Anguttara Nikaya


[Site Map]  [Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]

The Pali is transliterated as Velthuis (aaiiuu.m'n~n.t.d.n.l). Alternatives:
[ ASCII (aiumnntdnl) | IAST Unicode (āīūṃṅñṭḍṇḷ) ]

 

A'nguttara Nikaaya
Chakkanipata
VI. Mahaa Vagga

Sutta 62

Purisindriya~naana Sutta.m

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series and proofed against, and mostly resolved to the Pali Text Society Anguttara-Nikaya edited by Prof. E. Hardy, Ph.D., D.D.

 


 

[1][pts] EVA.M ME SUTA.M|| ||

Eka.m samaya.m Bhagavaa Kosalesu caarika.m caramaano mahataa bikkhuusa'nghena saddhi.m yena Da.n.dakappaka.m naama Kosalaana.m nigamo tad avasari.|| ||

Atha kho Bhagavaa maggaa okkamma a~n~natarasmi.m rukkhamuule pa~n~natte aasane nisidi,||
te ca bhikkhuu Da.n.dakappaka.m pavisi.msu aavasatha.m pariyesitu.m.|| ||

Atha kho aayasmaa Aanando sambahulehi bhikkhuhi saddhi.m yena Aciravatii nadii ten'upasa'nkami gattaani parisi~ncitu.m.|| ||

Aciravatiyaa nadiyaa gattaani parisi~ncitvaa paccuttaritvaa ekaciivaro a.t.thaasi gattaani pubbaapayamaano.|| ||

2. Atha kho a~n~nataro bhikkuu yanaayasmaa Aanando ten'upasa'nkami.|| ||

Upa'nkamitvaa aayasmanta.m Aananda.m etad avoca:|| ||

"Ki.m nu ko aavuso Aananda sabba.m cetaso samannaaharitvaa nu kho Devadatto Bhagavataa vyaakato|| ||

'Aapaayiko Devadatto nerayiko kappa.t.tho atekiccho' ti.|| ||

udaahu kenaci deva pariyaayenaa" ti?|| ||

"Eva.m kho pan'eta.m aavuso Bhagavataa vyaakatan" ti.|| ||

3. Atha ko aayasmaa Aanando yena Bhagavaa ten'upasa'nkami.|| ||

Upasa'nkamitvaa Bhagavanta.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m nisidi.|| ||

Eka-m-anta.m nisinno kho aayasmaa Aanando Bhagavanta.m etad avoca:|| ||

"Idhaaha.m bhante sambahulehi bhikkhuuhii saddhi.m yena Aciravatii nadii ten'upasa'nkami.m gattaani parisi~ncitu.m.|| ||

Aciravatiyaa nadiyaa gattaani parisi~ncitvaa paccuttaritvaa ekaciivaro a.t.thaasi.m gattaani pubbaapaya- [403] maano.|| ||

Atha kho bhante a~n~nataro bhikkhuu yenaaha.m ten'upasa'nkami.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m etad avoca:|| ||

'Ki.m nu kho aavuso Aananda sabba.m cetaso samannaaharitvaa nu kho Devadatto Bhagavataa vyaakato:|| ||

"Apaayiko Devadatto nerayiko kappa.t.tho atekiccho, ti,

udaahu kenaci deva pariyaayenaa" ti?|| ||

Eva.m vutte aha.m bhante ta.m bhikkhu etad avoca.m:|| ||

'Eva.m ko pan'eta.m aavuso Bhagavataa vyaakatan' ti."|| ||

"So vaa kho Aananda bhikkhuu navo bhavissati acirapabbajito,||
thero vaa pana baalo avyaatto.|| ||

Katha.m hi naama ya.m mayaa eka.msena vyaakata.m,||
tattha dvejjha.m aapajjissati?|| ||

Naaha.m Aananda a~n~na.m ekapuggalam pi samanupassaami,||
yo eva.m mayaa sabba.m cetaso samannaaharitvaa vyaakato,||
yathayida.m Devadatto.|| ||

Yaavakiva~n caaha.m Aananda Devadattassa vaalaggako.tinittuddanamattam pi sukka.m dhamma.m addasa.m,||
n'eva taavaaha.m Devadatta.m vyaakaasi.m:|| ||

'Aapaayiko Devadatto nerayiko kappa.t.tho atekiccho' ti.|| ||

Yato ca ko aha.m Aananda Devadattassa vaalaggako.tinittuddanamattam pi sukka.m damma.m na addasa.m,||
athaaha.m Devadatta.m vyaakaasi.m:|| ||

'Aapaayiko Devadatto nerayiko kappa.t.tho atekiccho' ti.|| ||

Yato ca kho aha.m Aananda Devadattassa vaalaggako.tinittuddanamattam pi sukka.m dhamma.m na addasa.m,||
athaaha.m Devadatta.m vyaakaasi.m:|| ||

'Aapaayiko Devadatto nerayiko kappa.t.tho atekiccho' ti.|| ||

Seyyathaa pi Aananda guthakuupo saadhikaporiso puuro guthassa samatittiko,||
tatra puriso sasiisako nimuggo assa.|| ||

Tassa koci-d-eva puriso uppajjeyya atthakaamo hitakaamo yogakkhemakaamo tamhaa guthakuupaa uddharitukaamo,||
so ta.m guuthakuupa.m samantaanuparigacchanto na passeyya tassa purisassa vaalaggako.tinittuddanamattam pi guthena amakkhita.m,||
yattha [404] ta.m gahetvaa uddhareyya.|| ||

Evam eva kho aha.m Aananda yato Devadattassa vaalaggako.tinittuddanamattam pi sukka.m dhamma.m na addasa.m,||
athaaha.m Devadatta.m vyaakaasi.m:|| ||

'Aapaayiko Devadatto nerayiko kappa.t.tho atekiccho' ti.|| ||

 


 

"Sace tumhe Aananda su.neyyaatha Tathaagatassa purisinadriya~naa.naani vibhajantassaa" ti?|| ||

"Etassa Bhagavaa kaalo,||
etassa Sugata kaalo,||
ya.m Bhagavaa purisindriya~naa.naani vibhajeyya,||
Bhagavato sutvaa bhikkhuu dhaaressantii" ti.|| ||

"Tenah'Aananda,||
su.naahi||
saadhuka.m manasikarohi,||
bhaasissaami" ti.|| ||

"Eva.m bhante" ti||
kho aayasmaa Aanando Bhagavato paccassosi.|| ||

Bhagavaa etad avoca:|| ||

3. "Idhaaha.m Aananda ekacca.m puggala.m eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi dhammaa akusalaa pi dhammaa' ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa kusalaa dhammaa antarahitaa,||
akusalaa dhammaa sammukhiibhuutaa,||
atthi ca khavaassa kusalamuula.m asamucchinna.m,||
tamhaa tassa kusala kusala.m paatubhavissati.|| ||

Evam aya.m puggalo aayati.m aparihaanadhammo bhavissatii' ti.|| ||

Seyyathaa pi Aananda,||
biijaani akha.n.daani apuutiini avaataatapahataani saaradaani sukhasayitaani sukhette suparikammakataaya bhuumiyaa nikkhittaani;||
jaaneyyaasi tva.m Aananda|| ||

'Imaani biijaani vu.d.dhi.m viruu.lhi.m vepulla.m aapajjissanti' ti?|| ||

"Eva.m bhante."|| ||

"Evam eva kho aha.m Aananda,||
idh'ekacca.m puggala.m eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

"Imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi [405] dhammaa akusalaa pi dhammaa" ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa kusalaa dhammaa antarahitaa,||
akusalaa dhammaa sammukhiibhuutaa,||
atthi ca khavaassa kusalamuula.m asamucchinna.m,||
tamhaa tassa kusala kusala.m paatubhavissati.|| ||

Evam aya.m puggalo aayati.m aparihaanadhammo bhavissatii' ti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa purisapuggalo cetasaa ceto paricca vidito hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa purisindriya~naa.na.m cetasaa ceto paricca vidita.m hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa aayati.m dhamma samuppaado cetasaa ceto paricca vidito hoti.|| ||

4. Idha panaaha.m Aananda,||
ekacca.m puggala.m eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami.|| ||

'Imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi dhammaa akusalaa pi dhammaa' ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto pericca pajaanaami.|| ||

'Imassa kho puggalassa akusalaa dhammaa antarahitaa,||
kusalaa dhammaa sammukhiibhuutaa,||
atti ca khavassa akusalamuula.m asamucchinna.m,||
tamhaa tassa akusala akusala.m paatubhavissati.|| ||

Evam aya.m puggalo aayati.m parihaana dhammo bhavissatii" ti.|| ||

Seyyathaa pi Aananda biijaani akha.n.daani apuutiini avaataatapahataani saaradaanii sukhasayitaani puthusiilaaya nikkhittaani;||
jaaneyyaasi tvaa Aananda:|| ||

'Na yimaani biijaani vuddhi.m viru.lhi.m vepulla.m aapajjassantii' ti?"|| ||

"Eva.m bhante."|| ||

"Evam eva kho aha.m Aananda idh'ekacca.m puggala.m eva cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi dhammaa akusalaa pi dhammaa' ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto pericca pajaanaami.|| ||

'Imassa kho puggalassa akusalaa dhammaa antarahitaa,||
kusalaa dhammaa sammukhiibhuutaa,||
atti ca khavassa akusalamuula.m asamucchinna.m,||
tamhaa tassa akusala akusala.m paatubhavissati.|| ||

Evam aya.m puggalo [406] aayati.m parihaana dhammo bhavissatii" ti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa purisapuggalo cetasaa ceto paricca vidito hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa purisindriya~naa.na.m cetasaa ceto paricca vidita.m hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa aayati.m dhamma samuppaado cetasaa ceto paricca vidito hoti.|| ||

5. Idha panaaha.m Aananda ekacca.m puggala.m eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi dhammaa akusalaa pi dhammaa" ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'N'atthi imassa puggalassa vaalaggako.tinittuddanamatto pi sukko dhammo||
samannaagato'ya.m puggalo ekantakaa.lakehi akusalehi dhammehi,||
kaayassa bhedaa param mara.naa apaaya.m duggati.m vinipaata.m niraya.m upapajjissatii' ti.|| ||

Seyyathaa pi Aananda biijaani kha.na.daani puutiini vaataatapahataani sukhette suparikammakataaya bhuumiyaa nikkhittaani;||
jaaneyyaasi tva.m Aananda:|| ||

'Na yimaani biijaani vu.d.dhi.m viruu.lhi.m vepulla.m aapajjissantii' ti?"|| ||

"Evam ha bhante."|| ||

"Evam eva kho aha.m Aananda idh'ekacca.m puggala.m eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi dhammaa akusalaa pi dhammaa" ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'N'atthi imassa puggalassa vaalaggako.tinittuddanamatto pi sukko dhammo||
samannaagato'ya.m puggalo ekantakaa.lakehi akusalehi dhammehi,||
kaayassa bhedaa param mara.naa apaaya.m duggati.m vinipaata.m niraya.m upapajjissatii' ti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa purisapuggalo cetasaa ceto paricca vidito hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa purisindriya~naa.na.m cetasaa ceto paricca vidita.m hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa aayati.m dhamma samuppaado cetasaa ceto paricca vidito hoti."|| ||

 


 

Eva.m vutte aayasmaa Aanando Bagavanta.m etad avoca:|| ||

[407] "Sakkaa nu kho bhante imesa.m ti.n.na.m puggalaana.m apare pi tayo puggalaa sappa.tibhaagaa pa~n~naapetun" ti?|| ||

"Sakkaa Aanandaa" ti Bhagava avoca:|| ||

6. "Idhaaha.m Aananda ekacca.m puggala eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imsa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi dhammaa akusalaa pi dhammaa' ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa kusalaa dhammaa antarahitaa,||
akusalaa dhammaa sammukhiibhuutaa,||
atthi ca khvaassa kusalamula.m asamucchinna.m,||
tam pi sabbena sabba.m samugghaata.m gacchati.|| ||

Evam aya.m puggalo aayati.m parihaanadhammo bhavissati' ti.|| ||

Seyyaathaa pi Aananda a'ngaaraani aadittaani sampajjalitaani sajotibhuutaani puthusilaaya nikkhittaani;||
jaaneyyaasi tva.m Aananda:|| ||

'Na yimaani a'ngaaraani vuddhi.m viruu.lhi.m vepulla.m aapajjissantii' ti?"|| ||

"Eva.m bhante."|| ||

"Seyyathaa pi vaa pan'Aananda saaya.nhasamaya.m suuriye ogacchante;||
jaaneyyaasi tva.m Aananda:|| ||

'Aaloko antaradhaayissati,||
andhakaaro paatubhavissati' ti?"|| ||

"Eva.m bhante."|| ||

"Seyyathaa pi vaa pan'Aananda abhidose a.d.dharatta.m bhattakaalasamaye;||
jaaneyyaasi tva.m Aananda:|| ||

'Aaloko antarahito andhakaaro paatubhuuto' ti?"|| ||

"Eva.m bhante."|| ||

"Evam eva kho aha.m Aananda idh'ekacca.m puggala.m eva cetasaa ceto paricca jaanaami:|| ||

'Imsa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi dhammaa akusalaa pi dhammaa' ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa kusalaa dhammaa antarahitaa,||
akusalaa dhammaa sammukhiibhuutaa,||
atthi ca khvaassa kusalamula.m asamucchinna.m,||
tam pi sabbena sabba.m samugghaata.m gacchati.|| ||

Evam aya.m puggalo aayati.m parihaanadhammo bhavissati' ti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa purisapuggalo cetasaa ceto paricca vidito hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda [408] Tathaagatassa purisindriya~naa.na.m cetasaa ceto paricca vidita.m hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa aayati.m dhamma samuppaado cetasaa ceto paricca vidito hoti."|| ||

7. Idha panaaha.m Aananda ekacca.m puggala.m eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi dhammaa kusalaa pi dhammaa' ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa akusalaa dhammaa antarahitaa,||
kusalaa dhammaa sammukhiibhuutaa,||
atthi ca khvaassa akusalamuula.m asamucchinna.m,||
tam pi sabbena sabba.m samugghata.m gacchati.|| ||

Evam aya.m puggalo aayati.m aparihaana dhammo bhavissatii" ti.|| ||

Seyyathaa pi Aananda a'ngaaraani aadittaani sampajjalitaani sajotibhuutaani sukkhe ti.napu~nje vaa ka.t.thapu~nje vaa nikkhittaani;||
jaaneyyaasi tva.m Aananda:|| ||

'Imaani a'ngaaraani vu.d.dhi.m viruu.lhi.m vepulla.m aapajjissanti' ti?"|| ||

"Eva.m bhante."|| ||

"Seyyathaa pi vaa pan'Aananda rattiyaa paccuusa-samaya.m suuriye uggacchante;||
jaaneyyaasi tva.m Aananda:|| ||

'Andhakaaro antaradhaayissati,||
aaloko paatubhavissatii' ti?"|| ||

"Eva.m bhante."|| ||

"Seyyathaa pi vaa pan'Aananda abhidose majjhantike bhattakaalasamaye;||
jaaneyyaasi tva.m Aananda:|| ||

'Andhakaaro antarahito,||
aaloko paatubhuuto' ti?"|| ||

"Eva.m bhante."|| ||

"Evam eva kho aha.m Aananda idh'ekacca.m puggala.m eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi dhammaa kusalaa pi dhammaa' ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa akusalaa dhammaa antarahitaa,||
kusalaa dhammaa sammukhiibhuutaa,||
atthi ca khvaassa akusalamuula.m asamucchinna.m,||
tam pi sabbena sabba.m samugghata.m gacchati.|| ||

Evam aya.m puggalo aayati.m aparihaana dhammo bhavissatii" ti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa purisapuggalo cetasaa ceto paricca vidito hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa purisindriya~naa.na.m cetasaa ceto paricca vidita.m hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa aayati.m dhamma samuppaado cetasaa ceto paricca vidito hoti."|| ||

8. Idha panaaha.m Aananda ekacca.m puggala.m eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi dhammaa akusalaa pi dhammaa' ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'N'atthi imassa puggalassa vaalaggako.tinittuddanamatto pi akusalo dhammo,||
samannaagato'ya.m puggalo ekantasukkehi anavajjehi dhammehi,||
di.t.the va dhamme parinibbaayissatii' ti.|| ||

Seyyathaa pi Aananda a'ngaraani siitaani nibbuutaani sukkhe ti.napu~nje vaa ka.t.thapu~nje vaa nikkhittaani;||
jaaneyyaasi tva.m Aananda:|| ||

'Na yimaani a'ngaaraanii vu.d.dhi.m viru.lhi.m vepulla.m apajjissanti' ti?"|| ||

"Eva.m bhante."|| ||

"Evam eva kho aha.m Aananda idh'ekacca.m puggala.m eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'Imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaa pi dhammaa akusalaa pi dhammaa' ti.|| ||

Tam ena.m aparena samayena eva.m cetasaa ceto paricca pajaanaami:|| ||

'N'atthi imassa puggalassa vaalaggako.tinittuddanamatto pi akusalo dhammo,||
samannaagato'ya.m puggalo ekantasukkehi anavajjehi dhammehi,||
di.t.the va dhamme parinibbaayissatii' ti.|| ||

Evam aya.m puggalo aayati.m aparihaana dhammo bhavissatii" ti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa purisapuggalo cetasaa ceto paricca vidito hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa purisindriya~naa.na.m cetasaa ceto paricca vidita.m hoti.|| ||

Evam pi kho Aananda Tathaagatassa aayati.m dhamma samuppaado cetasaa ceto paricca vidito hoti."|| ||

Tatr'Aananda ye te purimaa tayo puggalaa,||
tesa.m ti.n.na.m puggalaana.m eko aparihaanadhammo,||
eko parihaanadhammo,||
eko apaayiko nerayiko.|| ||

Tatr'Aananda ye'me pacchimaa tayo puggalaa,||
imesa.m ti.n.na.m puggalaana.m eko parihaanadhammo,||
eko aparihaanadhammo,||
eko parinibbaanadhammo ti.|| ||

 


Contact:
E-mail
Copyright Statement