaɱ nāmā||
evaɱ gottā||
evaɱ sīlā||
evaɱ dhammā||
evaɱ paññā||
evaɱ vihārī||
evaɱ vimuttā||
te Bhagavanto ahesuɱ iti pī' ti.|| ||

Kin nu kho āvuso?|| ||

Tathāgatass'eva nu kho esā dhamma-dhātu suppaṭividdhā,||
yassā dhamma-dhātuyā suppaṭividdhattā Tathāgato atīte Buddhe parinibbute chinna-papañce chinna-vaṭume pariyādinna-vaṭṭe sabba-dukkha-vītivatte jātito pi anussarati,||
nāmato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
āyuppamāṇato pi anussarati,||
sāvaka-yugato pi anussarati,||
sāvaka-sannipātato pi anussarati:|| ||

'Evaɱ jaccā te Bhagavanto ahesuɱ iti pi,||
evaɱ nāmā||
evaɱ gottā||
evaɱ sīlā||
evaɱ dhammā||
evaɱ paññā||
evaɱ vihārī||
evaɱ vimuttā||
te Bhagavanto ahesuɱ iti pī' ti.|| ||

Udāhu devatā Tathāgatassa etam atthaɱ ārocesuɱ yena Tathāgato atīte Buddhe parinibbute chinna-papañce chin- [9] na-vaṭume pariyādinna-vaṭṭe sabba-dukkha-vītivatte jātito pi anussarati,||
nāmato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
āyuppamāṇato pi anussarati,||
sāvaka-yugato pi anussarati,||
sāvaka-sannipātato pi anussarati:|| ||

'Evaɱ jaccā te Bhagavanto ahesuɱ iti pi,||
evaɱ nāmā||
evaɱ gottā||
evaɱ sīlā||
evaɱ dhammā||
evaɱ paññā||
evaɱ vihārī||
evaɱ vimuttā||
te Bhagavanto ahesuɱ iti pī' ti?|| ||

Ayañ ca h'idaɱ tesaɱ bhikkhūnaɱ antarā kathā vippakatā hoti.|| ||

15. Atha kho Bhagavā sāyaṇha-samayaɱ paṭisallāṇā vuṭṭhito yena,||
Kareri-maṇḍala-māḷo ten'upasaŋkami.|| ||

Upasaŋkamitvā paññatte āsane nisīdi.|| ||

Nisajja kho Bhagavā bhikkhū āmantesi:|| ||

"Kāyanu'ttha bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā?|| ||

Kā ca pana vo antarā kathā vippakatā?" ti?|| ||

Evaɱ vutte te bhikkhū Bhagavantaɱ etad avocuɱ:|| ||

"Idha bhante amhākaɱ acira-pakkantassa Bhagavato ayam antarā kathā udapādi:

'Acchariyaɱ āvuso abbhutaɱ āvuso Tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā,||
yatra hi nāma Tathāgato atīte Buddhe parinibbute chinna-papañce chinna vaṭume pariyādinna-vaṭṭe sabba-dukkha-vītivatte jātito pi anussarissati,||
nāmato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
āyuppamāṇato pi anussarati,||
sāvaka-yugato pi anussarati,||
sāvaka-sannipātato pi anussarati:|| ||

"Evaɱ jaccā te Bhagavanto ahesuɱ iti pi,||
evaɱ nāmā||
evaɱ gottā||
evaɱ sīlā||
evaɱ dhammā||
evaɱ paññā||
evaɱ vihārī||
evaɱ vimuttā||
te Bhagavanto ahesuɱ iti pī" ti.|| ||

Kin nu kho āvuso?|| ||

Tathāgatass'eva nu kho esā dhamma-dhātu suppaṭividdhā yassā dhamma-dhātuyā suppaṭividdhattā Tathāgato atīte Buddhe parinibbute chinna-papañce chinna-vaṭume pariyādinna-vaṭṭe sabba-dukkha-vītivatte jātito pi anussarati,||
nāmato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
āyuppamāṇato pi anussarati,||
sāvaka-yugato pi anussarati,||
sāvaka-sannipātato pi anussarati:|| ||

'Evaɱ [10] jaccā te Bhagavanto ahesuɱ iti pi,||
evaɱ nāmā||
evaɱ gottā||
evaɱ sīlā||
evaɱ dhammā||
evaɱ paññā||
evaɱ vihārī||
evaɱ vimuttā||
te Bhagavanto ahesuɱ iti pī' ti?|| ||

Udāhu devatā Tathāgatassa etam atthaɱ ārocesuɱ yena Tathāgato atīte Buddhe parinibbute chinna-papañce chinna-vaṭume pariyādinna-vaṭṭe sabba-dukkha-vītivatte jātito pi anussarati,||
nāmato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
āyuppamāṇato pi anussarati,||
sāvaka-yugato pi anussarati,||
sāvaka-sannipātato pi anussarati:|| ||

'Evaɱ jaccā te Bhagavanto ahesuɱ iti pi,||
evaɱ nāmā||
evaɱ gottā||
evaɱ sīlā||
evaɱ dhammā||
evaɱ paññā||
evaɱ vihārī||
evaɱ vimuttā||
te Bhagavanto ahesuɱ iti pī' ti?|| ||

Ayaɱ kho no bhante antarā kathā vippakatā||
atha Bhagavā anuppatto" ti.|| ||

16. "Tathāgatass'ev'esā bhikkhave, dhamma-dhātu suppaṭividdhā yassā dhamma-dhātuyā suppaṭividdhattā Tathāgato atīte Buddhe parinibbute chinna-papañce chinna-vaṭume pariyādinna-vaṭṭe sabba-dukkha-vītivatte jātito pi anussarati,||
nāmato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
āyuppamāṇato pi anussarati,||
sāvaka-yugato pi anussarati,||
sāvaka-sannipātato pi anussarati:|| ||

'Evaɱ jaccā te Bhagavanto ahesuɱ iti pi,||
evaɱ nāmā||
evaɱ gottā||
evaɱ sīlā||
evaɱ dhammā||
evaɱ paññā||
evaɱ vihārī||
evaɱ vimuttā||
te Bhagavanto ahesuɱ iti pī' ti.|| ||

Devatā pi Tathāgatassa etam atthaɱ ārocesuɱ yena Tathāgato atīte Buddhe parinibbute chinna-papañce chinna-vaṭume pariyādinna-vaṭṭe sabba-dukkha-vītivatte jātito pi anussarati,||
nāmato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
āyuppamāṇato pi anussarati,||
sāvaka-yugato pi anussarati,||
sāvaka-sannipātato pi anussarati:|| ||

'Evaɱ jaccā te Bhagavanto ahesuɱ iti pi,||
evaɱ nāmā||
evaɱ gottā||
evaɱ sīlā||
evaɱ dhammā||
evaɱ paññā||
evaɱ vihārī||
evaɱ vimuttā||
te Bhagavanto ahesuɱ iti pī' ti.|| ||

17. Iccheyyātha no tumhe bhikkhave,||
bhiyyoso mattāya [11] pubbe-nivāsa-paṭisaɱyuttaɱ dhammiɱ kathaɱ sotun" ti?

"Etassa Bhagavā kālo,||
etassa Sugata kālo.|| ||

Yaɱ Bhagavā bhiyyoso mattāya pubbe-nivāsa-paṭisaɱyuttaɱ dhammiɱ kathaɱ kareyya,||
Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī" ti.|| ||

"Tena hi bhikkhave,||
suṇātha,||
sādhukaɱ manasikarotha,||
bhāsissāmī" ti.|| ||

"Evaɱ bhante" ti||
kho te bhikkhu Bhagavato paccassosuɱ.|| ||

Bhagavā etad avoca:

18. "Ito so bhikkhave, eka-navuto kappo||
yaɱ Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Vipassī bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Vipassī bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Vipassī bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa asīti-vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Vipassī bhikkhave, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho pāṭaliyā mūle abhisambuddho.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Khaṇḍa-Ṭissaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi aṭṭha-saṭṭhi-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asīti-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Asoko nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Bandhumā nāma rājā pitā ahosi.|| ||

Bandhumatī [12] nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa rañño Bandhumatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

 


 

19. Atha kho bhikkhave, Vipassī Bodhisatto Tusitā kāyā cavitvā sato sampajāno mātu-kucchiɱ okkami.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

20. Dhammatā esā bhikkhave, yadā Bodhisatto Tusitā kāyā cavitvā mātu-kucchiɱ okkamati,||
atha sadevake loke samārake sabrahmake,||
sassamaṇa-brāhmaṇiyā pajāya sadeva-manussāya appamāṇo uḷāro obhāso pātu-bhavati atikkamma devānaɱ devānubhāvaɱ.|| ||

Yā pi tā lokantarikā aghā asaɱvutā andhakārā andhakāra-timisā,||
yattha pi'me candima-suriyā evaɱ mahiddhikā evaɱ mahānubhāvā ābhāya nānubhonti,||
tattha pi appamāṇo uḷāro obhāso pātu-bhavati atikkamm'eva devānaɱ devānubhāvā.|| ||

Ye pi tattha sattā uppannā,||
te pi ten'obhāsena aññam aññaɱ sañjānanti:|| ||

'Aññe pi kira bho santi sattā idhūpapannā' ti.|| ||

Ayañ ca dasa-sahassī loka-dhātu saɱkampati sampakampati sampavedhati.|| ||

Appamāṇo ca uḷāro obhāso loke pātu-bhavati atikkamm'eva devānaɱ devānubhāvaɱ.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

21. Dhammatā esā bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu-kucchiɱ okkanto hoti,||
cattāro naɱ deva puttā catuddisaɱ rakkhāya upagacchanti:||
'Mā naɱ Bodhisattaɱ vā Bodhisattamātaraɱ vā manusso vā amanusso vā koci vā viheṭhesī' ti.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

22. Dhammatā esā bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu-kucchiɱ okkanto hoti,||
pakatiyā sīlavatī Bodhisatta-mātā hoti viratā pāṇātipātā,||
viratā adinnādānā,||
viratā kāmesu [13] micchācārā, viratā musā-vādā,||
viratā surā-meraya-majja-pamādaṭṭhānā.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

23. Dhammatā esā bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu-kucchiɱ okkanto hoti,||
na Bodhisatta-mātu purisesu mānasaɱ uppajjati kāma-guṇūpasaɱhitaɱ,||
anatikka-maniyā ca Bodhisatta-mātā hoti kenaci purisena ratta-cittena.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

24. Dhammatā esā bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu-kucchiɱ okkanto hoti,||
lābhinī Bodhisatta-mātā hoti pañcannaɱ kāma-guṇānaɱ||
sā pañcahi kāma-guṇehi samappitā samaŋgībhūtā parivāreti.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

25. Dhammatā esā bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu-kucchiɱ okkanto hoti,||
na Bodhisatta-mātu koci eva ābādho uppajjati||
sukhinī Bodhisatta-mātā hoti akilanta-kāyā||
Bodhisattañ ca Bodhisatta-mātā tiro-kucchi-gataɱ passati sabbaŋga-paccaŋgiɱ abhinindriyaɱ.|| ||

Seyyathā pi, bhikkhave, maṇi veeriyo subho jātimā aṭṭhaɱso suparikamma-kato accho vippasanno sabbākāra-sampanno.|| ||

Tatra'ssa suttaɱ āvutaɱ nīlaɱ vā||
pītaɱ vā||
lohitaɱ vā||
odātaɱ vā||
paṇḍu-suttaɱ vā.|| ||

Tam enaɱ cakkhumā puriso hatthe karitvā pacca-vekkheyya:|| ||

'Ayaɱ kho maṇi veeriyo subho jātimā aṭṭhaɱso supari-kamma-kato accho vippasanno sabbākāra-sampanno.|| ||

Tatr'idaɱ suttaɱ āvutaɱ nīlaɱ vā||
pītaɱ vā||
lohitaɱ vā||
odātaɱ vā||
paṇḍusuttaɱ vā' ti.|| ||

Evam eva kho bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu-kucchiɱ okkanto hoti,||
na Bodhisatta-mātu kocid eva ābādho uppajjati,||
sukhinī Bodhisatta-mātā hoti akilanta-kāyā||
Bodhisattañ [14] ca Bodhisatta-mātā tiro-kucchi-gataɱ passati sabbaŋga-paccaŋgiɱ abhīnindriyaɱ|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

26. Dhammatā esā bhikkhave, sattāha-jāte Bodhisatte Bodhisatta-mātā kālaɱ karoti,||
Tusitaɱ kāyaɱ upapajjati.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

27. Dhammatā esā bhikkhave, yathā aññā itthikā nava vā dasa vā māse gabbhaɱ kucchinā pariharitvā vijāyanti,||
na h'evaɱ Bodhisattaɱ Bodhisatta-mātā vijāyati||
das'eva māsāni Bodhisattaɱ Bodhisatta-mātā kucchinā pariharitvā vijāyati.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

28. Dhammatā esā bhikkhave, yathā aññā itthikā nisinnā vā nipannā vā vijāyanti,||
na h'evaɱ Bodhisattaɱ Bodhisatta-mātā vijāyati||
ṭhitā'va Bodhisattaɱ Bodhisatta-mātā vijāyati.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

29. Dhammatā esā bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu kucchimhā nikkhamati,||
devā paṭhamaɱ patigaṇhanti,||
pacchā manussā.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

30. Dhammatā esā bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu kucchimhā nikkhamati,||
appatto va Bodhisatto paṭhaviɱ hoti,||
cattāro naɱ deva puttā paṭiggahetvā mātu purato ṭhapenti:|| ||

'Attamanā devi hohi Mahesakkho||
te putto uppanno' ti.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

31. Dhammatā esā bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu kucchimhā nikkhamati,||
visado va nikkhamati,||
amakkhito uddena||
amakkhito semhena||
amakkhito ruhirena,||
amakkhito kenaci asucinā,||
suddho visado.|| ||

Seyyathā pi, bhikkhave, maṇi-ratanaɱ Kāsike vatthe nikkhittaɱ,||
n'eva maṇi-ratanaɱ Kāsikaɱ vatthaɱ makkheti,||
nā pi Kāsikaɱ vatthaɱ maṇi-ratanaɱ makkheti.|| ||

Taɱ kissa hetu?|| ||

Ubhinnaɱ suddhattā.|| ||

Evam eva kho bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu kucchimhā nikkhamati,||
visado va nikkhamati,||
amakkhito uddena||
amakkhito [15] semhena||
amakkhito ruhirena||
amakkhito kenaci asucinā,||
suddho visado.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

32. Dhammatā esā bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu kucchimhā nikkhamati,||
dve udakassa dhārā antaḷikkhā pātubhavanti.:||
ekā sītassa ekā uṇhassa,||
yena Bodhisattassa udaka-kiccaɱ karonti mātucca.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

33. Dhammatā esā bhikkhave, sampati-jāto Bodhisatto samehi pādehi patiṭṭhahitvā uttarābhimukho satta pada-vītihārena gacchati,||
setamhi chatte anuhīramāne,||
sabbā ca disā viloketi,||
āsahiñ ca vācaɱ bhāsati:|| ||

'Aggo'ham asmi lokassa,||
jeṭṭho'ham asmi lokassa,||
seṭṭho'ham asmi lokassa,||
ayam antimā jāti,||
n'atthi'dāni punabbhavo' ti.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

34. Dhammatā esā bhikkhave, yadā Bodhisatto mātu kucchimhā nikkhamati,||
atha sadevake loke samārake sabrahmake,||
sassamaṇa-brāhmaṇiyā pajāya sadeva-manussāya appamāṇo uḷāro obhāso pātu-bhavati,||
atikkamm'eva devānaɱ devānubhāvaɱ.|| ||

Yā pi tā lokantarikā aghā asaɱvutā andhakārā andhakāra-timisā,||
yattha pi'me candima-suriyā evaɱ mahiddhikā evaɱ mahānubhāvā ābhāya nānubhonti,||
tattha pi appamāṇo uḷāro obhāso pātu bhavati atikkamm'eva devānaɱ devānubhāvaɱ.|| ||

Ye pi tattha sattā uppannā,||
te pi ten'obhāsena aññam aññaɱ sañjānanti:|| ||

'Aññe pi kira bho santi sattā idhūpapannā' ti.|| ||

Ayañ ca dasa-sahassī loka-dhātu saɱkampati sampakampati sampavedhati.|| ||

Appamāṇo ca uḷāro obhāso loke pātu-bhavati atikkamm'eva devānaɱ devānubhāvaɱ.|| ||

Ayam ettha dhammatā.|| ||

 


 

[16] 35. Jāte kho pana bhikkhave,||
Vipassamhi kumāre, Bandhumato rañño paṭivedesuɱ:|| ||

'Putto te deva jāto,||
taɱ devo passatu' ti.|| ||

Addasā kho bhikkhave, Bandhumā rājā Vipassiɱ kumāraɱ, disvā nemitte brāhmaṇe āmantāpetvā etad avoca:

'Passantu bhonto nemittā brāhmaṇā kumāran' ti.|| ||

Addasaɱsu kho bhikkhave,||
nemittā brāhmaṇā Vipassiɱ kumāraɱ disvā Bandhumaɱ rājānaɱ etad avocuɱ:|| ||

'Attamano deva hohi,||
Mahesakkho te deva putto uppanno.|| ||

Lābhā te mahārāja,||
suladdhaɱ te mahārāja,||
yassa te kule evarūpo putto uppanno.|| ||

36. "Ayaɱ hi deva kumāro dvattiɱsa Mahāpurisa-lakkhaṇehi samannāgato,||
yehi samannāgatassa Mahāpurisassa dve gatiyo bhavanti anaññā:|| ||

Sace agāraɱ ajjhāvasati,||
rājā hoti cakka-vattī||
dhammiko dhamma-rājā||
cāturanto vijitāvī||
janapadatthāvariyappatto||
satta-ratana-samannāgato.|| ||

Tass'imāni satta ratanāni bhavanti,||
seyyathīdaɱ:

Cakka-ratanaɱ||
hatthi-ratanaɱ||
assa-ratanaɱ||
maṇi-ratanaɱ||
itthi-ratanaɱ||
gahapati-ratanaɱ||
parināyaka-ratanam eva sattamaɱ.|| ||

Paro sahassaɱ kho pan'assa puttā bhavanti sūrā viraŋga-rūpā parasenappamaddanā.|| ||

So imaɱ paṭhaviɱ sāgara-pariyantaɱ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijīya ajjhāvasati.|| ||

Sace kho pana agārasmā anagāriyaɱ pabbajati,||
arahaɱ hoti sammā-sambuddho loke vivattacchado.|| ||

 


 

37. Katamehi cāyaɱ dve kumāro dvattiɱsa Mahāpurisa-lakkhaṇehi samannāgato yehi samannāgatassa Mahāpurisassa dve gatiyo bhavanti anaññā?|| ||

Sace agāraɱ ajjhāvasati,||
rājā hoti cakka-vattī dhammiko dhamma-rājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto satta-ratana-samannāgato.|| ||

Tass'imāni satta ratanāni [17] bhavanti:||
seyyathīdaɱ:|| ||

Cakka-ratanaɱ||
hatthi-ratanaɱ||
assa-ratanaɱ||
maṇi-ratanaɱ||
itthi-ratanaɱ||
gahapati-ratanaɱ||
parināyaka-ratanam eva sattamaɱ.|| ||

Paro sahassaɱ kho pan'assa puttā bhavanti sūrā vīraŋga-rūpā parasenappamaddanā.|| ||

So imaɱ paṭhaviɱ sāgara-pariyantaɱ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati.|| ||

Sace kho pana agārasmā anagāriyaɱ pabbajati,||
arahaɱ hoti sammā-sambuddho loke vivattacchado.|| ||

'Ayaɱ hi deva kumāro suppatiṭṭhita-pādo.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro suppatiṭṭhita-pādo,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Imassa deva kumārassa heṭṭhā-pāda-talesu cakkāni jātāni sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāra-paripūrāṇi.|| ||

Yam pi deva imassa kumārassa heṭṭhā-pāda-talesu cakkāni jātāni sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāra-paripūrāṇi,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro āyata-paṇhi.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro āyata-paṇhi,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro dīghaŋgulī.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro dīghaŋgulī,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro mudu-taluṇa-hattha-pādo.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro mudu-taluṇa-hattha-pādo,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro jālahatthapādo.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro jālahatthapādo,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro ussaŋkha-pādo.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro ussaŋkha-pādo,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro eṇi-jaŋgho.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro eṇi-jaŋgho,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro ṭhitako va anonamanto ubhohi pāṇi-talehi channukāni parimasati1 parimajjati.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro ṭhitako va anonamanto ubhohi pāṇi-talehi jannukāni parimasati parimajjati,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro kosohita-vatthaguyho.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro kosohita-vatthaguyho,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro suvaṇṇa-vaṇṇo kañcana-sannibhattaco.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro suvaṇṇa-vaṇṇo kañcana-sannibhattaco,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro sukhumacchavi.|| ||

Sukhu- [18] mattā chaviyā rajojallaɱ kāye na upalippati.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro sukhumacchavi,||
sukhumattā chaviyā rajojallaɱ kāye na upalippati,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro ekeka-lomo,||
ekekāni lomāni loma kūpesu jātāni.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro ekeka-lomo||
ekekāni lomāni loma kūpesu jātāni,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro uddhagga-lomo||
uddhaggāni lomāni jātāni nīlāni añjana-vaṇṇāni kuṇḍalā-vattāni dakkhiṇā-vattaka-jātāni.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro uddhagga-lomo||
uddhaggāni lomāni jātāni nīlāni añjana-vaṇṇāni kuṇḍalā-vattāni dakkhiṇā-vattaka-jātāni,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro brahmujju-gatto.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro brahmujju-gatto,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa mahā purisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro sattussado.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro sattussado,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro sīha-pubbaddhakāyo.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro sīha-pubbaddhakāyo,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro citantaraɱso.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro citantaraɱso,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro nigrodha-parimaṇḍalo yāvatakcassa kāyo tāvatakcassa vyāmo,||
yāvatakcassa vyāmo tāvatakvassa kāyo.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro nigrodha-parimaṇḍalo yāvatakvassa kāyo tāvatakvassa vyāmo,||
yāvatakvassa vyāmo tāvatakvassa kāyo,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro samavattakkhandho.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro samavattakkhandho,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro rasaggasaggī.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro rasaggasaggī,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro sīha-hanu.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro sīha-hanu,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro cattāḷīsa-danto.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro cattāḷīsa-danto,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro sama-danto.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro sama-danto,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro avivara-danto.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro avivara-danto,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro susukka-dāṭho.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro susukka-dāṭho,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro pahūta-jivho.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro pahūta-jivho,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro brahmassaro karavīka-bhāṇī.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro brahmassaro karavīka-bhāṇī,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro abhinīla-netto.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro abhinīla-netto,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro go-pakhumo.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro go-pakhumo,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Imassa deva kumārassa uṇṇā bhamukantare jātā odātā mudu-tūla-sannihā.|| ||

Yam pi deva imassa kumārassa uṇṇā bhamukantare jātā odātā mudu-tūla-sannibhā,||
[19] idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

Ayaɱ hi deva kumāro uṇhīsa-sīso.|| ||

Yam pāyaɱ deva kumāro uṇhīsa-sīso,||
idam pi'ssa Mahāpurisassa Mahāpurisa-lakkhaṇaɱ bhavati.|| ||

38. Imehi kho ayaɱ deva kumāro dvattiɱsa Mahāpurisa-lakkhaṇehi samannāgato,||
yehi samannāgatassa Mahāpurisassa dve gatiyo bhavanti anaññā.|| ||

Sace agāraɱ ajjhāvasati,||
rājā hoti cakkavatti||
dhammiko dhamma-rājā||
cāturanto vijitāvī||
janapadatthāvariyappatto||
satta-ratana-samannāgato.|| ||

Tass'imāni satta-ratanāni bhavanti,||
seyyathīdaɱ|| ||

Cakka-ratanaɱ||
hatthi-ratanaɱ||
assa-ratanaɱ||
maṇi-ratanaɱ||
itthi-ratanaɱ||
gahapati-ratanaɱ||
parināyaka-ratanam eva sattamaɱ.|| ||

Paro sahassaɱ kho pan'assa puttā bhavanti sūrā vīraŋga-rūpā parasenappamaddanā.|| ||

So imaɱ paṭhaviɱ sāgara-pariyantaɱ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati.|| ||

Sace kho pana agārasmā anagāriyaɱ pabbajati,||
arahaɱ hoti sammā-sambuddho loke vīvattacchado' ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Bandhumā rājā nemitte brāhmaṇe ahatehi vatthehi acchādāpetvā sabba-kāmehi santappesi.|| ||

 


 

39. Atha kho bhikkhave, Bandhumā rājā Vipassissa kumārassa dhātiyo upaṭṭhāpesi.|| ||

Aññā sudaɱ pāyenti||
aññā nahāpenti||
aññā dhārenti||
aññā aŋkena pariharanti.|| ||

Jātassa kho pana bhikkhave, Vipassissa kumārassa setacchattaɱ dhārīyittha divā c'eva rattiñ ca:|| ||

'Mā naɱ sītaɱ vā||
uṇhaɱ vā||
tiṇaɱ vā||
rajo vā||
ussāvo vā bādha' ti.|| ||

Jāto kho pana bhikkhave, Vipassī kumāro bahuno janassa piyo ahosi manāpo.|| ||

Seyyathā pi, bhikkhave, uppalaɱ vā||
[20] padumaɱ vā||
puṇḍarīkaɱ vā||
bahuno janassa piyaɱ manāpaɱ,||
evam eva kho, bhikkhave, Vipassī kumāro bahuno janassa piyo ahosi manāpo.|| ||

Svāssudaɱ aŋken'eva aŋkaɱ pariharīyati.|| ||

40. Jāto kho pana bhikkhave, Vipassī kumāro mañjussaro ca ahosi||
vaggu-ssaro ca||
madhura-ssaro ca||
pemanīva-ssaro ca.|| ||

Seyyathā pi bhikkhave, Himavante pabbate karavīkā nāma sakuṇa-jāti mañju-ssarā ca||
vaggu-ssarā ca||
madhura-ssarā ca||
pemanīya-ssarā ca,||
evam eva kho, bhikkhave, Vipassī kumāro mañjussaro ca ahosi||
vaggu-ssaro ca||
madhura-ssaro ca||
pemanīva-ssaro ca.|| ||

41. Jātassa kho pana bhikkhave, Vipassissa kumārassa kamma-vipākajaɱ dibbaɱ cakkhu pātur ahosi,||
yena sudaɱ samantā yojanaɱ passati divā c'eva rattiñ ca.|| ||

42. Jāto kho pana bhikkhave, Vipassī kumāro animisanto pekkhati,||
seyyathā pi devā Tāvatiɱsā.|| ||

'Animisanto kumāro pekkhatī' ti kho bhikkhave, Vipassissa kumārassa||
"Vipassī, Vipassī" tv eva samaññā udapādi.|| ||

Atha kho bhikkhave, Bandhumā rājā attha-karaṇe nisinno,||
Vipassiɱ kumāraɱ aŋke nisīdāpetvā atthe [21] anusāsati.|| ||

Tatra sudaɱ bhikkhave, Vipassī kumāro pitu aŋke nisinno viceyya viceyya atthe panayati ñāyena.|| ||

"Viceyya viceyya kumāro atthe panayati ñāyenā" ti kho bhikkhave, Vipassissa kumārassa bhiyyoso mattāya "Vipassī, Vipassī" tv eva samaññā udapādi.|| ||

43. Atha kho bhikkhave, Bandhumā rājā Vipassissa kumārassa tayo pāsāde kārāpesi,||
ekaɱ vassikaɱ||
ekaɱ hemantikaɱ||
ekaɱ gimhikaɱ,||
pañca kāma-guṇāni upaṭṭhāpesi.|| ||

Tatra sudaɱ bhikkhave, Vipassī kumāro vassike pāsāde vassike cattāro māse nippurisehi turiyehi paricāriyamāno na heṭṭhā pāsādaɱ orohati.|| ||

Jāti-khaṇḍaɱ niṭṭhitaɱ

 

§

 

Paṭhama Kabhāṇavāraɱ*

44. Atha kho bhikkhave, Vipassī kumāro bahunnaɱ vassānaɱ||
bahunnaɱ vassa-satānaɱ||
bahunnaɱ vassa-sahassānaɱ accayena sārathiɱ āmantesi:|| ||

'Yojehi samma sārathi bhaddāni bhaddāni yānāni,||
uyyāna-bhūmiɱ gacchāma bhūmiɱ dassanāyā' ti.|| ||

'Evaɱ devā' ti kho bhikkhave, sārathi Vipassissa kumārassa paṭissutvā bhaddāni bhaddāni yānāni yojapetvā Vipassissa kumārassa paṭivedesi:|| ||

'Yuttāni kho te deva bhaddāni bhaddāni yānāni||
yassa'dāni kālaɱ maññasī' ti.|| ||

45. Atha kho bhikkhave, Vipassī kumāro bhaddaɱ yānaɱ abhirūhitvā bhaddehi bhaddehi yānehi uyyāna-bhūmiɱ niyyāsi.|| ||

Addasā kho bhikkhave, Vipassī kumāro uyyāna- [22] bhūmiɱ niyyanto purisaɱ jiṇṇaɱ gopānasi-vaŋkaɱ bhoggaɱ daṇḍa-parāyaṇaɱ pavedhamānaɱ gacchantaɱ āturaɱ gata-yobbanaɱ.|| ||

Disvā sārathiɱ āmantesi:|| ||

"Ayam pana samma sārathi puriso kiŋ kato?|| ||

Kesā pi ssa na yathā aññesaɱ,||
kāyo pi'ssa na yathā aññesan" ti?|| ||

"Eso kho deva jiṇṇo nāmā" ti.|| ||

"Kim pan'eso samma sārathi jiṇṇo nāmā" ti?|| ||

"Eso kho deva jiṇṇo nāma:||
na dāni tena ciraɱ jīvitabbaɱ bhavissatī" ti.|| ||

"Kim pana samma sārathi aham pi jarā dhammo jaraɱ anatīto" ti?|| ||

"Tvañ ca deva mayañ c'amhā sabbe jarā dhammā jaraɱ anatītā" ti.|| ||

"Tena hi samma sārathī alan dān'ajja uyyāna-bhūmiyā,||
ito va antepuraɱ paccaniyyāhī" ti.|| ||

"Evaɱ devā" ti kho bhikkhave, sārathī Vipassissa kumārassa paṭissutvā tato va antepuraɱ paccaniyyāsi.|| ||

Tatra sudaɱ bhikkhave, Vipassī kumāro antepura-gato dukkhī dummano pajjhāyati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jāti nāma,||
yatra hi nāma jātassa jarā paññāyissatī" ti.|| ||

46. Atha kho bhikkhave, Bandhumā rājā sārathiɱ āmantāpetvā etad avoca:|| ||

"Kacci samma sārathi kumāro uyyāna-bhūmiyā abhiramittha?|| ||

Kaccī samma sārathi kumāro uyyāna-bhūmiyā attamano ahosī?" ti.|| ||

"Na kho deva kumāro uyyāna-bhūmiyā abhiramittha.|| ||

Na kho deva kumāro uyyāna-bhūmiyā attamano ahosī" ti.|| ||

"Kim pana samma sārathi addasa kumāro uyyāna-bhūmiɱ niyyanto" ti?|| ||

[23] 47. Addasā kho deva, kumāro uyyāna-bhūmiɱ niyyanto purisaɱ jiṇṇaɱ gopānasi-vaŋkaɱ bhoggaɱ daṇḍa-parāyaṇaɱ pavedhamānaɱ gacchantaɱ āturaɱ gata-yobbanaɱ.|| ||

Disvā maɱ etad avoca:|| ||

"Ayam pana samma sārathi puriso kiŋ kato?|| ||

Kesā pi ssa na yathā aññesaɱ,||
kāyo pi'ssa na yathā aññesan" ti?|| ||

"Eso kho deva jiṇṇo nāmā" ti.|| ||

"Kim pan'eso samma sārathi jiṇṇo nāmā" ti?|| ||

"Eso kho deva jiṇṇo nāma:||
na dāni tena ciraɱ jīvitabbaɱ bhavissatī" ti.|| ||

"Kim pana samma sārathi aham pi jarā dhammo jaraɱ anatīto" ti?|| ||

"Tvañ ca deva mayañ c'amhā sabbe jarā dhammā jaraɱ anatītā" ti.|| ||

"Tena hi samma sārathī alan dān'ajja uyyāna-bhūmiyā,||
ito va antepuraɱ paccaniyyāhī" ti.|| ||

"Evaɱ devā" ti kho ahaɱ deva, Vipassissa kumārassa paṭissutvā tato va antepuraɱ paccaniyyāsi.|| ||

So kho kumāro antepura-gato dukkhī dummano pajjhāyati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jāti nāma,||
yatra hi nāma jātassa jarā paññāyissatī" ti.|| ||

48. Atha kho bhikkhave, Bandhumassa rañño etad ahosi:|| ||

"Mā h'eva kho Vipassī kumāro na rajjaɱ kāresi.|| ||

Mā h'eva Vipassī kumāro agārasmā anagāriyaɱ pabbaji.|| ||

Mā h'eva nemittānaɱ brāhmaṇānaɱ saccaɱ assa vacanan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Bandhumā rājā Vipassissa kumārassa bhiyyoso mattāya pañca kāma-guṇāni upaṭṭhāpesi yathā Vipassī kumāro rajjaɱ kāreyya,||
yatha Vipassī kumāro na agārasmā anagāriyaɱ pabbajeyya,||
yathā nemittānaɱ brāhmaṇānaɱ micchā assa vacanaɱ.|| ||

Tatra sudaɱ bhikkhave, Vipassī kumāro pañcahi kāma-guṇehi samappito samaŋgī-bhūto parivāreti.|| ||

 


 

49. Atha kho bhikkhave, Vipassī kumāro bahunnaɱ vassānaɱ||
bahunnaɱ vassa-satānaɱ||
bahunnaɱ vassa-sahassānaɱ accayena sārathiɱ āmantesi:|| ||

'Yojehi samma sārathi bhaddāni bhaddāni yānāni,||
uyyāna-bhūmiɱ gacchāma bhūmiɱ dassanāyā' ti.|| ||

'Evaɱ devā' ti kho bhikkhave, sārathi Vipassissa kumārassa paṭissutvā bhaddāni bhaddāni yānāni yojapetvā Vipassissa kumārassa paṭivedesi:|| ||

'Yuttāni kho te deva bhaddāni bhaddāni yānāni||
yassa'dāni kālaɱ maññasī' ti.|| ||

[24] 50. Addasā kho bhikkhave, Vipassī kumāro uyyāna-bhūmiɱ niyyanto purisaɱ ābādhikaɱ dukkhitaɱ bāḷha-gilānaɱ sake mutta-karīse paḷipannaɱ semānaɱ aññehi vuṭṭhāpiyamānaɱ aññehi saɱvesiyamānaɱ.|| ||

Disvā sārathiɱ āmantesi:|| ||

"Ayam pana, samma sārathi, puriso kiŋ kato?|| ||

Akkhīni pi'ssa na yathā aññesaɱ,||
saro pi'ssa na yathā aññesan" ti?|| ||

"Eso kho deva, vyādhito nāmā" ti.|| ||

"Kim pana so samma sārathi, vyādhito nāmā" ti?|| ||

"Eso kho deva, vyādhito nāma:||
app eva nāma tamhā ābādhā vuṭṭhaheyyā" ti.

"Kim pana samma sārathi, aham pi vyādhidhammo vyādhiɱ anatīto" ti?|| ||

"Tvañ ca deva mayañ c'amhā sabbe vyādhi-dhammā vyādhiɱ anatītā" ti.|| ||

"Tena hi samma sārathī, alan dān'ajja uyyāna-bhūmiyā||
ito va antepuraɱ paccaniyyāhī" ti.|| ||

"Evaɱ devā" ti||
kho bhikkhave, sārathi Vipassissa kumārassa paṭissutvā tato va antepuraɱ paccaniyyāsi.|| ||

Tatra sudaɱ bhikkhave, Vipassī kumāro antepura-gato dukkhī dummano pajjhāyati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jāti nāma,||
yatra hi nāma jātassa jarā paññāyissatī||
vyādhi paññāyissati" ti.|| ||

51. Atha kho bhikkhave, Bandhumā rājā sārathiɱ āmantāpetvā etad avoca:|| ||

"Kacci samma sārathi kumāro uyyāna-bhūmiyā abhiramittha?|| ||

Kaccī samma sārathi kumāro uyyāna-bhūmiyā attamano ahosī?" ti.|| ||

"Na kho deva kumāro uyyāna-bhūmiyā abhiramittha.|| ||

Na kho deva kumāro uyyāna-bhūmiyā attamano ahosī" ti.|| ||

"Kim pana samma sārathi addasa kumāro uyyāna-bhūmiɱ niyyanto" ti?|| ||

52. Addasā kho deva, kumāro uyyāna-bhūmiɱ niyyanto purisaɱ ābādhikaɱ dukkhitaɱ bāḷha-gilānaɱ sake mutta- [25] karīse paḷipannaɱ semānaɱ aññehi vuṭṭhāpiyamānaɱ aññehi saɱvesiyamānaɱ.|| ||

Disvā maɱ etad avoca:|| ||

"Ayam pana, samma sārathi, puriso kiŋ kato?|| ||

Akkhīni pi'ssa na yathā aññesaɱ,||
saro pi'ssa na yathā aññesan" ti?|| ||

"Eso kho deva, vyādhito nāmā" ti.|| ||

"Kim pana so samma sārathi, vyādhito nāmā" ti?|| ||

"Eso kho deva, vyādhito nāma:||
app eva nāma tamhā ābādhā vuṭṭhaheyyā" ti.

"Kim pana samma sārathi, aham pi vyādhidhammo vyādhiɱ anatīto" ti?|| ||

"Tvañ ca deva mayañ c'amhā sabbe vyādhi-dhammā vyādhiɱ anatītā" ti.|| ||

"Tena hi samma sārathī, alan dān'ajja uyyāna-bhūmiyā||
ito va antepuraɱ paccaniyyāhī" ti.|| ||

"Evaɱ devā" ti||
kho ahaɱ deva, Vipassissa kumārassa paṭissutvā tato va antepuraɱ paccaniyyāsi.|| ||

So kho deva, kumāro antepura-gato dukkhī dummano pajjhāyati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jāti nāma,||
yatra hi nāma jātassa jarā paññāyissatī||
vyādhi paññāyissati" ti.|| ||

53. Atha kho bhikkhave, Bandhumassa rañño etad ahosi:|| ||

"Mā h'eva kho Vipassī kumāro na rajjaɱ kāresi.|| ||

Mā h'eva Vipassī kumāro agārasmā anagāriyaɱ pabbaji.|| ||

Mā h'eva nemittānaɱ brāhmaṇānaɱ saccaɱ assa vacanan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Bandhumā rājā Vipassissa kumārassa bhiyyoso mattāya pañca kāma-guṇāni upaṭṭhāpesi yathā Vipassī kumāro rajjaɱ kāreyya,||
yatha Vipassī kumāro na agārasmā anagāriyaɱ pabbajeyya,||
yathā nemittānaɱ brāhmaṇānaɱ micchā assa vacanaɱ.|| ||

Tatra sudaɱ bhikkhave, Vipassī kumāro pañcahi kāma-guṇehi samappito samaŋgī-bhūto parivāreti.|| ||

 


 

54. Atha kho bhikkhave, Vipassī kumāro bahunnaɱ vassānaɱ||
bahunnaɱ vassa-satānaɱ||
bahunnaɱ vassa-sahassānaɱ||
accayena sārathiɱ āmantesi:|| ||

'Yojehi samma sārathi bhaddāni bhaddāni yānāni,||
uyyāna-bhūmiɱ gacchāma bhūmiɱ dassanāyā' ti.|| ||

'Evaɱ devā' ti kho bhikkhave, sārathi Vipassissa kumārassa paṭissutvā bhaddāni bhaddāni yānāni yojapetvā Vipassissa kumārassa paṭivedesi:|| ||

'Yuttāni kho te deva bhaddāni bhaddāni yānāni||
yassa'dāni kālaɱ maññasī' ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassī kumāro bhaddaɱ yānaɱ abhirūhitvā bhaddehi bhaddehi yānehi uyyāna-bhūmiɱ niyyāsi.|| ||

55. Addasā kho bhikkhave, Vipassī kumāro uyyāna-bhūmiɱ niyyanto mahājanakāyaɱ sannipatitaɱ nānārattānañ ca dussānaɱ milātaɱ kayiramānaɱ.|| ||

Disvā sārathiɱ āmantesi:|| ||

"Kin nu kho so samma sārathi,||
mahājana-kāyo sannipatito,||
nānārattānañ ca dussānaɱ milātaɱ kayiratī" ti?|| ||

[26] "Eso kho deva, kālakato nāmā" ti.|| ||

"Tena hi samma sārathi, yena so kālakato tena rathaɱ pesehī" ti.|| ||

"Evaɱ devā" ti||
kho bhikkhave, sārathi Vipassissa kumārassa paṭissutvā yena so kālakato tena rathaɱ pesesi.|| ||

56. Addasā kho bhikkhave, Vipassī kumāro petaɱ kālakataɱ.|| ||

Disvā sārathiɱ āmantesi:|| ||

"Kim panāyaɱ samma sārathi, kālakato nāmā" ti?|| ||

"Eso kho deva kālakato nāma:|| ||

Na dāni taɱ dakkhinti mātā vā pitā vā aññe vā ñāti-sālohitā.|| ||

So pi na dakkhissati mātaraɱ vā pitaraɱ vā aññe vā ñāti-sālohite" ti.|| ||

"Kim pana samma sārathi, aham pi maraṇa dhammo maraṇaɱ anatīto?|| ||

Mam pi na dakkhinti devo vā devī vā aññe vā ñāti-sālohitā?|| ||

Aham pi na dakkhissāmi devaɱ vā deviɱ vā aññe vā ñāti-sālohite" ti?|| ||

"Tvañ ca deva, mayañ c'amhā sabbe maraṇadhammā maraṇaɱ anatītā.|| ||

Tam pi na dakkhinti devo vā devī vā aññe vā ñāti-sālohitā.|| ||

Tvam pi na dakkhissasi devaɱ vā deviɱ vā aññe vā ñāti-sālohite" ti.|| ||

"Tena hi samma sārathī, alan dān'ajja uyyāna-bhūmiyā||
ito va antepuraɱ paccaniyyāhī" ti.|| ||

"Evaɱ devā" ti||
kho ahaɱ deva, Vipassissa kumārassa paṭissutvā tato va antepuraɱ paccaniyyāsi.|| ||

So kho deva, kumāro antepura-gato dukkhī dummano pajjhāyati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jāti nāma,||
yatra hi nāma jātassa jarā paññāyissati||
vyādhi paññāyissati||
maraṇaɱ paññāyissatī" ti.|| ||

57. Atha kho bhikkhave, Bandhumā rājā sārathiɱ āmantāpetvā etad avoca:|| ||

"Kacci samma sārathi kumāro uyyāna-bhūmiyā abhiramittha?|| ||

Kaccī samma sārathi kumāro uyyāna-bhūmiyā attamano ahosī?" ti.|| ||

[27] "Na kho deva kumāro uyyāna-bhūmiyā abhiramittha.|| ||

Na kho deva kumāro uyyāna-bhūmiyā attamano ahosī" ti.|| ||

"Kim pana samma sārathi addasa kumāro uyyāna-bhūmiɱ niyyanto" ti?|| ||

58. Addasā kho deva, kumāro uyyāna-bhūmiɱ niyyanto mahājanakāyaɱ sannipatitaɱ nānārattānañ ca dussānaɱ milātaɱ kayiramānaɱ.|| ||

Disvā maɱ etad avoca:|| ||

"Kin nu kho so samma sārathi,||
mahājana-kāyo sannipatito,||
nānārattānañ ca dussānaɱ milātaɱ kayiratī" ti?|| ||

"Eso kho deva, kālakato nāmā" ti.|| ||

"Tena hi samma sārathi, yena so kālakato tena rathaɱ pesehī" ti.|| ||

"Evaɱ devā" ti||
kho bhikkhave, sārathi Vipassissa kumārassa paṭissutvā yena so kālakato tena rathaɱ pesesi.|| ||

59. Addasā deva, kumāro petaɱ kālakataɱ.|| ||

Disvā maɱ etad avoca:|| ||

"Kim panāyaɱ samma sārathi, kālakato nāmā" ti?|| ||

"Eso kho deva kālakato nāma:|| ||

Na dāni taɱ dakkhinti mātā vā pitā vā aññe vā ñāti-sālohitā.|| ||

So pi na dakkhissati mātaraɱ vā pitaraɱ vā aññe vā ñāti-sālohite" ti.|| ||

"Kim pana samma sārathi, aham pi maraṇa dhammo maraṇaɱ anatīto?|| ||

Mam pi na dakkhinti devo vā devī vā aññe vā ñāti-sālohitā?|| ||

Aham pi na dakkhissāmi devaɱ vā deviɱ vā aññe vā ñāti-sālohite" ti?|| ||

"Tvañ ca deva, mayañ c'amhā sabbe maraṇadhammā maraṇaɱ anatītā.|| ||

Tam pi na dakkhinti devo vā devī vā aññe vā ñāti-sālohitā.|| ||

Tvam pi na dakkhissasi devaɱ vā deviɱ vā aññe vā ñāti-sālohite" ti.|| ||

"Tena hi samma sārathī, alan dān'ajja uyyāna-bhūmiyā||
ito va antepuraɱ paccaniyyāhī" ti.|| ||

"Evaɱ devā" ti||
kho ahaɱ deva, Vipassissa kumārassa paṭissutvā tato va antepuraɱ paccaniyyāsi.|| ||

So kho deva, kumāro antepura-gato dukkhī dummano pajjhāyati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jāti nāma,||
yatra hi nāma jātassa jarā paññāyissati||
vyādhi paññāyissati||
maraṇaɱ paññāyissatī" ti.|| ||

60. Atha kho bhikkhave, Bandhumassa rañño etad ahosi:|| ||

"Mā h'eva kho Vipassī kumāro na rajjaɱ kāresi.|| ||

Mā h'eva Vipassī kumāro agārasmā anagāriyaɱ pabbaji.|| ||

[28] Mā h'eva nemittānaɱ brāhmaṇānaɱ saccaɱ assa vacanan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Bandhumā rājā Vipassissa kumārassa bhiyyoso mattāya pañca kāma-guṇāni upaṭṭhāpesi yathā Vipassī kumāro rajjaɱ kāreyya,||
yatha Vipassī kumāro na agārasmā anagāriyaɱ pabbajeyya,||
yathā nemittānaɱ brāhmaṇānaɱ micchā assa vacanaɱ.|| ||

Tatra sudaɱ bhikkhave, Vipassī kumāro pañcahi kāma-guṇehi samappito samaŋgī-bhūto parivāreti.|| ||

 


 

61. Atha kho bhikkhave, Vipassī kumāro bahunnaɱ vassānaɱ||
bahunnaɱ vassa-satānaɱ||
bahunnaɱ vassa-sahassānaɱ||
accayena sārathiɱ āmantesi:|| ||

'Yojehi samma sārathi bhaddāni bhaddāni yānāni,||
uyyāna-bhūmiɱ gacchāma bhūmiɱ dassanāyā' ti.|| ||

'Evaɱ devā' ti kho bhikkhave, sārathi Vipassissa kumārassa paṭissutvā bhaddāni bhaddāni yānāni yojapetvā Vipassissa kumārassa paṭivedesi:|| ||

'Yuttāni kho te deva bhaddāni bhaddāni yānāni||
yassa'dāni kālaɱ maññasī' ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassī kumāro bhaddaɱ yānaɱ abhirūhitvā bhaddehi bhaddehi yānehi uyyāna-bhūmiɱ niyyāsi.|| ||

62. Addasā kho bhikkhave, Vipassī kumāro uyyāna-bhūmiɱ niyyanno purisaɱ bhaṇḍuɱ pabbajitaɱ kāsāvavasanaɱ.|| ||

Disvā sārathiɱ āmantesi:|| ||

"Ayam pana samma sārathi, puriso kiŋ kato?|| ||

Sīsam pi'ssa na yathā aññesaɱ,||
vatthāni pi'ssa na yathā aññesan" ti?|| ||

"Eso kho deva, pabbajito nāmā' ti.|| ||

Kim pan'eso samma sārathi, pabbajito nāmā" ti?|| ||

"Eso kho deva pabbajito nāma:|| ||

'Sādhu dhammacariyā,||
sādhu samacariyā,||
sādhu kusalakiriyā,||
sādhu puññakiriyā,||
sādhu avihiɱsā,||
sādhu bhūtānukampā" ti.|| ||

"Sādhu kho so samma sārathi, pabbajito nāma.|| ||

Sādhu [29] samma sārathi, dhammacariyā,||
sādhu samacariyā,||
sādhu kusalakiriyā,||
sādhu puññakiriyā,||
sādhu avihiɱsā,||
sādhu bhūtānukampā.|| ||

Tena hi samma sārathi,||
yena so pabbajito tena rathaɱ pesehī" ti.|| ||

"Evaɱ devā" ti kho bhikkhave, sārathi Vipassissa kumārassa paṭissutvā yena so pabbajito tena rathaɱ pesesi.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassī kumāro taɱ pabbajitaɱ etad avoca:|| ||

"Tvam pana samma kiŋ kato?|| ||

Sīsam pi tena na yathā aññesaɱ,||
vatthāni pi te na yathā aññesan" ti?|| ||

"Ahaɱ kho deva, pabbajito nāmā" ti.|| ||

"Kiɱ pana tvaɱ samma pabbajito nāmā" ti?|| ||

"Ahaɱ kho deva pabbajito nāma,||
sādhu dhammacariyā,||
sādhu samacariyā,||
sādhu kusalakiriyā,||
sādhu puññakiriyā,||
sādhu avihiɱsā,||
sādhu bhūtānukampā" ti.|| ||

"Sādhu kho tvaɱ samma, pabbajito nāma,||
sādhu dhammacariyā,||
sādhu samacariyā,||
sādhu kusalakiriyā,||
sādhu puññakiriyā,||
sādhu avihiɱsā,||
sādhu bhūtānukampā" ti.

63. Atha kho bhikkhave, Vipassī kumāro sārathiɱ āmantesi:|| ||

"Tena hi samma sārathi,||
rathaɱ ādāya ito va antepuraɱ paccaniyyāhi.|| ||

Ahaɱ pana idh'eva kesa-massuɱ obhāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajissāmī" ti.|| ||

"Evaɱ devā" ti||
kho bhikkhave, sārathī,||
Vipassissa kumārassa paṭissutvā||
rathaɱ ādāya tato va antepuraɱ paccaniyyāsi.|| ||

Vipassī pana bhikkhave, kumāro tatth'eva kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbaji.|| ||

64. Assosi kho bhikkhave, Bandhumatiyā rāja-dhāniyā mahā-jana-kāyo caturāsīti-pāṇa-sahassāni:|| ||

"Vipassī kira kumāro kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni [30] acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajito" ti.|| ||

Sutvāna tesaɱ etad ahosi|| ||

"Na hi nūna so orako dhamma-vinayo,||
na sā orakā pabbajjā,||
yattha Vipassī kumāro kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajito.|| ||

Vipassī pi nāma kumāro kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajissati,||
kim aŋga pana na mayan" ti?|| ||

Atha kho so bhikkhave, maha-janakāyo caturāsīti-pāṇa-sahassāni kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā Vipassiɱ Bodhisattaɱ agārasmā anagāriyaɱ pabbajitaɱ anupabbajiɱsu.|| ||

Tāya sudaɱ bhikkhave, parisāya parivuto Vipassi Bodhisatto gāma-nigama-rājadhānīsu cārikaɱ carati.|| ||

65. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa rahogatassa paṭisallīnassa evaɱ cetaso parivitakko udapādi:|| ||

"Na kho me taɱ paṭirūpaɱ yo'haɱ ākiṇṇo viharāmi|| ||

Yan nūnāhaɱ eko gaṇamhā vūpakaṭṭho vihareyyan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassī Bodhisatto aparena samayena eko gaṇasmā vūpakaṭṭho vihāsi.|| ||

Aññen'eva tāni caturāsīti-pabbajita-sahassāni agamaɱsu,||
aññena Vipassī Bodhisatto.|| ||

66. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa vāsūpagatassa rahogatassa paṭisallīnassa evaɱ cetaso parivitakko udapādi:|| ||

"Kicchaɱ vatāyaɱ loko āpanno,||
jāyati ca jīyati mīyati ca cavati ca upapajjati ca.|| ||

Atha ca pan'imassa duk- [31] khassa nissaraṇaɱ nappajānāti jarā-maraṇassa.|| ||

Kudassu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaɱ paññāyissati jarā-maraṇassā" ti?|| ||

67. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati jarā-maraṇaɱ hoti,||
kim paccayā jarā-maraṇan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Jātiyā kho sati jarā-maraṇaɱ hoti,||
jāti-paccayā jarā-maraṇan" ti.|| ||

68. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati jāti hoti,||
kim paccayā jātī" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Bhave kho sati jāti hoti,||
bhava paccayā jātī" ti.|| ||

69. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati bhavo hoti,||
kim paccayā bhavo" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Upādāne kho sati bhavo hoti,||
upādāna-paccayā bhavo" ti.|| ||

70. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati upādānaɱ hoti,||
kim paccayā upādānan" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Taṇhāya kho sati upādānaɱ hoti,||
taṇhā-paccayā upādānan" ti.

71. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati taṇhā hoti,||
kim paccayā taṇhā" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Vedanāya kho sati taṇhā hoti,||
vedanā-paccayā taṇhā" ti.|| ||

72. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati vedanā hoti,||
kim paccayā vedanā" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa [32] yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Phasse kho sati vedanā hoti,||
phassa-paccayā vedanā" ti.|| ||

73. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati phasso hoti,||
kim paccayā phasso" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Saḷāyatane kho sati phasso hoti,||
saḷāyatanapaccayā phasso" ti.|| ||

74. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati saḷāyatanaɱ hoti,||
kim paccayā saḷāyatanan"ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Nāma-rūpe kho sati saḷāyatanaɱ hoti,||
nāma-rūpa-paccayā saḷāyatanan" ti.

75. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati nāma-rūpaɱ hoti,||
kim paccayā nāma-rūpan" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Viññāṇe kho sati nāmarūpaɱ hoti,||
viññāṇa-paccayā nāmarūpan" ti.

76. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati viññāṇaɱ hoti,||
kim paccayā viññāṇan" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Nāma-rūpe kho sati viññāṇaɱ hoti,||
nāma-rūpa-paccayā viññāṇan" ti.|| ||

77. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Paccudāvattati kho idaɱ viññāṇaɱ,||
nāma-rūpamhā,||
nā paraɱ gacchati.|| ||

Ettāvatā jāyetha vā jīyetha vā mīyetha vā cavetha vā upapajjetha vā,||
yad idaɱ nāma-rūpa-paccayā viññāṇaɱ,||
viññāṇa-paccayā nāma-rūpaɱ,||
nāma-rūpa-paccayā saḷāyatanaɱ,||
saḷāyatana-paccayā phasso,||
phassa-paccayā vedanā,||
vedanā-paccayā [33] taṇhā,||
taṇhā paccayā upādānaɱ,||
upādāna-paccayā bhavo,||
bhava-paccayā jāti,||
jāti-paccayā jarā-maraṇaɱ||
soka-parideva-dukkha-domanass-ūpāyāsā sambhavanti.|| ||

Evam etassa kevalassa dukkha-kkhandhassa samudayo hotī" ti.|| ||

78. "Samudayo, samudayo" ti||
kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa||
pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuɱ udapādi,||
ñāṇaɱ udapādi,||
paññā udapādi,||
vijjā udapādi,||
āloko udapādi.|| ||

 


 

79. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi|| ||

"Kimhi nu kho sati jarā-maraṇaɱ na hoti,||
kissa nirodhā jarā-maraṇa-nirodho" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Jātiyā kho asati jarā-maraṇaɱ na hoti,||
jāti nirodho jarā-maraṇa-nirodho" ti.|| ||

80. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati jāti na hoti,||
kissa nirodhā jāti-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Bhave kho asati jāti na hoti,||
bhava-nirodhā jāti-nirodho" ti.|| ||

81. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati bhavo na hoti,||
kissa nirodhā bhava-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattatassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Upādāne kho asati bhavo na hoti,||
upādāna-nirodhā bhava-nirodho" ti.|| ||

82. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati upādānaɱ na hoti,||
kissa nirodhā upādāna-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

Taṇhāya kho asati upādānaɱ na hoti,||
taṇhā-nirodhā upādāna-nirodho" ti.|| ||

83. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati taṇhā na hoti,||
kissa nirodhā taṇhā-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhatva Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhi- [34] samayo:|| ||

"Vedanāya kho asati taṇhā na hoti,||
vedanā nirodhā taṇhā-nirodho" ti.|| ||

84. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

'Kimhi nu kho asati vedanā na hoti,||
kissa nirodhā vedanā-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhīsamayo:|| ||

"Phasso kho asati vedanā na hoti,||
phassa-nirodhā vedanā-nirodho" ti.|| ||

85. Atha kho bhikkhave, Vipassisasa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati phasso na hoti,||
kissa nirodhā phassa-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Saḷāyatane kho asati phasso na hoti,||
saḷāyatana nirodhā phassanirodho" ti.|| ||

86. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati saḷāyatanaɱ na hoti,||
kissa nirodhā saḷāyatana nirodho" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Nāma-rūpe kho asati saḷāyatanaɱ na hoti,||
nāma-rūpa-nirodhā saḷāyatana-nirodho" ti.|| ||

87. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati nāmarūpaɱ na hoti,||
kissa nirodhā nāmarūpanirodho" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, vipassassa Bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"Viññāṇe kho asati nāmarūpaɱ na hoti,||
viññāṇa-nirodhā nāma-rūpa-nirodho" ti.|| ||

88. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

'Kimhi nu kho asati viññāṇaɱ na hoti,||
kissa nirodhā viññāṇanirodho" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikārā ahu paññāya abhisamayo:|| ||

"nāmarūpe kho asati viññāṇaɱ na hoti||
nāma-rūpa-nirodhā viññāṇa-nirodho" ti.|| ||

89. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Adhigato kho myāyaɱ vipassanā-maggo bo- [35] dhāya:||
yad idaɱ nāma-rūpa-nirodhāya viññāṇa-nirodho,||
viññāṇa-nirodhā nāma-rūpa-nirodho,||
nāma-rūpa-nirodhā saḷāyatana-nirodho,||
saḷāyatana-nirodhā phassa-nirodho,||
phassa-nirodhā vedanā-nirodho,||
vedanā-nirodhā taṇhā-nirodho,||
taṇhā-nirodhā upādāna-nirodho,||
upādāna-nirodhā bhava-nirodho,||
bhava-nirodhā jāti-nirodho,||
jāti-nirodhā jarā-maraṇaɱ,||
soka-parideva-dukkha-domanass'-upāyāsā nirujjhanti.|| ||

Evam etassa kevalassa dukkha-kkhandhassa nirodho hotī" ti.|| ||

"Nirodho, nirodho" ti||
kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuɱ udapādi,||
ñāṇaɱ udapādi,||
paññā udapādi,||
vijjā udapādi,||
āloko udapādi.

90. Atha kho bhikkhave, Vipassī Bodhisatto aparena samayena pañcas'ūpādāna-kkhandhesu udaya-vyayānupassī vihāsi:|| ||

"Iti rūpaɱ,||
iti rūpassa samudayo,||
iti rūpassa atthaŋgamo.|| ||

Iti vedanā,||
iti vedanāya samudayo,||
iti vedanāya atthaŋgamo.|| ||

Iti saññā,||
iti saññāya samudayo,||
iti saññāya atthaŋgamo.|| ||

Iti sankhārā,||
iti sankhārānaɱ samudayo,||
iti sankhārānaɱ atthaŋgamo.|| ||

Iti viññāṇaɱ,||
iti viññāṇassa samudayo,||
iti viññāṇassa atthaŋgamo" ti.|| ||

Tassa pañcasu upādāna-kkhandhesu udaya-vyavayānupassino viharato na cirass'eva anupādāya āsavehi cittaɱ vimucci" ti.|| ||

Dutiyaɱ bhāṇavāraɱ niṭṭhitaɱ

 

§

 

91. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa etad ahosi:|| ||

"Yan nūnāhaɱ dhammaɱ deseyyan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato [36] sammā-sambuddhassa etad ahosi:|| ||

"Adhigato kho me āyaɱ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍita-vedanīyo.|| ||

Ālayā-rāmā kho panāyaɱ pajā||
ālaya-ratā||
ālaya-sammuditā.|| ||

Ālayā-rāmāya kho pana pajāya||
ālaya-ratāya||
ālaya-sammuditāya||
duddasaɱ idaɱ ṭhānaɱ yad idaɱ ida-paccayatā paṭicca-samuppādo.|| ||

Idam pi kho ṭhānaɱ duddasaɱ yad idaɱ sabba-sankhāra-samatho sabbūpadhi-paṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaɱ.|| ||

Ahañ c'eva kho pana Dhammaɱ deseyyaɱ,||
pare ca me na ājāneyyuɱ,||
so mam'assa kilamatho,||
sā mam'assa vīhesā" ti.|| ||

92. Api'ssu bhikkhave, Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ, imā anacchariyā gāthā paṭibhaɱsu pubbe assuta-pubbā:|| ||

"Kicchena me adhigataɱ halan dāni pakāsituɱ,||
Rāga-dosa-paretehi nāyaɱ dhammo susambudho||
Paṭisota-gāmiɱ nipuṇaɱ gambhīraɱ duddasaɱ aṇuɱ,||
Rāga-rattā na dakkhinti tamokkhandhena āvaṭā" ti.|| ||

Iti ha bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa paṭisaɱcikkhato appossukkatāya cittaɱ nami,||
no dhamma-desanāya.|| ||

93. Atha kho bhikkhave, aññatarassa Mahā-Brahmuno Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa cetasā ceto-parivitakkam aññāya [37] etad ahosi:|| ||

"Nassati vata bho loko,||
vinassati vata bholoko,||
yatra hi nāma Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa appossukkatāya cittaɱ namati,||
no dhammadesanāyā" ti.|| ||

94. Atha kho so bhikkhave, Mahā-brahmā||
seyyathā pi nāma balavā puriso sammiñjitaɱ vā bāhaɱ pasāreyya,||
pasāritaɱ vā bāhaɱ sammiñjeyya,||
evam eva Brahmaloke antarahito Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa purato pātur ahosi.|| ||

Atha kho bhikkhave, Mahā-Brahmā ekaɱsaɱ uttarāsaŋgaɱ karitvā dakkhīṇaɱ jānu-maṇḍalaɱ puthuviyaɱ nihantvā,||
yena Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho ten añjaliɱ panāmetvā Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ etad avoca:|| ||

"Desetu bhante Bhagavā dhammaɱ,||
desetu Sugato dhammaɱ.|| ||

Santi sattā apparajakkha-jātikā.|| ||

Assavanatā Dhammassa parihāyanti.|| ||

Bhavissanti Dhammassa aññātāro" ti.|| ||

95. Atha kho bhikkhave, Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Mahā-Brahmānaɱ etad avoca:|| ||

"Mayham pi kho brahme, etad ahosi:|| ||

"Yan nūnāhaɱ dhammaɱ deseyyan" ti.|| ||

Tassa mayhaɱ Brahme etad ahosi:|| ||

"Adhigato kho me āyaɱ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍita-vedanīyo.|| ||

Ālayā-rāmā kho panāyaɱ pajā||
ālaya-ratā||
ālaya-sammuditā.|| ||

Ālayā-rāmāya kho pana pajāya||
ālaya-ratāya||
ālaya-sammuditāya||
duddasaɱ idaɱ ṭhānaɱ yad idaɱ ida-paccayatā paṭicca-samuppādo.|| ||

Idam pi kho ṭhānaɱ duddasaɱ,||
yad idaɱ sabba-sankhāra-samatho sabbūpadhi-paṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaɱ.|| ||

Ahañ c'eva kho pana Dhammaɱ deseyyaɱ,||
pare ca me na ājāneyyuɱ,||
so mam'assa kilamatho,||
sā mam'assa vīhesā" ti.|| ||

Api'ssu maɱ [38] Brahme, imā anacchariyā gāthā paṭibhaɱsu pubbe assuta-pubbā:|| ||

"Kicchena me adhigataɱ halan dāni pakāsituɱ,||
Rāga-dosa-paretehi nāyaɱ dhammo susambudho||
Paṭisota-gāmiɱ nipuṇaɱ gambhīraɱ duddasaɱ aṇuɱ,||
Rāga-rattā na dakkhinti tamokkhandhena āvaṭā" ti.|| ||

Iti ha me Brahme paṭisaɱcikkhato appossukkatāya cittaɱ nami,||
no dhamma-desanāya" ti.|| ||

96. Dutyam pi kho bhikkhave, so Mahā-Brahmā Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ etad avoca:|| ||

"Desetu bhante Bhagavā dhammaɱ,||
desetu Sugato dhammaɱ.|| ||

Santi sattā apparajakkha-jātikā.|| ||

Assavanatā Dhammassa parihāyanti.|| ||

Bhavissanti Dhammassa aññātāro" ti.|| ||

Dutyam pi, Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Mahā-Brahmānaɱ etad avoca:|| ||

"Mayham pi kho brahme, etad ahosi:|| ||

"Yan nūnāhaɱ dhammaɱ deseyyan" ti.|| ||

Tassa mayhaɱ Brahme etad ahosi:|| ||

"Adhigato kho me āyaɱ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍita-vedanīyo.|| ||

Ālayā-rāmā kho panāyaɱ pajā||
ālaya-ratā||
ālaya-sammuditā.|| ||

Ālayā-rāmāya kho pana pajāya||
ālaya-ratāya||
ālaya-sammuditāya||
duddasaɱ idaɱ ṭhānaɱ yad idaɱ ida-paccayatā paṭicca-samuppādo.|| ||

Idam pi kho ṭhānaɱ duddasaɱ,||
yad idaɱ sabba-sankhāra-samatho sabbūpadhi-paṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaɱ.|| ||

Ahañ c'eva kho pana Dhammaɱ deseyyaɱ,||
pare ca me na ājāneyyuɱ,||
so mam'assa kilamatho,||
sā mam'assa vīhesā" ti.|| ||

Api'ssu maɱ Brahme, imā anacchariyā gāthā paṭibhaɱsu pubbe assuta-pubbā:|| ||

"Kicchena me adhigataɱ halan dāni pakāsituɱ,||
Rāga-dosa-paretehi nāyaɱ dhammo susambudho||
Paṭisota-gāmiɱ nipuṇaɱ gambhīraɱ duddasaɱ aṇuɱ,||
Rāga-rattā na dakkhinti tamokkhandhena āvaṭā" ti.|| ||

Iti ha me Brahme paṭisaɱcikkhato appossukkatāya cittaɱ nami,||
no dhamma-desanāya" ti.|| ||

97. Tatiyam pi kho bhikkhave, so Mahā-Brahmā Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ etad avoca:|| ||

"Desetu bhante Bhagavā dhammaɱ,||
desetu Sugato dhammaɱ.|| ||

Santi sattā apparajakkha-jātikā.|| ||

Assavanatā Dhammassa parihāyanti.|| ||

Bhavissanti Dhammassa aññātāro" ti.|| ||

98. Atha kho bhikkhave, Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Brahmuno ca ajjhesanaɱ viditvā sattesu ca kāruññataɱ paṭicca buddha-cakkhunā lokaɱ volokesi.|| ||

Addasā kho bhikkhave, Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho buddha-cakkhunā lokaɱ volokento,||
satte appa-rajakkhe mahā-rajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye appekacce paraloka-vajja-bhaya-dassāvino viharante, appekacce na paraloka-vajja-bhaya-dassāvino viharante.|| ||

Seyyathā pi nāma uppaliniyaɱ vā paduminiyaɱ vā puṇḍarīkiniyaɱ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saɱvaddhāni udakānuggatāni anto-nimugga-posīni,||
appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarikāni vā udake jātāni udake saɱvaddhāni samodakaɱ ṭhitāni,||
appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saɱvaddhāni udakā accuggamma ṭhanti anupalittāni udakena,||
[39] evam eva kho, bhikkhave, Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho buddha-cakkhunā lokaɱ volokento addasa satte appa-rajakkhe mahā-rajakkhe tikkhindriye mudindiye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye,||
appekacce paraloka-vajja-bhaya-dassāvino viharante.|| ||

99. Atha kho so bhikkhave, Mahā-Brahmā Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa cetasā cetoparivitakkam aññāya Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ gāthāhi ajjhabhāsi:|| ||

"Sele yathā pabbata-muddhaniṭaṭhito||
Yathā pi passe janataɱ samantato,||
Tathūpamaɱ dhammamayaɱ Sumedha||
Pāsādam āruyha samanta-cakkhu,||
Sokāvatiṇṇaɱ janataɱ apeta-soko||
Avekkhassu jāti-jarābhibhūtaɱ.||
Uṭṭhehi vīra vijita-saŋgāma sattha-vāha aṇana vicara loke. Desetu Bhagavā dhammaɱ, aññātāro bhavissantī" ti.|| ||

100. Atha kho bhikkhave, Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho taɱ Mahā-Brahmānaɱ gāthāya paccabhāsi:|| ||

"Apārutā tesaɱ amatassa dvārā||
Ye sotavanto pamuñcantu saddhaɱ||
vihiɱsa-saññī paguṇaɱ n'abhāsiɱ||
Dhammaɱ paṇītaɱ manujesu Brahme" ti.|| ||

Atha kho so bhikkhave, Mahā-Brahmā:|| ||

"Katāvakāso kho'mhi Vipassinā Bhagavatā arahatā sammā-sambuddhena dhammadesanāyā" ti.|| ||

Vipassiɱ Bhagavantaɱ [40] arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ abhivādetvā padakkhiṇaɱ katvā tatth'ev'antaradhāyi.|| ||

101. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa etad ahosi:|| ||

"Kassa nu kho ahaɱ paṭhamaɱ Dhammaɱ deseyyaɱ,||
ko imaɱ dhammaɱ khippam eva ājānissatī" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa etad ahosi:|| ||

"Ayaɱ kho Khaṇḍo ca rāja-putto Tisso ca purohita-putto Bandhumatiyā rāja-dhāniyā paṭivasanti paṇḍitā viyattā medhāvino dīgha-rattaɱ apparajakkha-jātikā.|| ||

Yan nūnāhaɱ Khaṇḍassa ca rāja-puttassa Tissassa ca purohita-puttassa paṭhamaɱ Dhammaɱ deseyyaɱ.|| ||

Te imaɱ dhammaɱ khippameva ājānissantī" ti.|| ||

102. Atha kho bhikkhave, Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho,||
seyyathā pi nāma balavā puriso sammiñjitaɱ vā bāhaɱ pasāreyya,||
pasāritaɱ vā bāhaɱ sammiñjeyya,||
evam eva bodhi-rukkha-mūle antarahito Bandhumatiyā rāja-dhāniyā Kheme Miga-dāye pātur ahosi.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho dāya-pālaɱ āmantesi:|| ||

"Ehi tvaɱ samma dāya-pāla Bandhumatiɱ rāja-dhāniɱ pavisitvā Khaṇḍañ ca rāja-puttaɱ Tissañ ca purohita-puttaɱ etad avoca:|| ||

"Vipassī bhante Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Bandhumatiɱ rāja-dhāniɱ anuppatto Kheme Miga-dāye viharati.|| ||

So tumhākaɱ dassana-kāmo" ti.|| ||

"Evaɱ bhante" ti kho bhikkhave, dāya-pālo Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa paṭissutvā Bandhumatiɱ rāja-dhāniɱ pavisitvā Khaṇḍañ ca rāja-puttaɱ Tissañ ca purohita-puttaɱ etad avoca:|| ||

"Vipassī bhante Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Bandhumatiɱ rāja-dhāniɱ anuppatto Kheme Miga-dāye viharati.|| ||

So tumhākaɱ dassana-kāmo" ti.|| ||

103. Atha kho bhikkhave, Khaṇḍo ca rāja-putto Tisso [41] vā purohita-putto bhaddāni bhaddāni yānāni yojāpetvā bhaddaɱ yānaɱ abhirūhitvā bhaddehi bhaddehi yānehi Bandhumatiyā rāja-dhāniyā niyyaɱsu,||
yena Khemo Migadāyo tena pāyaɱsu.|| ||

Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccerohitvā pattikā va yena Vipassī Bhagavā arahaɱ samamāsambuddho ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdiɱsu.|| ||

104. Tesaɱ Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho ānupubbiɱ-kathaɱ kathesi,||
seyyathīdaɱ:||
dāna-kathaɱ||
sīla-kathaɱ||
sagga-kathaɱ||
kāmānaɱ ādīnavaɱ okāraɱ saɱkilesaɱ nekkhamme ca ānisaɱsaɱ pakāsesi.|| ||

Yadā te Bhagavā aññāsi kalla-citte mudu-citte vinīvaraṇa-citte udagga-citte pasanna-citte,||
atha yā Buddhānaɱ sāmukkaɱsikā dhamma-desanā taɱ pakāsesi:||
dukkhaɱ,||
samudayaɱ,||
nirodhaɱ,||
maggaɱ.|| ||

Seyyathā pi nāma suddhaɱ vatthaɱ apagata-kāḷakaɱ sammad eva rajanaɱ patigaṇheyya,||
evam eva Khaṇḍassa ca rāja-puttassa ca Tissassa ca purohita-puttassa tasmiɱ yeva āsane virajaɱ vītamalaɱ dhamma-cakkhuɱ udapādi:|| ||

"Yaɱ kiñci samudayadhammaɱ,||
sabban taɱ nirodha-dhamman" ti.|| ||

105. Te diṭṭha-dhammā patta-dhammā vidita-dhammā pariyogāḷha-dhammā tiṇṇa-vicikicchā vigata-kathaɱ-kathā vesārajja-pattā apara-paccayā satthusāsane Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ etad avocuɱ:|| ||

"Abhikkntaɱ bhante,||
abhikkantaɱ bhante!|| ||

Seyyathā pi bhante nikkujjitaɱ vā ukkujjeyya,||
paṭicchantaɱ vā vivareyya,||
mūḷhassa vā maggaɱ ācikkheyya,||
andhakāre vā telapajjotaɱ dhāreyya||
'cakkhumanto rūpāni dakkhintī' ti,||
evam eva Bhagavatā aneka-pariyāyena dhammo pakāsito.|| ||

Ete mayaɱ bhante Bhagavantaɱ [42] saraṇaɱ gacchāma dhammañ ca.|| ||

Labheyyāma mayaɱ bhante Bhagavato santike pabbajjaɱ,||
labheyyāma upasampadan" ti.|| ||

106. Alatthuɱ kho bhikkhave, Khaṇḍo ca rāja-putto Tisso ca purohita-putto Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa santike pabbajjaɱ,||
alatthuɱ upasampadaɱ.|| ||

Te Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaɱsesi||
saɱkhārānaɱ ādīnavaɱ okāraɱ saɱkilesaɱ nibbāne ānisaɱsaɱ pakāsesi.|| ||

Tesaɱ Vipassinā Bhagavatā arahatā sammā-sambuddhena dhammiyā kathāya sandassiyamānānaɱ samādapiyamānānaɱ samuttejiyamānānaɱ sampahaɱsiyamānānaɱ na cirass'eva anupādāya āsavehi cittāni vimucciɱsu.|| ||

107. Assosi kho bhikkhave, Bandhumatiyā rāja-dhāniyā mahā-jana-kāyo caturāsīti-pāṇa-sahassāni:|| ||

"Vipassī kira Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Bandhumatiɱ rāja-dhāniɱ anuppatto Kheme Miga-dāye viharati.|| ||

Khaṇḍo ca kira rāja-putto Tisso ca purohita-putto Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa santike kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajitā" ti.|| ||

Sutvāna n'esaɱ etad ahosi:|| ||

"Na hi nūna so orako dhammavinayo,||
na sā orakā pabbajjā,||
yattha Khaṇḍo ca rāja-putto Tisso ca purohita-putto kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajitā.|| ||

Khaṇḍo ca nāma rāja-putto Tisso ca purohita-putto Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa santike kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajissanti,||
kim aŋgapana mayan" ti?|| ||

108. Atha kho so bhikkhave, mahā-jana-kāyo caturāsīti-pāṇa-sahassāni Bandhumatiyā rāja-dhāniyā nikkhamitvā yena Khemo Miga-dāyo,||
yena Vipassī Bhagavā arahaɱ [43] sammā-sambuddho, ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdiɱsu.|| ||

109. Tesaɱ Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho ānupubbiɱ-kathā kathesi,||
seyyathīdaɱ:||
dāna-kathaɱ||
sīla-kathaɱ||
sagga-kathaɱ||
kāmānaɱ ādīnavaɱ okāraɱ saɱkilesaɱ nekkhamme ca ānisaɱsaɱ pakāsesi.|| ||

Yadā te Bhagavā aññāsi kalla-citte mudu-citte vinīvaraṇa-citte udagga-citte pasanna-citte,||
atha yā Buddhānaɱ sāmukkaɱsikā dhamma-desanā taɱ pakāsesi:||
dukkhaɱ,||
samudayaɱ,||
nirodhaɱ,||
maggaɱ.|| ||

Seyyathā pi nāma suddhaɱ vatthaɱ apagata-kāḷakaɱ sammad eva rajanaɱ patigaṇheyya,||
evam eva Khaṇḍassa ca rāja-puttassa ca Tissassa ca purohita-puttassa tasmiɱ yeva āsane virajaɱ vītamalaɱ dhamma-cakkhuɱ udapādi:|| ||

"Yaɱ kiñci samudayadhammaɱ,||
sabban taɱ nirodha-dhamman" ti.|| ||

110. Te diṭṭha-dhammā patta-dhammā vidita-dhammā pariyogāḷha-dhammā tiṇṇa-vicikicchā vigata-kathaɱ-kathā vesārajja-pattā apara-paccayā satthusāsane Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ etad avocuɱ:|| ||

"Abhikkntaɱ bhante,||
abhikkantaɱ bhante!|| ||

Seyyathā pi bhante nikkujjitaɱ vā ukkujjeyya,||
paṭicchantaɱ vā vivareyya,||
mūḷhassa vā maggaɱ ācikkheyya,||
andhakāre vā telapajjotaɱ dhāreyya||
'cakkhumanto rūpāni dakkhintī' ti,||
evam eva Bhagavatā aneka-pariyāyena dhammo pakāsito.|| ||

Ete mayaɱ bhante Bhagavantaɱ saraṇaɱ gacchāma dhammañ ca.|| ||

Labheyyāma mayaɱ bhante Bhagavato santike pabbajjaɱ,||
labheyyāma upasampadan" ti.|| ||

111. Alatthuɱ kho bhikkhave, tāni caturāsīti-pāṇa-sahassāni Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa santike pabbajjaɱ,||
alatthuɱ upasampadaɱ.|| ||

Te Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaɱsesi,||
[44] sankhārānaɱ ādīnavaɱ okāraɱ saɱkilesaɱ nibbāne ānisaɱsaɱ pakāsesi.|| ||

Tesaɱ Vipassinā Bhagavatā arahatā sammā-sambuddhena dhammiyā kathāya sandassiyamānānaɱ samādāpiyamānānaɱ samuttejīyamānānaɱ sampahaɱsiyamānānaɱ na cirass'eva anupādāya āsavehi cittāni vimucciɱsu.|| ||

112. Assosuɱ kho bhikkhave, tāni purimāni caturāsīti pabbajitasahassāni:|| ||

"Vipassī kira Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Bandhumatiɱ rāja-dhāniɱ anuppatto Kheme Miga-dāye viharati,||
dhammañ ca kira desetī" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, tāni caturāsīti pabbajita-sahassāni yena Bandhumatī rāja-dhāni yena Khemo Miga-dāyo yena Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho, ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdiɱsu.|| ||

113. Tesaɱ Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho ānupubbiɱ-kathaɱ kathesi,||
seyyathīdaɱ:||
dāna-kathaɱ||
sīla-kathaɱ||
sagga-kathaɱ||
kāmānaɱ ādīnavaɱ okāraɱ saɱkilesaɱ nekkhamme ca ānisaɱsaɱ pakāsesi.|| ||

Yadā te Bhagavā aññāsi kalla-citte mudu-citte vinīvaraṇa-citte udagga-citte pasanna-citte,||
atha yā Buddhānaɱ sāmukkaɱsikā dhamma-desanā taɱ pakāsesi:||
dukkhaɱ,||
samudayaɱ,||
nirodhaɱ,||
maggaɱ.|| ||

Seyyathā pi nāma suddhaɱ vatthaɱ apagata-kāḷakaɱ sammad eva rajanaɱ patigaṇheyya,||
evam eva Khaṇḍassa ca rāja-puttassa ca Tissassa ca purohita-puttassa tasmiɱ yeva āsane virajaɱ vītamalaɱ dhamma-cakkhuɱ udapādi:|| ||

"Yaɱ kiñci samudayadhammaɱ,||
sabban taɱ nirodha-dhamman" ti.|| ||

114. Te diṭṭha-dhammā patta-dhammā vidita-dhammā pariyogāḷha-dhammā tiṇṇa-vicikicchā vigata-kathaɱ-kathā vesārajja-pattā apara-paccayā satthusāsane Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ etad avocuɱ:|| ||

[45] "Abhikkntaɱ bhante,||
abhikkantaɱ bhante!|| ||

Seyyathā pi bhante nikkujjitaɱ vā ukkujjeyya,||
paṭicchantaɱ vā vivareyya,||
mūḷhassa vā maggaɱ ācikkheyya,||
andhakāre vā telapajjotaɱ dhāreyya||
'cakkhumanto rūpāni dakkhintī' ti,||
evam eva Bhagavatā aneka-pariyāyena dhammo pakāsito.|| ||

Ete mayaɱ bhante Bhagavantaɱ saraṇaɱ gacchāma dhammañ ca.|| ||

Labheyyāma mayaɱ bhante Bhagavato santike pabbajjaɱ,||
labheyyāma upasampadan" ti.|| ||

115. Alatthuɱ kho bhikkhave, tāni caturāsīti-pāṇa-sahassāni Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa santike pabbajjaɱ,||
alatthuɱ upasampadaɱ.|| ||

Te Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaɱsesi||
sankhārānaɱ ādīnavaɱ okāraɱ saŋkilesaɱ nibbāne ca ānisaɱsaɱ pakāsesi.|| ||

Tesaɱ Vipassinā Bhagavatā arahatā sammā-sambuddhena dhammiyā kathāya sandasyiyamānānaɱ samādāpiyamānānaɱ samuttejiyamānānaɱ sampahaɱsiyamānānaɱ na cirass'eva anupādāya āsavehi cittāni vimucciɱsu.|| ||

116. Tena kho pana bhikkhave, samayena Bandhumatiyā rāja-dhāniyā mahā-bhikkhu-saŋgho paṭivasati aṭṭha-saṭṭhi-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa raho-gatassa paṭisallīnassa evaɱ cetaso parivitakko udapādi:|| ||

"Mahā kho etarahi bhikkhusaŋgho Bandhumatiyā rāja-dhāniyā paṭivasati aṭṭha-saṭṭhi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Yan nūnāhaɱ bhikkhu anujāneyyaɱ:|| ||

'Caratha bhikkhave, cārikaɱ bahujana-hitāya bahujana-sukhāya lokānukampāya,||
atthāya hitāya sukhāya deva-manussānaɱ.|| ||

Mā ekena dve agamittha.|| ||

Desetha bhik- [46] khave, dhammaɱ ādi kalyāṇaɱ majjhe kalyāṇaɱ pariyosāna-kalyāṇaɱ sātthaɱ savyañjanaɱ,||
kevala-paripuṇṇaɱ parisuddhaɱ brahmacariyaɱ pakāsetha.|| ||

Santi sattā appa-rajakkha-jātikā,||
assavaṇatā Dhammassa parihāyanti,||
bhavissanti Dhammassa aññātāro.|| ||

Api ca channaɱ channaɱ vassāna accayena Bandhumatī rāja-dhāni upasaŋkamitabbā pātimokkhuddesāyā" ti.|| ||

117. Atha kho bhikkhave, aññataro Mahā-Brahmā Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa cetasā ceto-parivitakkam aññāya,||
seyyathā pi nāma balavā puriso sammiñjitaɱ vā bāhaɱ pasāreyya,||
pasāritaɱ vā bāhaɱ sammiñjeyya,||
evam eva Brahmaloke antarahito Vipassissa Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa purato pātur ahosi.|| ||

Atha kho so bhikkhave, Mahā-Brahmā ekaɱsaɱ uttarāsaŋgaɱ karitvā yena Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho ten'añjalim panā-metvā Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ etad avoca:|| ||

"Evam etaɱ Bhagavā, evam etam Sugata!|| ||

Mahā kho bhante etarahi bhikkhusaŋgho Bandhumatiyā rāja-dhāniyā paṭivasati aṭṭha-saṭṭhi bhikkhu-sata-sahassaɱ,||
anujānātu bhante Bhagavā bhikkhū:|| ||

"Caratha bhikkhave, cārikaɱ bahujana-hitāya bahujana-sukhāya lokānukampāya,||
atthāya hitāya sukhāya deva-manussānaɱ.|| ||

Mā ekena dve agamittha.|| ||

Desetha bhikkhave, dhammaɱ ādikalyāṇaɱ majjhe kalyāṇaɱ pariyosāna-kalyāṇaɱ sātthaɱ savyañjanaɱ kevala-paripuṇṇaɱ parisuddhaɱ brahmacariyaɱ pakāsetha.|| ||

Santi sattā appa-rajakkha-jātikā,||
assavaṇatā Dhammassa parihāyanti||
bhavissanti Dhammassa aññātāro" ti.|| ||

Api ca bhante, mayaɱ tathā karissāma yathā bhikkhu channaɱ channaɱ vassānaɱ accayena Bandhumatiɱ rāja-dhāniɱ upasaŋkamissanti pātimokkhuddesāyā" ti.|| ||

Idam avoca bhikkhave, so Mahā-Brahmā.|| ||

Idaɱ vatvā [47] Vipassiɱ Bhagavantaɱ arahantaɱ sammā-sambuddhaɱ abhivādetvā padakkhiṇaɱ katvā tatth'ev'antaradhāyi.|| ||

118. Atha kho bhikkhave, Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho sāyaṇha-samayaɱ paṭisallāṇā vuṭṭhito bhikkhu āmantesi:|| ||

"Idha mayhaɱ bhikkhave, raho-gatassa paṭisallīnassa evaɱ cetaso parivitakko udapādi:|| ||

"Mahā kho etarahi bhikkhu-saŋghā Bandhumatiyā rāja-dhāniyā paṭivasati aṭṭha-saṭṭhi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Yan nūnāhaɱ bhikkhu anujāneyyaɱ|| ||

"Caratha bhikkhave, cārikaɱ bahujana-hitāya bahujana-sukhāya lokānukampāya,||
atthāya hitāya sukhāya deva-manussānaɱ.|| ||

Mā ekena dve agamittha.|| ||

Desetha bhikkhave, dhammaɱ ādikalyāṇaɱ majjhe kalyāṇaɱ pariyosāna-kalyāṇaɱ sātthaɱ savyañjanaɱ kevala-paripuṇṇaɱ parisuddhaɱ brahmacariyaɱ pakāsetha.|| ||

Santi sattā appa-rajakkha-jātikā,||
assavaṇatā Dhammassa parihāyanti||
bhavissanti Dhammassa aññātāro" ti.|| ||

Api ca channaɱ channaɱ vassānaɱ accayena Bandhumatī rāja-dhāni upasaŋkamitabbā pātimokkhuddesāyā" ti.|| ||

119. Atha kho bhikkhave, aññataro Mahā-Brahmā mama cetasā ceto-parivitakkam aññāya,||
seyyathā pi nāma balavā puriso sammiñjitaɱ vā bāhaɱ pasāreyya,||
pasāritaɱ vā bāhaɱ sammiñjeyya,||
evam eva Brahmaloke antarahito mama purato pātur ahosi.|| ||

Atha kho so bhikkhave, Mahā-Brahmā ekaɱsaɱ uttarāsaŋgaɱ karitvā yenāhaɱ ten'añjalim panāmetvā maɱ etad avoca:|| ||

"Evam etaɱ Bhagavā, evam etam Sugata!|| ||

Mahā kho bhante etarahi bhikkhusaŋgho Bandhumatiyā rāja-dhāniyā paṭivasati aṭṭha-saṭṭhi bhikkhu-sata-sahassaɱ,||
anujānātu bhante Bhagavā bhikkhū:|| ||

"Caratha bhikkhave, cārikaɱ bahujana-hitāya bahujana-sukhāya lokānukampāya,||
atthāya hitāya sukhāya deva-manussānaɱ.|| ||

Mā ekena dve agamittha.|| ||

Desetha bhikkhave, dhammaɱ ādikalyāṇaɱ majjhe kalyāṇaɱ pariyosāna-kalyāṇaɱ sātthaɱ savyañjanaɱ kevala-paripuṇṇaɱ parisuddhaɱ brahmacariyaɱ pakāsetha.|| ||

Santi sattā appa-rajakkha-jātikā,||
assavaṇatā Dhammassa parihāyanti||
bhavissanti Dhammassa aññātāro" ti.|| ||

[48] Api ca bhante, mayaɱ tathā karissāma yathā bhikkhu channaɱ channaɱ vassānaɱ accayena Bandhumatiɱ rāja-dhāniɱ upasaŋkamissanti pātimokkhuddesāyā" ti.|| ||

Idam avoca bhikkhave, so Mahā-Brahmā.|| ||

Idaɱ vatvā maɱ abhivādetvā padakkhiṇaɱ katvā tatth'ev'antaradhāyi.|| ||

120. "Anujānāmi bhikkhave, caratha cārikaɱ bahujana-hitāya bahujana-sukhāya lokānukampāya,||
atthāya hitāya sukhāya deva-manussānaɱ.|| ||

Mā ekena dve agamittha.|| ||

Desetha bhikkhave, dhammaɱ ādikalyāṇaɱ majjhe kalyāṇaɱ pariyosāna-kalyāṇaɱ sātthaɱ savyañjanaɱ kevala-paripuṇṇaɱ parisuddhaɱ brahmacariyaɱ pakāsetha.|| ||

Santi sattā appa-rajakkha-jātikā,||
assavaṇatā Dhammassa parihāyanti||
bhavissanti Dhammassa aññātāro.|| ||

Api ca bhikkhave, channaɱ channaɱ vassānaɱ accayena Bandhumatī rāja-dhāni upasaŋkamitabbā pātimokkhuddesāyā" ti.|| ||

121. Atha kho bhikkhave, bhikkhū yebhuyyena ekāhen'eva janapada-cārikaɱ pakkamiɱsu.|| ||

122. Tena kho pana bhikkhave, samayena Jambudīpe caturāsīti āvāsa-sahassāni honti.|| ||

Ekamhi vasse nikkhante devatā saddamanussāvesuɱ:|| ||

"Nikkhantaɱ kho mārisā ekaɱ vassaɱ pañca dāni vassāni sesāni.|| ||

Pañcannaɱ vassānaɱ accayena Bandhumatī rāja-dhāni upasaŋkamitabbā pātimokkhuddesāyā" ti.|| ||

Dvīsu vassesu nikkhantesu devatā saddamasussāvesuɱ:|| ||

"Nikkhantāni kho mārisā dve vassāni,||
cattāri dāni vassāni sesāni.|| ||

Catunnaɱ vassānaɱ accayena Bandhumatī rāja-dhāni upasaŋkamitabbā pātimokkhuddesāyā" ti.|| ||

Tīsu vassesu nikkhantesu devatā saddamanussāvesuɱ:|| ||

'Nikkhantāni kho mārisā tīṇi vassāni||
tīṇi dāni vassāni [49] sesāni.|| ||

Tiṇṇaɱ vassānaɱ accayena Bandhumatī rāja-dhāni upasaŋkamitabbā pātimokkhuddesāyā" ti.|| ||

Catusu vassesu nikkhantesu devatā saddamanussāvesuɱ:|| ||

"Nikkhantāni kho mārisā cattāri vassāni||
dve dāni vassāni sesāni.|| ||

Dvinnaɱ vassānaɱ accayena Bandhumatī rāja-dhāni upasaŋkamitabbā pātimokkhuddesāyā" ti.|| ||

Pañcasu vassesu nikkhantesu devatā saddamanussāvesuɱ:|| ||

"Nikkhantāni kho mārisā pañca vassāni||
ekaɱ dāni vassaɱ sesaɱ.|| ||

Ekassa vassassa accayena Bandhumatī rāja-dhāni upasaŋkamitabbā pātimokkhuddesāyā" ti.|| ||

Chasu vassesu nikkhantesu devatā saddamanussāvesuɱ:|| ||

"Nikkhantāni kho mārisā chabbassāni||
samayo dāni Bandhumatiɱ rāja-dhāniɱ upasaŋkamituɱ pātimokkhuddesāyā" ti.|| ||

Atha kho te bhikkhave, bhikkhu, appekacce saken'eva iddhānubhāvena,||
app ekacce devatānaɱ iddhānubhāvena,||
ekāhen'eva Bandhumatiɱ rāja-dhāniɱ upasaŋkamiɱsu pātimokkhuddesāya.|| ||

123. Tatra sudaɱ bhikkhave, Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho bhikkhusaŋghe evaɱ pātimokkhaɱ uddisati:|| ||

"Khantī paramaɱ tapo titikkhā,||
Nibbānaɱ paramaɱ vadanti Buddhā.||
Na hi pabbajito parūpaghātī||
Samaṇo hoti paraɱ viheṭhayanto.|| ||

Sabba-pāpassa akaraṇaɱ kusalassa upasampadā,||
Sacitta-pariyodapanaɱ, etaɱ Buddhāna sāsanaɱ.|| ||

Anūpavādo anūpaghāto pātimokkhe ca saɱvaro,||
[50] Mattaññutā ca bhattasmiɱ pantañ ca sayanāsanaɱ,||
Adhicitte ca āyogo etaɱ Buddhāna sāsanaɱ" ti.|| ||

 


 

124. Ekam idāhaɱ bhikkhave, samayaɱ Ukkaṭṭhāyaɱ viharāmi Subhaga-vane sāla-rāja-mūle.|| ||

Tassa mayhaɱ bhikkhave, rahogatassa paṭisallīnassa evaɱ cetaso parivikko udapādi:|| ||

'Na kho so sattāvāso sulabha-rūpo yo mayā anāvuttha-pubbo iminā dīghena addhunā aññatra Suddhāvāsehi devehi.|| ||

Yan nūnāhaɱ yena Suddhāvāsā devā ten'upasaŋkameyyan" ti.|| ||

Atha kho ahaɱ bhikkhave,||
seyyathā pi nāma balavā puriso samiñjitaɱ vā bāhaɱ pasāreyya,||
pasāritaɱ vā bāhaɱ samiñjeyya,||
evam eva Ukkaṭṭhāyaɱ Subhaga-vane sāla-rāja-mūle antarahito Avihesu devesu pātur ahosim.|| ||

125. Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

"Ito so mārisa,eka-navuto kappo||
yaɱ Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa asīti-vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho pāṭaliyā mūle abhisambuddho.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Khaṇḍa-Ṭissaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa,[51] Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi aṭṭha-saṭṭhi-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asīti-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Asoko nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Bandhumā nāma rājā pitā ahosi.|| ||

Bandhumatīnāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa rañño Bandhumatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Vipassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

126. Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Ito so mārisa, eka-tiɱso kappo yaɱ Sikhī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa sattativassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho puṇḍarīkassa mūle abhisambuddho.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Abhibhū-Sambhavaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asītiɱ bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sattati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Khemaŋkaro nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Aruṇo nāma rājā pitā ahosi||
Pabhāvatī nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Aruṇassa rañño aruṇavatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Sikhissimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

127. Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Tasmiɱ yeva kho mārisa, eka-tiɱse kappe Vessabhū Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa saṭṭhivassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho sālassa mūle abhisambuddho.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Soṇ-Uttaraɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asītiɱ bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sattati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi saṭṭhi bhikkhu-sahassāni.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Upasanto nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Suppatīto nāma rājā pitā ahosi||
Yasavatī nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Suppatītassa rañño anomaɱ nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Vessabhussimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

128. Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Kakusandho Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa cattārīsam vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho sirīsassa mūle abhisambuddho.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Vidhura-Sañjīvaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi cattārīsam bhikkhu-sahassāni.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Buddhijo nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Aggidatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Visākhā nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Khemo nāma rājā ahosi.|| ||

Khemassa rañño Khemavatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Kakusandhassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

129. Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Koṇāgamano Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tiɱsa vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho udumbarassa mūle abhisambuddho.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Bhiyyos-Uttaraɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi tiɱsa bhikkhu-sahassāni.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa,||
Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Sotthijo nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Yaññadatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Uttarā nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Sobho nāma rājā ahosi.|| ||

Sobhassa rañño sobhāvatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Koṇāgamanassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

130. Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Kassapo Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa vīsatiɱ vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho nigrodhassa mūle abhisambuddho.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Tissa-Bhāradvājaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Kassapassa mārisa,||
Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi vīsati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Sabbamitto nāma bhikkhū upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Brahmadatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Dhanavatī nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Kikī nāma rājā ahosi.|| ||

Kikissa rañño Bārāṇasī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Kassapassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

131. Tasmiɱ yeva kho bhikkhave, deva-nikāye devatā-satāni yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:

"Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe ahaɱ etarahi arahaɱ sammā-sambuddho loke uppanno.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosiɱ,||
khattiya-kule uppanno.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho Gotamo gottena.|| ||

Bhagavā mārisa, [52] etarahi appakaɱ āyuppamāṇaɱ parittaɱ lahukaɱ yo ciraɱ jīvati so vassasataɱ appaɱ vā bhiyyo.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho assatthassa mūle abhisambuddho.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Sāriputta-Moggallānaɱ nāma sāvakayugaɱ hoti aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi aḍḍhate'asāni bhikkhusatāni.|| ||

Bhagavā mārisa, ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Ānando bhikkhu upaṭṭhāko hoti aggupaṭṭhāko.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Suddhodano rājā pitā ahosi,||
Māyā devī mātā janetti.|| ||

Kapilavatthu nāma nagaraɱ rāja-dhānī" ti.|| ||

Bhagavato mārisa, evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

 


 

132. Atha kho ahaɱ bhikkhave, Avihehi devehi saddhiɱ yena Atappā devā ten'upasaŋkamiɱ.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, devanikāye nekāni devatā-sahassāni yenāhaɱ ten'upasaŋkamiɱ.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave tā devatā maɱ etad avocum:

"Ito so mārisa,eka-navuto kappo||
yaɱ Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa asīti-vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho pāṭaliyā mūle abhisambuddho.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Khaṇḍa-Ṭissaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi aṭṭha-saṭṭhi-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asīti-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Asoko nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Bandhumā nāma rājā pitā ahosi.|| ||

Bandhumatīnāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa rañño Bandhumatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Vipassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Ito so mārisa, eka-tiɱso kappo yaɱ Sikhī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa sattativassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho puṇḍarīkassa mūle abhisambuddho.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Abhibhū-Sambhavaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asītiɱ bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sattati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Khemaŋkaro nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Aruṇo nāma rājā pitā ahosi||
Pabhāvatī nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Aruṇassa rañño aruṇavatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Sikhissimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Tasmiɱ yeva kho mārisa, eka-tiɱse kappe Vessabhū Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa saṭṭhivassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho sālassa mūle abhisambuddho.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Soṇ-Uttaraɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asītiɱ bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sattati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi saṭṭhi bhikkhu-sahassāni.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Upasanto nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Suppatīto nāma rājā pitā ahosi||
Yasavatī nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Suppatītassa rañño anomaɱ nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Vessabhussimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Kakusandho Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa cattārīsam vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho sirīsassa mūle abhisambuddho.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Vidhura-Sañjīvaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi cattārīsam bhikkhu-sahassāni.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Buddhijo nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Aggidatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Visākhā nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Khemo nāma rājā ahosi.|| ||

Khemassa rañño Khemavatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Kakusandhassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Koṇāgamano Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tiɱsa vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho udumbarassa mūle abhisambuddho.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Bhiyyos-Uttaraɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi tiɱsa bhikkhu-sahassāni.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa,||
Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Sotthijo nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Yaññadatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Uttarā nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Sobho nāma rājā ahosi.|| ||

Sobhassa rañño sobhāvatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Koṇāgamanassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Kassapo Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa vīsatiɱ vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho nigrodhassa mūle abhisambuddho.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Tissa-Bhāradvājaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Kassapassa mārisa,||
Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi vīsati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Sabbamitto nāma bhikkhū upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Brahmadatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Dhanavatī nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Kikī nāma rājā ahosi.|| ||

Kikissa rañño Bārāṇasī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Kassapassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ yeva kho bhikkhave, deva-nikāye devatā-satāni yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:

"Imasmiɱ yeva kho mārisa,, bhadda-kappe ahaɱ etarahi arahaɱ sammā-sambuddho loke uppanno.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosiɱ,||
khattiya-kule uppanno.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho Gotamo gottena.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi appakaɱ āyuppamāṇaɱ parittaɱ lahukaɱ yo ciraɱ jīvati so vassasataɱ appaɱ vā bhiyyo.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho assatthassa mūle abhisambuddho.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Sāriputta-Moggallānaɱ nāma sāvakayugaɱ hoti aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi aḍḍhate'asāni bhikkhusatāni.|| ||

Bhagavā mārisa, ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Ānando bhikkhu upaṭṭhāko hoti aggupaṭṭhāko.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Suddhodano rājā pitā ahosi,||
Māyā devī mātā janetti.|| ||

Kapilavatthu nāma nagaraɱ rāja-dhānī" ti.|| ||

Bhagavato mārisa, evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

 


 

133. Atha kho ahaɱ bhikkhave, Avihehi ca devehi, Atappehi ca devehi saddhiɱ yena Sudassā devā ten'upasaŋkamiɱ.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, devanikāye nekāni devatā-sahassāni yenāhaɱ ten'upasaŋkamiɱ.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave tā devatā maɱ etad avocum:

"Ito so mārisa,eka-navuto kappo||
yaɱ Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa asīti-vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho pāṭaliyā mūle abhisambuddho.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Khaṇḍa-Ṭissaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi aṭṭha-saṭṭhi-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asīti-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Asoko nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Bandhumā nāma rājā pitā ahosi.|| ||

Bandhumatīnāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa rañño Bandhumatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Vipassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Ito so mārisa, eka-tiɱso kappo yaɱ Sikhī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa sattativassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho puṇḍarīkassa mūle abhisambuddho.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Abhibhū-Sambhavaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asītiɱ bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sattati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Khemaŋkaro nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Aruṇo nāma rājā pitā ahosi||
Pabhāvatī nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Aruṇassa rañño aruṇavatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Sikhissimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Tasmiɱ yeva kho mārisa, eka-tiɱse kappe Vessabhū Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa saṭṭhivassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho sālassa mūle abhisambuddho.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Soṇ-Uttaraɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asītiɱ bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sattati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi saṭṭhi bhikkhu-sahassāni.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Upasanto nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Suppatīto nāma rājā pitā ahosi||
Yasavatī nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Suppatītassa rañño anomaɱ nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Vessabhussimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Kakusandho Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa cattārīsam vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho sirīsassa mūle abhisambuddho.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Vidhura-Sañjīvaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi cattārīsam bhikkhu-sahassāni.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Buddhijo nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Aggidatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Visākhā nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Khemo nāma rājā ahosi.|| ||

Khemassa rañño Khemavatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Kakusandhassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Koṇāgamano Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tiɱsa vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho udumbarassa mūle abhisambuddho.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Bhiyyos-Uttaraɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi tiɱsa bhikkhu-sahassāni.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa,||
Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Sotthijo nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Yaññadatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Uttarā nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Sobho nāma rājā ahosi.|| ||

Sobhassa rañño sobhāvatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Koṇāgamanassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Kassapo Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa vīsatiɱ vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho nigrodhassa mūle abhisambuddho.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Tissa-Bhāradvājaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Kassapassa mārisa,||
Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi vīsati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Sabbamitto nāma bhikkhū upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Brahmadatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Dhanavatī nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Kikī nāma rājā ahosi.|| ||

Kikissa rañño Bārāṇasī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Kassapassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ yeva kho bhikkhave, deva-nikāye devatā-satāni yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:

"Imasmiɱ yeva kho mārisa,, bhadda-kappe ahaɱ etarahi arahaɱ sammā-sambuddho loke uppanno.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosiɱ,||
khattiya-kule uppanno.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho Gotamo gottena.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi appakaɱ āyuppamāṇaɱ parittaɱ lahukaɱ yo ciraɱ jīvati so vassasataɱ appaɱ vā bhiyyo.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho assatthassa mūle abhisambuddho.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Sāriputta-Moggallānaɱ nāma sāvakayugaɱ hoti aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi aḍḍhate'asāni bhikkhusatāni.|| ||

Bhagavā mārisa, ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Ānando bhikkhu upaṭṭhāko hoti aggupaṭṭhāko.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Suddhodano rājā pitā ahosi,||
Māyā devī mātā janetti.|| ||

Kapilavatthu nāma nagaraɱ rāja-dhānī" ti.|| ||

Bhagavato mārisa, evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

 


 

134. Atha kho ahaɱ bhikkhave, Avihehi ca devehi, Atappehi ca devehi Sudassehi ca devehi saddhiɱ yena Akaniṭṭha devā ten'upasaŋkamiɱ.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, devanikāye nekāni devatā-sahassāni yenāhaɱ ten'upasaŋkamiɱ.|| ||

[53] Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave tā devatā maɱ etad avocum:

"Ito so mārisa,eka-navuto kappo||
yaɱ Vipassī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa asīti-vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Vipassī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho pāṭaliyā mūle abhisambuddho.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Khaṇḍa-Ṭissaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi aṭṭha-saṭṭhi-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asīti-bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Asoko nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Bandhumā nāma rājā pitā ahosi.|| ||

Bandhumatīnāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa rañño Bandhumatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Vipassissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Vipassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Ito so mārisa, eka-tiɱso kappo yaɱ Sikhī Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa sattativassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Sikhī mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho puṇḍarīkassa mūle abhisambuddho.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Abhibhū-Sambhavaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi bhikkhu-sata-sahassaɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asītiɱ bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sattati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Khemaŋkaro nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Aruṇo nāma rājā pitā ahosi||
Pabhāvatī nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Aruṇassa rañño aruṇavatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Sikhissa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Sikhissimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Tasmiɱ yeva kho mārisa, eka-tiɱse kappe Vessabhū Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosi,||
khattiya-kule udapādi.|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Koṇḍañño gottena ahosi.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa saṭṭhivassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Vessabhū mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho sālassa mūle abhisambuddho.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Soṇ-Uttaraɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi asītiɱ bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sattati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi saṭṭhi bhikkhu-sahassāni.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ime tayo sāvakānaɱ sannipātā ahesuɱ sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Upasanto nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Suppatīto nāma rājā pitā ahosi||
Yasavatī nāma devī mātā ahosi janetti.|| ||

Suppatītassa rañño anomaɱ nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Vessabhussa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Vessabhussimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Kakusandho Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa cattārīsam vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Kakusandho mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho sirīsassa mūle abhisambuddho.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Vidhura-Sañjīvaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi cattārīsam bhikkhu-sahassāni.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Buddhijo nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Aggidatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Visākhā nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Khemo nāma rājā ahosi.|| ||

Khemassa rañño Khemavatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Kakusandhassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Kakusandhassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Koṇāgamano Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa tiɱsa vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Koṇāgamano mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho udumbarassa mūle abhisambuddho.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Bhiyyos-Uttaraɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi tiɱsa bhikkhu-sahassāni.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa,||
Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Sotthijo nāma bhikkhu upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Yaññadatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Uttarā nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Sobho nāma rājā ahosi.|| ||

Sobhassa rañño sobhāvatī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Koṇāgamanassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Koṇāgamanassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ bhikkhave, deva-nikāye'nekāni devatā-sahassāni anekāni devatā sata-sahassaɱ yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:|| ||

Imasmiɱ yeva kho mārisa, bhadda-kappe Kassapo Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho loke udapādi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho brāhmaṇo jātiyā ahosi,||
brāhmaṇakule udapādi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa vīsatiɱ vassa-sahassāni āyuppamāṇaɱ ahosi.|| ||

Kassapo mārisa, Bhagavā arahaɱ sammā-sambuddho nigrodhassa mūle abhisambuddho.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Tissa-Bhāradvājaɱ nāma sāvakayugaɱ ahosi aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Kassapassa mārisa,||
Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi vīsati bhikkhu-sahassāni.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Sabbamitto nāma bhikkhū upaṭṭhāko ahosi aggupaṭṭhāko.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa Brahmadatto nāma brāhmaṇo pitā ahosi||
Dhanavatī nāma Brāhmaṇī mātā ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana mārisa, samayena Kikī nāma rājā ahosi.|| ||

Kikissa rañño Bārāṇasī nāma nagaraɱ rāja-dhāni ahosi.|| ||

Kassapassa mārisa, Bhagavato arahato sammā-sambuddhassa||
evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Kassapassimhi Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

Tasmiɱ yeva kho bhikkhave, deva-nikāye devatā-satāni yen āhaɱ ten'upasaŋkamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā maɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitā kho bhikkhave, tā devatā maɱ etad avocuɱ:

"Imasmiɱ yeva kho mārisa,, bhadda-kappe ahaɱ etarahi arahaɱ sammā-sambuddho loke uppanno.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho khattiyo jātiyā ahosiɱ,||
khattiya-kule uppanno.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho Gotamo gottena.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi appakaɱ āyuppamāṇaɱ parittaɱ lahukaɱ yo ciraɱ jīvati so vassasataɱ appaɱ vā bhiyyo.|| ||

Bhagavā mārisa etarahi arahaɱ sammā-sambuddho assatthassa mūle abhisambuddho.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Sāriputta-Moggallānaɱ nāma sāvakayugaɱ hoti aggaɱ bhadda-yugaɱ.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi aḍḍhate'asāni bhikkhusatāni.|| ||

Bhagavā mārisa, ayaɱ eko sāvakānaɱ sannipāto ahosi sabbesaɱ yeva khīṇāsavānaɱ.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Ānando bhikkhu upaṭṭhāko hoti aggupaṭṭhāko.|| ||

Bhagavā mārisa, etarahi arahato sammā-sambuddhassa Suddhodano rājā pitā ahosi,||
Māyā devī mātā janetti.|| ||

Kapilavatthu nāma nagaraɱ rāja-dhānī" ti.|| ||

Bhagavato mārisa, evaɱ abhinikkhamanaɱ ahosi,||
evaɱ pabbajjā,||
evaɱ padhānaɱ evaɱ abhisambodhi,||
evaɱ dhamma-cakka-ppavattanaɱ.|| ||

Te mayaɱ mārisa, Bhagavatī brahmacariyaɱ caritvā kāmesu kāmacchandaɱ virājetvā idhūpapannā" ti.|| ||

 


 

135. Iti kho bhikkhave, Tathāgatass ev'esā dhamma-dhātu suppaṭividdhā yassā dhamma-dhātuyā suppaṭividdhattā Tathāgato atīte Buddhe parinibbute chinna-papañce chinna-vaṭume pariyādinna-vaṭṭe,||
sabba-dukkha-vītivante jātito pi anussarati,||
nāmato pi anussarati,||
gottato [54] pi anussarati,||
āyuppamāṇato pi anussarati,||
sāvaka-yugato pi anussarati,||
sāvaka-sannipātato pi anussarati:|| ||

"Evaɱ jaccā te Bhagavanto ahesuɱ iti pi,||
evaɱ nāmā,||
evaɱ gottā,||
evaɱ sīlā,||
evaɱ dhammā,||
evaɱ paññā,||
evaɱ vihārī,||
evaɱ vimuttā te Bhagavanto ahesuɱ itipī.|| ||

136. Devatā pi Tathāgatassa etam atthaɱ ārocesuɱ,||
yena Tathāgato atīte Buddhe parinibbuto chinna-papañce chinna-vaṭume pariyādinna-vaṭṭe,||
sabba-dukkha-vītivante jātito pi anussarati,||
nāmato pi anussarati,||
gottato anussarati,||
āyuppamāṇato pi anussarati,||
sāvaka-yugato pi anussarati,||
sāvaka-sannipātato pi anussarati:|| ||

"Evaɱ jaccā te Bhagavanto ahesuɱ iti pi,||
evaɱ nāmā,||
evaɱ gottā,||
evaɱ sīlā,||
evaɱ dhammā,||
evaɱ paññā,||
evaɱ vihārī,||
evaɱ vimuttā te Bhagavanto ahesuɱ itipī" ti.|| ||

Idam avoca Bhagavā.|| ||

Attamanā te bhikkhū Bhagavato bhāsitaɱ abhinandun ti.|| ||

Mahāpadāna Suttantaɱ


Contact:
E-mail
Copyright Statement   Webmaster's Page