Majjhima Nikaya


[Site Map]  [Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]

The Pali is transliterated as IAST Unicode (āīūṃṅñṭḍṇḷ). Alternatives:
[ ASCII (aiumnntdnl) | Mobile (āīūŋńñţđņļ) | Velthuis (aaiiuu.m'n~n.t.d.n.l) ]

 

Majjhima Nikāya
III. Upari Paṇṇāsa
4. Vibhaŋga Vagga

Sutta 137

Saḷāyatana-Vibhaŋga Suttaɱ

Based on the 'Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.'

 


 

[1][chlm][pts][than][upal] Evaɱ me sutaɱ:

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthīyaɱ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||

Tatra kho Bhagavā bhikkhu āmantesi Bhikkhavo ti.|| ||

Bhadante ti te bhikkhū Bhagavato paccassosuɱ.|| ||

Bhagavā etad avoca:|| ||

Saḷāyatana-vibhaŋgaɱ vo bhikkhave,||
desissāmi taɱ suṇātha sādhukaɱ manasi karotha bhāsissāmīti.|| ||

Evaɱ bhante' ti kho te bhikkhū Bhagavato paccassosuɱ.|| ||

Bhagavā etad avoca:|| ||

[216] Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbāni.|| ||

Cha bāhirāni āyatanāni veditabbāni.|| ||

Cha viññāṇakāyā veditabbā.|| ||

Cha phassakāyā veditabbā.|| ||

Aṭṭhārasa manopavicārā veditabbā.|| ||

Chattiɱsa sattapadā veditabbā.|| ||

Tatiradaɱ nissāya idaɱ pajahatha tayo satipaṭṭhānā yadiriyo sevati,||
yadiriyo sevamāno satthā gaṇamanusāsitumarahati,||
so vuccati yoggācariyānaɱ anuttaro purisa-damma-sārathī' ti.|| ||

Ayamuddeso salāyatanavibhaŋgassa.|| ||

Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbānī ti||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñc'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Cakkhāyatanaɱ,||
sotāyatanaɱ,||
ghānāyatanaɱ,||
jivhāyatanaɱ,||
kāyāyatanaɱ,||
manāyatanaɱ.|| ||

Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbānī ti,||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idame taɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

Cha bāhirāni āyatanāni veditabbānī ti,||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñc'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Rūpāyatanaɱ,||
saddāyatanaɱ,||
gandhāyatanaɱ,||
rasāyatanaɱ,||
phoṭṭhabbāyatanaɱ,||
dhammāyatanaɱ.|| ||

Cha bāhirāni āyatanāni veditabbānī ti,||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idame taɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

Cha viññāṇa-kāyā veditabbānī ti,||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñc'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Cakkhu-viññāṇaɱ,||
sota-viññāṇaɱ,||
ghāna-viññāṇaɱ,||
jivhā-viññāṇaɱ,||
kāya-viññāṇaɱ,||
mano-viññāṇaɱ.|| ||

Cha viññāṇa-kāyā veditabbānī ti,||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idame taɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

Cha phassa-kāyā veditabbānī ti,||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñc'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Cakkhu-samphasso,||
sota-samphasso,||
ghāna-samphasso,||
jivhā-samphasso,||
kāya-samphasso,||
mano-samphasso.|| ||

Cha phassakāyā veditabbānī ti,||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idame taɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

Aṭṭhārasa mano-pavīcārā veditabbā ti,||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñc'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Cakkhunā rūpaɱ disvā||
somanassaṭṭhāniyaɱ rūpaɱ upavicarati||
domanassaṭṭhāniyaɱ rūpaɱ upavicarati||
upekkhaṭṭhāniyaɱ rūpaɱ upavicarati.|| ||

Sotena saddaɱ sutvā somanassaṭṭhāniyaɱ saddaɱ upavicarati||
domanassaṭṭhāniyaɱ saddaɱ upavicarati||
upekkhaṭṭhāniyaɱ saddaɱ upavicarati.|| ||

Ghānena gandhaɱ ghāyitvā||
somanassaṭṭhāniyaɱ gandhaɱ upavicarati||
domanassaṭṭhāniyaɱ gandhaɱ upavicarati||
upekkhaṭṭhāniyaɱ ghandhaɱ upavicarati.|| ||

Jivhāya rasaɱ sāyitvā||
somanassaṭṭhāniyaɱ rasaɱ upavicarati||
domanassaṭṭhāniyaɱ rasaɱ upavicarati,||
upekkhaṭṭhāniyaɱ rasaɱ upavicarati|| ||

Kāyena [217] phoṭṭhabbaɱ phusitvā||
somanassaṭṭhāniyaɱ phoṭṭhabbaɱ upavicarati||
domanassaṭṭhāniyaɱ phoṭṭhabbaɱ upavicarati||
upekkhaṭṭhāniyaɱ phoṭṭhabbaɱ upavicarati.|| ||

Manasā dhammaɱ viññāya||
somanassaṭṭhānīyaɱ dhammaɱ upavicarati||
domanassaṭṭhāniyaɱ dhammaɱ upavicarati||
upekkhaṭṭhāniyaɱ dhammaɱ upavicarati.|| ||

Iti cha somanass'ūpavicārā,||
cha domanass'ūpavicārā,||
cha upekkh'ūpavicārā.|| ||

Aṭṭhārasa mano-pavicārā veditabbā ti,||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idame taɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

'Chattiɱsa satta-padā veditabbā' ti||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñce taɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Cha geha-sitāni somanassāni,||
cha nekkhamma-sitāni somanassāni,||
cha geha-sitāni domanassāni,||
cha nekkhamma-sitāni domanassāni,||
cha geha-sitā upekkhā,||
cha nekkhamma-sitā upekkhā|| ||

Tattha katamāni cha geha-sitāni somanassāni?|| ||

Cakkhu-viññeyyānaɱ rūpānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ paṭilābhaɱ vā paṭilābhato samanupassato pubbe vā paṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati somanassaɱ,||
yaɱ evarūpaɱ somanassaɱ idaɱ vuccati gehasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Sota-viññeyyānaɱ saddānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ paṭilābhaɱ vā paṭilābhato samanupassato pubbe vā paṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati somanassaɱ,||
yaɱ rūpānaɱ somanassaɱ idaɱ vuccati gehasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Ghāna-viññeyyānaɱ gandhānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ paṭilābhaɱ vā paṭilābhato samanupassato pubbe vā paṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati somanassaɱ,||
yaɱ evarūpaɱ somanassaɱ idaɱ vuccati gehasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Jivhā-viññeyyānaɱ rasānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ paṭilābhaɱ vā paṭilābhato samanupassato pubbe vā paṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati somanassaɱ,||
yaɱ evarūpaɱ somanassaɱ idaɱ vuccati gehasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Kāya-viññeyyānaɱ phoṭṭhabbānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ paṭilābhaɱ vā paṭilābhato samanupassato pubbe vā paṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati somanassaɱ,||
yaɱ evarūpaɱ somanassaɱ idaɱ vuccati gehasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Mano-viññeyyānaɱ dhammānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ paṭilābhaɱ vā paṭilābhato samanupassato pubbe vā paṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati somanassaɱ,||
yaɱ evarūpaɱ somanassaɱ idaɱ vuccati gehasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Imāni cha geha-sitāni somanassāni.|| ||

Tattha katamāni cha nekkhamma-sitāni somanassāni?|| ||

Rūpānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva rūpā etarahi ca sabbe te rūpā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato uppajjati somanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ somanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Saddānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva saddā etarahi ca sabbe te saddā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato uppajjati somanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ somanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Gandhānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva gandhā etarahi ca sabbe te saddā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato uppajjati somanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ somanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Rasānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva rasā etarahi ca sabbe te rasā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato uppajjati somanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ somanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Phoṭṭhabbānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva phoṭṭhabbā etarahi ca sabbe te phoṭṭhabbā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato uppajjati somanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ somanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Dhammānaɱ [218] tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva dhammā,||
etarahi ca sabbe te dhammā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato uppajjati somanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpā somanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ somanassaɱ.|| ||

Imāni cha nekkhamma-sitāni somanassāni.|| ||

Tattha katamāni cha geha-sitāni domanassāni:|| ||

Cakkhu-viññeyyānaɱ rūpānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ appaṭilābhaɱ vā appaṭilābhato samanupassato pubbe vā appaṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ.|| ||

Idaɱ vuccati gehasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Sota-viññeyyānaɱ saddānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ appaṭilābhaɱ vā appaṭilābhato samanupassato pubbe vā appaṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ.|| ||

Idaɱ vuccati gehasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Ghāna-viññeyyānaɱ gandhānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ appaṭilābhaɱ vā appaṭilābhato samanupassato pubbe vā appaṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ.|| ||

Idaɱ vuccati gehasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Jivhā-viññeyyānaɱ rasānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ appaṭilābhaɱ vā appaṭilābhato samanupassato pubbe vā appaṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ.|| ||

Idaɱ vuccati gehasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Kāya-viññeyyānaɱ phoṭṭhabbānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ appaṭilābhaɱ vā appaṭilābhato samanupassato pubbe vā appaṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ.|| ||

Idaɱ vuccati gehasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Mano-viññeyyānaɱ dhammānaɱ iṭṭhānaɱ kantānaɱ manāpānaɱ manoramānaɱ lokāmisa-paṭisaɱyuttānaɱ appaṭilābhaɱ vā appaṭilābhato samanupassato pubbe vā appaṭiladdhapubbaɱ atītaɱ niruddhaɱ vipariṇataɱ samanussarato uppajjati domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ.|| ||

Idaɱ vuccati gehasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Imāni cha geha-sitāni domanassāni.|| ||

Tattha katamāni cha nekkhamma-sitāni domanassāni:||
rūpānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva rūpā etarahi ca sabbe te rūpā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammāti.|| ||

evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya disvā anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpeti:||
kudassu1 nāmāhaɱ tad āyatanaɱ upasampajja viharissāmi.|| ||

Yadariyā etarahi āyatanaɱ upasampajja viharantī' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpayato upapajjati pihappaccayā domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Saddānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva saddā etarahi ca sabbe te saddā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammāti.|| ||

evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya disvā anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpeti:||
kudassu1 nāmāhaɱ tad āyatanaɱ upasampajja viharissāmi.|| ||

Yadariyā etarahi āyatanaɱ upasampajja viharantī' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpayato upapajjati pihappaccayā domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Gandhānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva rūpā etarahi ca sabbe te rūpā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammāti.|| ||

evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya disvā anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpeti:||
kudassu1 nāmāhaɱ tad āyatanaɱ upasampajja viharissāmi.|| ||

Yadariyā etarahi āyatanaɱ upasampajja viharantī' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpayato upapajjati pihappaccayā domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Rasānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva rasā etarahi ca sabbe te rasā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammāti.|| ||

evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya disvā anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpeti:||
kudassu1 nāmāhaɱ tad āyatanaɱ upasampajja viharissāmi.|| ||

Yadariyā etarahi āyatanaɱ upasampajja viharantī' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpayato upapajjati pihappaccayā domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Phoṭṭhabbānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva phoṭṭhabbā etarahi ca sabbe te phoṭṭhabbā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammāti.|| ||

evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya disvā anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpeti:||
kudassu1 nāmāhaɱ tad āyatanaɱ upasampajja viharissāmi.|| ||

Yadariyā etarahi āyatanaɱ upasampajja viharantī' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpayato upapajjati pihappaccayā domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Dhammānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva dhammā etarahi ca sabbe te dhammā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammāti.|| ||

[219] Evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya disvā anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpeti:||
kudassu nāmāhaɱ tad āyatanaɱ upasampajja viharissāmi.|| ||

Yadariyā etarahi āyatanaɱ upasampajja viharantī' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu pihaɱ upaṭṭhāpayato upapajjati pihappaccayā domanassaɱ.|| ||

Yaɱ evarūpaɱ domanassaɱ,||
idaɱ vuccati nekkhammasitaɱ domanassaɱ.|| ||

Imāni cha nekkhamma-sitāni domanassāni.|| ||

Tattha katamā cha gehasitā upekkhā?|| ||

Cakkhunā rūpaɱ disvā upapajjati upekkhā bālassa mūḷhassa puthujjanassa anodhijinassa avipākajinassa anādīnavadassāvino assutavato puthujjanassa.|| ||

Yā evarūpā upekkhā,||
rūpaɱ sā nātivattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā geha-sitāni vuccati.|| ||

Sotena saddaɱ sutvā upapajjati upekkhā bālassa mūḷhassa puthujjanassa anodhijinassa avipākajinassa anādīnavadassāvino assutavato puthujjanassa.|| ||

Yā evarūpā upekkhā,||
saddā sā nātivattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā geha-sitāni vuccati.|| ||

Ghānena gandhaɱ ghāyitvā upapajjati upekkhā bālassa mūḷhassa puthujjanassa anodhijinassa avipākajinassa anādīnavadassāvino assutavato puthujjanassa.|| ||

Yā evarūpaɱ upekkhā,||
gandhā sā nātivattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā geha-sitāni vuccati.|| ||

Jivhāya rasaɱ sāyitvā upapajjati upekkhā bālassa mūḷhassa puthujjanassa anodhijinassa avipākajinassa anādīnavadassāvino assutavato puthujjanassa.|| ||

Yā evarūpaɱ upekkhā,||
rasā sā nātivattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā geha-sitāni vuccati.|| ||

Kāyena phoṭṭhabbaɱ phusitvā upapajjati upekkhā bālassa mūḷhassa puthujjanassa anodhijinassa avipākajinassa anādīnavadassāvino asutavato puthujjanassa.|| ||

Yā evarūpaɱ upekkhā,||
phoṭṭhabbaɱ sā nātivattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā geha-sitāni vuccati.|| ||

Manasā dhammaɱ viññāya upapajjati upekkhā bālassa mūḷhassa puthujjanassa

Anodhijinassa avipākajinassa anādīnavadassāvino assutavato puthujjanassa.|| ||

Yā evarūpā upekkhā,||
dhammaɱ sā nātivattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā geha-sitāni vuccati.|| ||

Imā cha gehasitā upekkhā.|| ||

Tattha katamā cha nekkhammasitā upekkhā?

Rūpānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva rūpā etarahi ca sabbe te rūpā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato upapajjati upekkhā yā evarūpā upekkhā rūpaɱ sā ativattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā nekkhammasitāti vuccati.|| ||

Saddhānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva saddā etarahi ca sabbe te saddā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato upapajjati upekkhā yā evarūpā upekkhā saddaɱ sā ativattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā nekkhammasitāti vuccati.|| ||

Gandhānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva gandhā etarahi ca sabbe te gandhā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato upapajjati upekkhā yā evarūpā upekkhā gandhaɱ sā ativattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā nekkhammasitāti vuccati.|| ||

Rasānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva rasā etarahi ca sabbe te rasā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato upapajjati upekkhā yā evarūpā upekkhā rasaɱ sā ativattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā nekkhammasitāti vuccati.|| ||

Phoṭṭhabbānaɱ tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva phoṭṭhabbā etarahi ca sabbe te phoṭṭhabbā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato upapajjati upekkhā yā evarūpā upekkhā phoṭṭhabbaɱ sā ativattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā nekkhammasitāti vuccati.|| ||

Dhammā tv'eva aniccataɱ viditvā vipariṇāma-virāga-nirodhaɱ,||
pubbe c'eva dhammā etarahi ca sabbe te dhammā aniccā dukkhā vipariṇāma-dhammā' ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passato upapajjati upekkhā yā evarūpā upekkhā dhammaɱ sā ativattati.|| ||

Tasmā sā upekkhā nekkhamma-sitā ti vuccati.|| ||

Imā cha nekkhamma-sitā upekkhā.|| ||

Chattiɱsa sattapadā veditabbā ti||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idame taɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

[220] Tatiradaɱ nissāya idaɱ pajahathā ti||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñc'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Tatra bhikkhave,||
yāni cha nekkhamma-sitāni somanassāni,||
tāni nissāya tāni āgamma,||
yāni cha geha-sitāni somanassāni,||
tāni pajahatha,||
tāni samatikkamatha.|| ||

Evam etesaɱ pahānaɱ hoti,||
evam-etesaɱ samatikkamo hoti.|| ||

Tatra, bhikkhave,||
yāni cha nekkhamma-sitāni domanassāni||
tāni nissāya tāni āgamma||
yāni cha geha-sitāni domanassāni,||
tāni pajahatha,||
tāni samatikkamatha.|| ||

Evam etesaɱ pahānaɱ hoti.|| ||

Evam etesaɱ samatikkamo hoti.|| ||

Tatra, bhikkhave, yā cha nekkhammasitā upekkhā,||
tā nissāya tā āgamma,||
yā cha gehasitā upekkhā tā pajahatha,||
tā samatikkamatha evam-etāsaɱ pahānaɱ hoti,||
evam-etāsaɱ samatikkamo hoti.|| ||

Tatra, bhikkhave, yāni cha nekkhamma-sitāni somanassāni,||
tāni nissāya tāni āgamma,||
yāni cha nekkhamma-sitāni domanassāni.|| ||

Tāni pajahatha,||
tāni samatikkamatha.|| ||

Evam etesaɱ pahānaɱ hoti,||
evam-etesaɱ samatikkamo hoti.|| ||

Tatra, bhikkhave, yā cha nekkhamma-sitā upekkhā,||
tā nissāya tā āgamma yāni cha nekkhamma-sitāni somanassāni tāni pajahatha,||
tāni samatikkamatha.|| ||

Evam etesaɱ pahānaɱ hoti,||
evam-etesaɱ samatikkamo hoti.|| ||

Atthi bhikkhave, upekkhā nānattā nānatta-sitā.|| ||

Atthi upekkhā ekattā ekatta-sitā.|| ||

Katamā ca bhikkhave, upekkhā nānattā nānatta-sitā?|| ||

Atthi bhikkhave, upekkhā rūpesu,||
atthi saddesu,||
atthi gandhesu,||
atthi rasesu,||
atthi phoṭṭhabbesu.|| ||

Ayaɱ bhikkhave upekkhā nānattā nānatta-sitā.|| ||

Katamā ca bhikkhave, upekkhā ekattā ekatta-sitā?

Atthi bhikkhave, upekkhā ākāsānañcāyatananis-sitā,||
atthi viññāṇañcāyatananis-sitā,||
ākiñcaññāyatananis-sitā,||
atthi n'eva-saññā-nāsaññāyatananis-sitā.|| ||

Ayaɱ bhikkhave, upekkhā ekattā ekatta-sitā.|| ||

Tatra, bhikkhave, yā'yaɱ upekkhā ekattā ekatta-sitā,||
taɱ nissāya taɱ āgamma,||
yā'yaɱ upekkhā nānattā nānatta-sitā,||
taɱ pajahatha,||
taɱ samatikkamatha.|| ||

Evam etissā pahānaɱ hoti,||
evam-etissā samatikkamo hoti.|| ||

Atammayataɱ bhikkhave, nissāya atammayataɱ āgamma yā'yaɱ upekkhā ekattā ekatta-sitā taɱ pajahatha.|| ||

Taɱ samatikkamatha.|| ||

Evam etissā samatikkamo hoti.|| ||

Tatiradaɱ [221] nissāya idaɱ pajahathā'ti iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idame taɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

'Tayo satipaṭṭhānā yadariyo sevati,||
yadariyo sevamāno satthā gaṇamanusāsitumaraha' ti pi iti kho pan'etaɱ vuttaɱ.|| ||

Kiñc'etaɱ paṭicca vuttaɱ:||
idha bhikkhave,||
satthā sāvakānaɱ dhammaɱ deseti anukampako hitesī anukampaɱ upādāya:||
'idaɱ vo hitāya idaɱ vo sukhāyā' ti.|| ||

Tassa sāvakā na sussūsanti.|| ||

Na sotaɱ odahanti.|| ||

Na aññā-cittaɱ upaṭṭhapenti.|| ||

Vokkamma ca satthusāsanaɱ vattanti.|| ||

Tatra,||
bhikkhave,,||
Tathāgato na c'eva attamato hoti.|| ||

Na ca attamanataɱ paṭisaŋvedeti.|| ||

Anavassuto ca viharati sato sampajāno.|| ||

Idaɱ,||
bhikkhave,||
paṭhamaɱ satipaṭṭhānaɱ,||
yadariyo sevati,||
yadariyo sevamāno satthā gaṇamanusāsitumarahati.|| ||

Puna ca paraɱ bhikkhave,||
satthā sāvakānaɱ dhammaɱ deseti anukampako hitesī anukampaɱ upādāya:||
'idaɱ vo hitāya,||
idaɱ vo sukhāyā' ti.|| ||

Tassa ekacce sāvākā na sussūsanti,||
na sotaɱ odahanti,||
na aññā-cittaɱ upaṭṭhapenti.|| ||

Vokkamma ca satthusāsanaɱ vattanti.|| ||

Ekacce sāvakā sussūsanti.|| ||

Sotaɱ odahanti aññā-cittaɱ upaṭṭhapenti.|| ||

Na ca vokkamma satthusāsanaɱ vattanti.|| ||

Tatra,||
bhikkhave,,||
Tathāgato na c'eva attamato hoti,||
na ca attamanataɱ paṭisaŋvedeti.|| ||

Na ca anattamano hoti.|| ||

Na ca anattamanataɱ paṭisaŋvedeti.|| ||

Attamanatañ ca anattamanatañ ca1 tadūbhayaɱ abhinivajjetvā so upekkhako viharati sato sampajāno.|| ||

Idaɱ vuccati bhikkhave,||
dutiyaɱ satipaṭṭhānaɱ yadariyo sevati,||
yadariyo sevamāno satthā gaṇamanusāsitumarahati.|| ||

Puna ca paraɱ bhikkhave,||
satthā sāvakānaɱ dhammaɱ deseti anukampako hitesī anukampaɱ upādāya:||
'idaɱ vo hitāya,||
idaɱ vo sukhāyā'ti tassa sāvakā sussūsanti,||
sotaɱ odahanti,||
aññā-cittaɱ upaṭṭhapenti,||
na ca vokkamma satthusāsanaɱ vattanti.|| ||

Tatra,||
bhikkhave,,||
Tathāgato attamano c'eva hoti,||
attamanatañ ca paṭisaŋvedeti.|| ||

Anavassuto ca viharati sato sampajāno.|| ||

Idaɱ vuccati bhikkhave,||
tatiyaɱ satipaṭṭhānaɱ yadariyo sevati yadariyo sevamāno satthā gaṇamanusāsitumarahati.|| ||

[222] Tayo satipaṭṭhānā yadariyo sevati,||
yadariyo sevamāno satthā gaṇamanusāsitumarahatīti iti yaɱ taɱ vuttaɱ idame taɱ,||
paṭicca vuttaɱ.|| ||

So vuccati yoggācariyānaɱ anuttaro purisa-damma-sārathīti iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñc'etaɱ paṭicca vuttaɱ:||
hatth'idamakena bhikkhave,||
hatth'idammo sārito ekaɱyeva disaɱ dhāvati,||
puratthimaɱ vā pacchimaɱ vā uttaraɱ vā dakkhiṇaɱ vā.|| ||

Assadamakena bhikkhave,||
assadammo sārito ekaɱyeva disaɱ dhāvati,||
puratthimaɱ vā pacchimaɱ vā uttaraɱ vā dakkhiṇaɱ vā.|| ||

Godamakena bhikkhave,||
godammo sārito ekaɱyeva disaɱ dhāvati puratthimaɱ vā pacchimaɱ vā uttaraɱ vā dakkhiṇaɱ vā.|| ||

Tathāgatena hi bhikkhave,||
arahatā sammā-sambuddhena purisadammo sārito aṭṭhadisā vidhāvati rūpī rūpāni passati.|| ||

Ayaɱ paṭhamā disā1 ajjhattaɱ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati.|| ||

Ayaɱ dutiyā disā.|| ||

Subhantv'eva adhimutto hoti.|| ||

Ayaɱ tatiyā disā.|| ||

Sabbaso rūpa-saññānaɱ samatikkamā paṭigha-saññānaɱ atthaŋgamā nānatta-saññānaɱ amanasi-kārā 'ananto ākāso'ti ākāsānañcāyatanaɱ upasampajja viharati.|| ||

Ayaɱ catutthī disā.|| ||

Sabbaso ākāsānañcāyatanaɱ samatikkamma 'Anantaɱ viññāṇan' ti viññāṇañcāyatanaɱ upasampajja viharati ayaɱ pañcamī disā.|| ||

Sabbaso viññāṇañcāyatanaɱ samatikkamma 'N'atthi kiñcī' ti ākiñcaññāyatanaɱ upasampajja viharati.|| ||

Ayaɱ chaṭṭhi disā.|| ||

Sabbaso ākiñcaññāyatanaɱ samatikkamma n'eva-saññā-nāsaññāyatanaɱ upasampajja viharati.|| ||

Ayaɱ sattamī disā.|| ||

Sabbaso n'evasaññā nāsaññāyatanaɱ samatikkamma saññā-vedayita-nirodhaɱ upasampajja viharati.|| ||

Ayaɱ aṭṭhamī disā.|| ||

Tathāgatena bhikkhave,||
arahatā sammā-sambuddhena purisadammo sārito.|| ||

Imā aṭṭha disā vidhāvati.|| ||

So vuccati yoggācariyānaɱ anuttaro purisa-damma-sārathīti iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idame taɱ paṭicca vuttanti.|| ||

Idamoca Bhagavā attamanā te bhikkhū Bhagavato bhāsitaɱ abhinandunti.|| ||

saḷāyatanavibhaŋgasuttaɱ sattamaɱ


 

Contact:
E-mail
Copyright Statement   Webmaster's Page