Digha Nikaya


[Site Map]  [Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]

The Pali is transliterated as Velthuis (aaiiuu.m'n~n.t.d.n.l). Alternatives:
[ ASCII (aiumnntdnl) | IAST Unicode (āīūṃṅñṭḍṇḷ) ]

 

Diigha Nikaaya

Sutta 14

Mahaapadaana Suttanta.m

Adapted from the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series

 


 

[1][pts] EVA.M ME SUTA.M.

Eka.m samaya.m Bhagavaa Saavatthiya.m viharati||
Jetavane Anaathapi.n.dikassa aaraame Kareri-ku.tikaaya.m.|| ||

Atha kho sambahulaana.m bhikkhuuna.m pacchaa-bhatta.m pi.n.dapaata-pa.tikkantaana.m Kareri-ma.n.dala-maa.le sannisinnaana.m sannipatinaana.m pubbe-nivaasa-pa.tisa.myuttaa dhammii kathaa udapaadi:|| ||

"Iti pubbe nivaaso,||
iti pubbe nivaaso" ti.|| ||

2. Assosi kho Bhagavaa dibbaaya sota-dhaatuyaa visuddhaaya atikkanta-maanusikaaya tesa.m bhikkhuuna.m ima.m kathaa-sallaapa.m.|| ||

Atha kho Bhagavaa u.t.thaay'aasanaa yena Kareri-ma.n.dala-maa.lo ten'upasa'nkami,||
upasa'nkamitvaa pa~n~natte aasane nisiidi.|| ||

Nisajja kho Bhagavaa bhikkhuu aamantesi:|| ||

"Kaaya nu'ttha bhikkhave,||
etarahi kathaaya sannisinnaa?|| ||

Kaa ca pana vo antaraa kathaa vippakataa" ti?|| ||

3. Eva.m vutte te bhikkhuu Bhagavanta.m etad avocu.m:|| ||

"Idha bhante amhaaka.m pacchaa-bhatta.m pi.n.dapaata- [2] pa.tikkantaana.m Kareri-ma.n.dala-maa.le sannisinnaana.m sannipatitaana.m pubbe-nivaasa-pa.tisa.myuttaa dhammii kathaa udapaadi:|| ||

'Iti pubbe-nivaaso,||
iti pubbe-nivaaso' ti.|| ||

Aya.m kho no bhante antaraa kathaa vippakathaa||
atha Bhagavaa anuppatto" ti.|| ||

4. "Iccheyyaatha no tumhe bhikkhave,||
pubbe-nivaasa-pa.tisa.myutta.m dhammi.m katha.m sotun" ti?|| ||

"Etassa Bhagavaa kaalo,||
etasusa Sugata kaalo,||
ya.m Bhagavaa pubbe-nivaasa-pa.tisa.myutta.m dhammi.m katha.m kareyya||
Bhagavato sutvaa bhikkhu dhaaressantii" ti.|| ||

"Tena hi bhikkhave, su.naatha,||
saadhuka.m manasikarotha,||
bhaasissaamii" ti.|| ||

"Eva.m bhante" ti||
kho te bhikkhu Bhagavato paccassosu.m.|| ||

 


 

Bhagavaa etad avoca:

5. Ito so bhikkhave, eka-navuto kappo ya.m Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Ito so bhikkhave, eka-ti.mso kappo ya.m Sikhii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Tasmi.m yeva kho bhikkhave, eka-ti.mse kappe Vessabhuu Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi|| ||

Imasmi.m yeva kho bhikkhave, bhadda-kappe Kakusandho Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Imasmi.m yeva kho bhikkhave, bhadda-kappe Ko.naagamano Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Imasmi.m yeva kho bhikkhave, bhadda-kappe Kassapo Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Imasmi.m yeva kho bhikkhave, bhadda-kappe aha.m etarahi araha.m sammaa-sambuddho loke uppanno.|| ||

6. Vipassii bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Sikhii bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho [3] khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Vessabhuu bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Kakusandho bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Ko.naagamano bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Kassapo bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Aha.m bhikkhave, etarahi araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi.m,||
khattiya-kule uppanno.|| ||

7. Vipassii bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Sikhii bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Vessabhuu bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Kakusandho bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Ko.naagamano bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kassapo bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Aha.m bhikkhave, etarahi araha.m sammaa-sambuddho Gotamo gottena.|| ||

8. Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa asiiti vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa sattativassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa sa.t.thivassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa cattaariisam vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Ko.naagamanassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ti.msa vassa-sahassaani aayuppamaa- [4] .na.m ahosi.|| ||

Kassapassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa viisati.m vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Mayha.m bhikkhave, etarahi appaka.m aayuppamaa.na.m paritta.m lahuka.m yo cira.m jiivati so vassasata.m appa.m vaa bhiyyo.|| ||

9. Vipassii bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho paa.taliyaa muule abhisambuddho.|| ||

Sikhii bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho pu.n.dariikassa muule abhisambuddho.|| ||

Vessabhuu bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho saalassa muule abhisambuddho.|| ||

Kakusandho bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho siriisassa muule abhisambuddho.|| ||

Ko.naagamano bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho udumbarassa muule abhisambuddho.|| ||

Kassapo bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho nigrodhassa muule abhisambuddho.|| ||

Aha.m bhikkhave, etarahi araha.m sammaa-sambuddho assatthassa muule abhisambuddho.|| ||

10. Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Kha.n.da-.Tissa.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Abhibhuu-Sambhava.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa So.n-Uttara.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Vidhura-Sa~njiiva.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Ko.naagamanassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Bhiyyos-Uttara.m naama saavakayuga.m ahosi [5] agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Kassapassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Tissa-Bhaaradvaaja.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Mayha.m bhikkhave, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Saariputta-Moggallaana.m naama saavakayuga.m hoti agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

11. Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi a.t.tha-sa.t.thi-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti-bhikkhu-sahassaani.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavaakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti.m bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sattati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti.m bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sattati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sa.t.thi bhikkhu-sahassaani.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi cattaariisam bhikkhu-sahassaani.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Ko.naagamanassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa- [6]sambuddhassa||
eko saavakaana.m sannipaato ahosi ti.msa bhikkhu-sahassaani.|| ||

Ko.naagamanassa bhikkhave,||
Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Kassapassa bhikkhave,||
Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi viisati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Kassapassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Mayha.m bhikkhave, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi a.d.dhate'asaani bhikkhusataani.|| ||

Mayha.m bhikkhave, aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

12. Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Asoko naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Khema'nkaro naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Upasanto naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Buddhijo naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Ko.naagamanassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Sotthijo naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Kassapassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Sabbamitto naama bhikkhuu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Mayha.m bhikkhave, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Aanando bhikkhu upa.t.thaako hoti aggupa.t.thaako.|| ||

13. Vipassissa bhikkhatva Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Bandhumaa naama raajaa pitaa ahosi||
Ban- [7] dhumatii naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa ra~n~no Bandhumatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Sikhissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Aru.no naama raajaa pitaa ahosi||
Pabhaavatii naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Aru.nassa ra~n~no aru.navatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Vessabhussa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Suppatiito naama raajaa pitaa ahosi||
Yasavatii naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Suppatiitassa ra~n~no anoma.m naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Kakusandhassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Aggidatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Visaakhaa naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana bhikkhave, samayena Khemo naama raajaa ahosi.|| ||

Khemassa ra~n~no Khemavatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Ko.naagamanassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Ya~n~nadatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Uttaraa naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana bhikkhave, samayena Sobho naama raajaa ahosi.|| ||

Sobhassa ra~n~no sobhaavatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Kassapassa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Brahmadatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Dhanavatii naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana bhikkhave, samayena Kikii naama raajaa ahosi.|| ||

Kikissa ra~n~no Baaraa.nasii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Mayha.m bhikkhave, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Suddhodano raajaa pitaa ahosi,||
Maayaa devii maataa janetti.|| ||

Kapilavatthu naama nagara.m raaja-dhaanii" ti.|| ||

Idam avoca Bhagavaa,||
ida.m vatvaa Sugato u.t.thaay'aasanaa vihaara.m paavisi.|| ||

 


 

[8] 14. Atha kho tesa.m bhikkhuuna.m acira-pakkantassa Bhagavato ayam antaraa kathaa udapaadi:|| ||

"Acchariya.m aavuso||
abbhuta.m aavuso||
Tathaagatassa mahiddhikataa mahaanubhaavataa,||
yatra hi naama Tathaagato atiite Buddhe parinibbute chinna-papa~nce chinna-va.tume pariyaadinna-va.t.te sabba-dukkha-viitivatte jaatito pi anussarissati,||
naamato pi anussarissati,||
gottato pi anussarissati,||
aayuppamaa.nato pi anussarissati,||
saavaka-yugato pi anussarissati,||
saavaka-sannipaatato pi anussarissati:|| ||

'Eva.m jaccaa te Bhagavanto ahesu.m iti pi,||
eva.m naamaa||
eva.m gottaa||
eva.m siilaa||
eva.m dhammaa||
eva.m pa~n~naa||
eva.m vihaarii||
eva.m vimuttaa||
te Bhagavanto ahesu.m iti pii' ti.|| ||

Kin nu kho aavuso?|| ||

Tathaagatass'eva nu kho esaa dhamma-dhaatu suppa.tividdhaa,||
yassaa dhamma-dhaatuyaa suppa.tividdhattaa Tathaagato atiite Buddhe parinibbute chinna-papa~nce chinna-va.tume pariyaadinna-va.t.te sabba-dukkha-viitivatte jaatito pi anussarati,||
naamato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
aayuppamaa.nato pi anussarati,||
saavaka-yugato pi anussarati,||
saavaka-sannipaatato pi anussarati:|| ||

'Eva.m jaccaa te Bhagavanto ahesu.m iti pi,||
eva.m naamaa||
eva.m gottaa||
eva.m siilaa||
eva.m dhammaa||
eva.m pa~n~naa||
eva.m vihaarii||
eva.m vimuttaa||
te Bhagavanto ahesu.m iti pii' ti.|| ||

Udaahu devataa Tathaagatassa etam attha.m aarocesu.m yena Tathaagato atiite Buddhe parinibbute chinna-papa~nce chin- [9] na-va.tume pariyaadinna-va.t.te sabba-dukkha-viitivatte jaatito pi anussarati,||
naamato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
aayuppamaa.nato pi anussarati,||
saavaka-yugato pi anussarati,||
saavaka-sannipaatato pi anussarati:|| ||

'Eva.m jaccaa te Bhagavanto ahesu.m iti pi,||
eva.m naamaa||
eva.m gottaa||
eva.m siilaa||
eva.m dhammaa||
eva.m pa~n~naa||
eva.m vihaarii||
eva.m vimuttaa||
te Bhagavanto ahesu.m iti pii' ti?|| ||

Aya~n ca h'ida.m tesa.m bhikkhuuna.m antaraa kathaa vippakataa hoti.|| ||

15. Atha kho Bhagavaa saaya.nha-samaya.m pa.tisallaa.naa vu.t.thito yena,||
Kareri-ma.n.dala-maa.lo ten'upasa'nkami.|| ||

Upasa'nkamitvaa pa~n~natte aasane nisiidi.|| ||

Nisajja kho Bhagavaa bhikkhuu aamantesi:|| ||

"Kaayanu'ttha bhikkhave, etarahi kathaaya sannisinnaa?|| ||

Kaa ca pana vo antaraa kathaa vippakataa?" ti?|| ||

Eva.m vutte te bhikkhuu Bhagavanta.m etad avocu.m:|| ||

"Idha bhante amhaaka.m acira-pakkantassa Bhagavato ayam antaraa kathaa udapaadi:

'Acchariya.m aavuso abbhuta.m aavuso Tathaagatassa mahiddhikataa mahaanubhaavataa,||
yatra hi naama Tathaagato atiite Buddhe parinibbute chinna-papa~nce chinna va.tume pariyaadinna-va.t.te sabba-dukkha-viitivatte jaatito pi anussarissati,||
naamato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
aayuppamaa.nato pi anussarati,||
saavaka-yugato pi anussarati,||
saavaka-sannipaatato pi anussarati:|| ||

"Eva.m jaccaa te Bhagavanto ahesu.m iti pi,||
eva.m naamaa||
eva.m gottaa||
eva.m siilaa||
eva.m dhammaa||
eva.m pa~n~naa||
eva.m vihaarii||
eva.m vimuttaa||
te Bhagavanto ahesu.m iti pii" ti.|| ||

Kin nu kho aavuso?|| ||

Tathaagatass'eva nu kho esaa dhamma-dhaatu suppa.tividdhaa yassaa dhamma-dhaatuyaa suppa.tividdhattaa Tathaagato atiite Buddhe parinibbute chinna-papa~nce chinna-va.tume pariyaadinna-va.t.te sabba-dukkha-viitivatte jaatito pi anussarati,||
naamato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
aayuppamaa.nato pi anussarati,||
saavaka-yugato pi anussarati,||
saavaka-sannipaatato pi anussarati:|| ||

'Eva.m [10] jaccaa te Bhagavanto ahesu.m iti pi,||
eva.m naamaa||
eva.m gottaa||
eva.m siilaa||
eva.m dhammaa||
eva.m pa~n~naa||
eva.m vihaarii||
eva.m vimuttaa||
te Bhagavanto ahesu.m iti pii' ti?|| ||

Udaahu devataa Tathaagatassa etam attha.m aarocesu.m yena Tathaagato atiite Buddhe parinibbute chinna-papa~nce chinna-va.tume pariyaadinna-va.t.te sabba-dukkha-viitivatte jaatito pi anussarati,||
naamato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
aayuppamaa.nato pi anussarati,||
saavaka-yugato pi anussarati,||
saavaka-sannipaatato pi anussarati:|| ||

'Eva.m jaccaa te Bhagavanto ahesu.m iti pi,||
eva.m naamaa||
eva.m gottaa||
eva.m siilaa||
eva.m dhammaa||
eva.m pa~n~naa||
eva.m vihaarii||
eva.m vimuttaa||
te Bhagavanto ahesu.m iti pii' ti?|| ||

Aya.m kho no bhante antaraa kathaa vippakataa||
atha Bhagavaa anuppatto" ti.|| ||

16. "Tathaagatass'ev'esaa bhikkhave, dhamma-dhaatu suppa.tividdhaa yassaa dhamma-dhaatuyaa suppa.tividdhattaa Tathaagato atiite Buddhe parinibbute chinna-papa~nce chinna-va.tume pariyaadinna-va.t.te sabba-dukkha-viitivatte jaatito pi anussarati,||
naamato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
aayuppamaa.nato pi anussarati,||
saavaka-yugato pi anussarati,||
saavaka-sannipaatato pi anussarati:|| ||

'Eva.m jaccaa te Bhagavanto ahesu.m iti pi,||
eva.m naamaa||
eva.m gottaa||
eva.m siilaa||
eva.m dhammaa||
eva.m pa~n~naa||
eva.m vihaarii||
eva.m vimuttaa||
te Bhagavanto ahesu.m iti pii' ti.|| ||

Devataa pi Tathaagatassa etam attha.m aarocesu.m yena Tathaagato atiite Buddhe parinibbute chinna-papa~nce chinna-va.tume pariyaadinna-va.t.te sabba-dukkha-viitivatte jaatito pi anussarati,||
naamato pi anussarati,||
gottato pi anussarati,||
aayuppamaa.nato pi anussarati,||
saavaka-yugato pi anussarati,||
saavaka-sannipaatato pi anussarati:|| ||

'Eva.m jaccaa te Bhagavanto ahesu.m iti pi,||
eva.m naamaa||
eva.m gottaa||
eva.m siilaa||
eva.m dhammaa||
eva.m pa~n~naa||
eva.m vihaarii||
eva.m vimuttaa||
te Bhagavanto ahesu.m iti pii' ti.|| ||

17. Iccheyyaatha no tumhe bhikkhave,||
bhiyyoso mattaaya [11] pubbe-nivaasa-pa.tisa.myutta.m dhammi.m katha.m sotun" ti?

"Etassa Bhagavaa kaalo,||
etassa Sugata kaalo.|| ||

Ya.m Bhagavaa bhiyyoso mattaaya pubbe-nivaasa-pa.tisa.myutta.m dhammi.m katha.m kareyya,||
Bhagavato sutvaa bhikkhuu dhaaressantii" ti.|| ||

"Tena hi bhikkhave,||
su.naatha,||
saadhuka.m manasikarotha,||
bhaasissaamii" ti.|| ||

"Eva.m bhante" ti||
kho te bhikkhu Bhagavato paccassosu.m.|| ||

Bhagavaa etad avoca:

18. "Ito so bhikkhave, eka-navuto kappo||
ya.m Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Vipassii bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Vipassii bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Vipassii bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa asiiti-vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Vipassii bhikkhave, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho paa.taliyaa muule abhisambuddho.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Kha.n.da-.Tissa.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi a.t.tha-sa.t.thi-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Asoko naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Vipassissa bhikkhave, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Bandhumaa naama raajaa pitaa ahosi.|| ||

Bandhumatii [12] naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa ra~n~no Bandhumatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

 


 

19. Atha kho bhikkhave, Vipassii Bodhisatto Tusitaa kaayaa cavitvaa sato sampajaano maatu-kucchi.m okkami.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

20. Dhammataa esaa bhikkhave, yadaa Bodhisatto Tusitaa kaayaa cavitvaa maatu-kucchi.m okkamati,||
atha sadevake loke samaarake sabrahmake,||
sassama.na-braahma.niyaa pajaaya sadeva-manussaaya appamaa.no u.laaro obhaaso paatu-bhavati atikkamma devaana.m devaanubhaava.m.|| ||

Yaa pi taa lokantarikaa aghaa asa.mvutaa andhakaaraa andhakaara-timisaa,||
yattha pi'me candima-suriyaa eva.m mahiddhikaa eva.m mahaanubhaavaa aabhaaya naanubhonti,||
tattha pi appamaa.no u.laaro obhaaso paatu-bhavati atikkamm'eva devaana.m devaanubhaavaa.|| ||

Ye pi tattha sattaa uppannaa,||
te pi ten'obhaasena a~n~nam a~n~na.m sa~njaananti:|| ||

'A~n~ne pi kira bho santi sattaa idhuupapannaa' ti.|| ||

Aya~n ca dasa-sahassii loka-dhaatu sa.mkampati sampakampati sampavedhati.|| ||

Appamaa.no ca u.laaro obhaaso loke paatu-bhavati atikkamm'eva devaana.m devaanubhaava.m.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

21. Dhammataa esaa bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu-kucchi.m okkanto hoti,||
cattaaro na.m deva puttaa catuddisa.m rakkhaaya upagacchanti:||
'Maa na.m Bodhisatta.m vaa Bodhisattamaatara.m vaa manusso vaa amanusso vaa koci vaa vihe.thesii' ti.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

22. Dhammataa esaa bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu-kucchi.m okkanto hoti,||
pakatiyaa siilavatii Bodhisatta-maataa hoti virataa paa.naatipaataa,||
virataa adinnaadaanaa,||
virataa kaamesu [13] micchaacaaraa, virataa musaa-vaadaa,||
virataa suraa-meraya-majja-pamaada.t.thaanaa.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

23. Dhammataa esaa bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu-kucchi.m okkanto hoti,||
na Bodhisatta-maatu purisesu maanasa.m uppajjati kaama-gu.nuupasa.mhita.m,||
anatikka-maniyaa ca Bodhisatta-maataa hoti kenaci purisena ratta-cittena.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

24. Dhammataa esaa bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu-kucchi.m okkanto hoti,||
laabhinii Bodhisatta-maataa hoti pa~ncanna.m kaama-gu.naana.m||
saa pa~ncahi kaama-gu.nehi samappitaa sama'ngiibhuutaa parivaareti.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

25. Dhammataa esaa bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu-kucchi.m okkanto hoti,||
na Bodhisatta-maatu koci eva aabaadho uppajjati||
sukhinii Bodhisatta-maataa hoti akilanta-kaayaa||
Bodhisatta~n ca Bodhisatta-maataa tiro-kucchi-gata.m passati sabba'nga-pacca'ngi.m abhinindriya.m.|| ||

Seyyathaa pi, bhikkhave, ma.ni veeriyo subho jaatimaa a.t.tha.mso suparikamma-kato accho vippasanno sabbaakaara-sampanno.|| ||

Tatra'ssa sutta.m aavuta.m niila.m vaa||
piita.m vaa||
lohita.m vaa||
odaata.m vaa||
pa.n.du-sutta.m vaa.|| ||

Tam ena.m cakkhumaa puriso hatthe karitvaa pacca-vekkheyya:|| ||

'Aya.m kho ma.ni veeriyo subho jaatimaa a.t.tha.mso supari-kamma-kato accho vippasanno sabbaakaara-sampanno.|| ||

Tatr'ida.m sutta.m aavuta.m niila.m vaa||
piita.m vaa||
lohita.m vaa||
odaata.m vaa||
pa.n.dusutta.m vaa' ti.|| ||

Evam eva kho bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu-kucchi.m okkanto hoti,||
na Bodhisatta-maatu kocid eva aabaadho uppajjati,||
sukhinii Bodhisatta-maataa hoti akilanta-kaayaa||
Bodhisatta~n [14] ca Bodhisatta-maataa tiro-kucchi-gata.m passati sabba'nga-pacca'ngi.m abhiinindriya.m|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

26. Dhammataa esaa bhikkhave, sattaaha-jaate Bodhisatte Bodhisatta-maataa kaala.m karoti,||
Tusita.m kaaya.m upapajjati.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

27. Dhammataa esaa bhikkhave, yathaa a~n~naa itthikaa nava vaa dasa vaa maase gabbha.m kucchinaa pariharitvaa vijaayanti,||
na h'eva.m Bodhisatta.m Bodhisatta-maataa vijaayati||
das'eva maasaani Bodhisatta.m Bodhisatta-maataa kucchinaa pariharitvaa vijaayati.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

28. Dhammataa esaa bhikkhave, yathaa a~n~naa itthikaa nisinnaa vaa nipannaa vaa vijaayanti,||
na h'eva.m Bodhisatta.m Bodhisatta-maataa vijaayati||
.thitaa'va Bodhisatta.m Bodhisatta-maataa vijaayati.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

29. Dhammataa esaa bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu kucchimhaa nikkhamati,||
devaa pa.thama.m patiga.nhanti,||
pacchaa manussaa.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

30. Dhammataa esaa bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu kucchimhaa nikkhamati,||
appatto va Bodhisatto pa.thavi.m hoti,||
cattaaro na.m deva puttaa pa.tiggahetvaa maatu purato .thapenti:|| ||

'Attamanaa devi hohi Mahesakkho||
te putto uppanno' ti.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

31. Dhammataa esaa bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu kucchimhaa nikkhamati,||
visado va nikkhamati,||
amakkhito uddena||
amakkhito semhena||
amakkhito ruhirena,||
amakkhito kenaci asucinaa,||
suddho visado.|| ||

Seyyathaa pi, bhikkhave, ma.ni-ratana.m Kaasike vatthe nikkhitta.m,||
n'eva ma.ni-ratana.m Kaasika.m vattha.m makkheti,||
naa pi Kaasika.m vattha.m ma.ni-ratana.m makkheti.|| ||

Ta.m kissa hetu?|| ||

Ubhinna.m suddhattaa.|| ||

Evam eva kho bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu kucchimhaa nikkhamati,||
visado va nikkhamati,||
amakkhito uddena||
amakkhito [15] semhena||
amakkhito ruhirena||
amakkhito kenaci asucinaa,||
suddho visado.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

32. Dhammataa esaa bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu kucchimhaa nikkhamati,||
dve udakassa dhaaraa anta.likkhaa paatubhavanti.:||
ekaa siitassa ekaa u.nhassa,||
yena Bodhisattassa udaka-kicca.m karonti maatucca.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

33. Dhammataa esaa bhikkhave, sampati-jaato Bodhisatto samehi paadehi pati.t.thahitvaa uttaraabhimukho satta pada-viitihaarena gacchati,||
setamhi chatte anuhiiramaane,||
sabbaa ca disaa viloketi,||
aasahi~n ca vaaca.m bhaasati:|| ||

'Aggo'ham asmi lokassa,||
je.t.tho'ham asmi lokassa,||
se.t.tho'ham asmi lokassa,||
ayam antimaa jaati,||
n'atthi'daani punabbhavo' ti.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

34. Dhammataa esaa bhikkhave, yadaa Bodhisatto maatu kucchimhaa nikkhamati,||
atha sadevake loke samaarake sabrahmake,||
sassama.na-braahma.niyaa pajaaya sadeva-manussaaya appamaa.no u.laaro obhaaso paatu-bhavati,||
atikkamm'eva devaana.m devaanubhaava.m.|| ||

Yaa pi taa lokantarikaa aghaa asa.mvutaa andhakaaraa andhakaara-timisaa,||
yattha pi'me candima-suriyaa eva.m mahiddhikaa eva.m mahaanubhaavaa aabhaaya naanubhonti,||
tattha pi appamaa.no u.laaro obhaaso paatu bhavati atikkamm'eva devaana.m devaanubhaava.m.|| ||

Ye pi tattha sattaa uppannaa,||
te pi ten'obhaasena a~n~nam a~n~na.m sa~njaananti:|| ||

'A~n~ne pi kira bho santi sattaa idhuupapannaa' ti.|| ||

Aya~n ca dasa-sahassii loka-dhaatu sa.mkampati sampakampati sampavedhati.|| ||

Appamaa.no ca u.laaro obhaaso loke paatu-bhavati atikkamm'eva devaana.m devaanubhaava.m.|| ||

Ayam ettha dhammataa.|| ||

 


 

[16] 35. Jaate kho pana bhikkhave,||
Vipassamhi kumaare, Bandhumato ra~n~no pa.tivedesu.m:|| ||

'Putto te deva jaato,||
ta.m devo passatu' ti.|| ||

Addasaa kho bhikkhave, Bandhumaa raajaa Vipassi.m kumaara.m, disvaa nemitte braahma.ne aamantaapetvaa etad avoca:

'Passantu bhonto nemittaa braahma.naa kumaaran' ti.|| ||

Addasa.msu kho bhikkhave,||
nemittaa braahma.naa Vipassi.m kumaara.m disvaa Bandhuma.m raajaana.m etad avocu.m:|| ||

'Attamano deva hohi,||
Mahesakkho te deva putto uppanno.|| ||

Laabhaa te mahaaraaja,||
suladdha.m te mahaaraaja,||
yassa te kule evaruupo putto uppanno.|| ||

36. "Aya.m hi deva kumaaro dvatti.msa Mahaapurisa-lakkha.nehi samannaagato,||
yehi samannaagatassa Mahaapurisassa dve gatiyo bhavanti ana~n~naa:|| ||

Sace agaara.m ajjhaavasati,||
raajaa hoti cakka-vattii||
dhammiko dhamma-raajaa||
caaturanto vijitaavii||
janapadatthaavariyappatto||
satta-ratana-samannaagato.|| ||

Tass'imaani satta ratanaani bhavanti,||
seyyathiida.m:

Cakka-ratana.m||
hatthi-ratana.m||
assa-ratana.m||
ma.ni-ratana.m||
itthi-ratana.m||
gahapati-ratana.m||
parinaayaka-ratanam eva sattama.m.|| ||

Paro sahassa.m kho pan'assa puttaa bhavanti suuraa vira'nga-ruupaa parasenappamaddanaa.|| ||

So ima.m pa.thavi.m saagara-pariyanta.m ada.n.dena asatthena dhammena abhivijiiya ajjhaavasati.|| ||

Sace kho pana agaarasmaa anagaariya.m pabbajati,||
araha.m hoti sammaa-sambuddho loke vivattacchado.|| ||

 


 

37. Katamehi caaya.m dve kumaaro dvatti.msa Mahaapurisa-lakkha.nehi samannaagato yehi samannaagatassa Mahaapurisassa dve gatiyo bhavanti ana~n~naa?|| ||

Sace agaara.m ajjhaavasati,||
raajaa hoti cakka-vattii dhammiko dhamma-raajaa caaturanto vijitaavii janapadatthaavariyappatto satta-ratana-samannaagato.|| ||

Tass'imaani satta ratanaani [17] bhavanti:||
seyyathiida.m:|| ||

Cakka-ratana.m||
hatthi-ratana.m||
assa-ratana.m||
ma.ni-ratana.m||
itthi-ratana.m||
gahapati-ratana.m||
parinaayaka-ratanam eva sattama.m.|| ||

Paro sahassa.m kho pan'assa puttaa bhavanti suuraa viira'nga-ruupaa parasenappamaddanaa.|| ||

So ima.m pa.thavi.m saagara-pariyanta.m ada.n.dena asatthena dhammena abhivijiya ajjhaavasati.|| ||

Sace kho pana agaarasmaa anagaariya.m pabbajati,||
araha.m hoti sammaa-sambuddho loke vivattacchado.|| ||

'Aya.m hi deva kumaaro suppati.t.thita-paado.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro suppati.t.thita-paado,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Imassa deva kumaarassa he.t.thaa-paada-talesu cakkaani jaataani sahassaaraani sanemikaani sanaabhikaani sabbaakaara-paripuuraa.ni.|| ||

Yam pi deva imassa kumaarassa he.t.thaa-paada-talesu cakkaani jaataani sahassaaraani sanemikaani sanaabhikaani sabbaakaara-paripuuraa.ni,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro aayata-pa.nhi.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro aayata-pa.nhi,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro diigha'ngulii.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro diigha'ngulii,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro mudu-talu.na-hattha-paado.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro mudu-talu.na-hattha-paado,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro jaalahatthapaado.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro jaalahatthapaado,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro ussa'nkha-paado.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro ussa'nkha-paado,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro e.ni-ja'ngho.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro e.ni-ja'ngho,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro .thitako va anonamanto ubhohi paa.ni-talehi channukaani parimasati1 parimajjati.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro .thitako va anonamanto ubhohi paa.ni-talehi jannukaani parimasati parimajjati,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro kosohita-vatthaguyho.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro kosohita-vatthaguyho,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro suva.n.na-va.n.no ka~ncana-sannibhattaco.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro suva.n.na-va.n.no ka~ncana-sannibhattaco,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro sukhumacchavi.|| ||

Sukhu- [18] mattaa chaviyaa rajojalla.m kaaye na upalippati.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro sukhumacchavi,||
sukhumattaa chaviyaa rajojalla.m kaaye na upalippati,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro ekeka-lomo,||
ekekaani lomaani loma kuupesu jaataani.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro ekeka-lomo||
ekekaani lomaani loma kuupesu jaataani,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro uddhagga-lomo||
uddhaggaani lomaani jaataani niilaani a~njana-va.n.naani ku.n.dalaa-vattaani dakkhi.naa-vattaka-jaataani.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro uddhagga-lomo||
uddhaggaani lomaani jaataani niilaani a~njana-va.n.naani ku.n.dalaa-vattaani dakkhi.naa-vattaka-jaataani,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro brahmujju-gatto.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro brahmujju-gatto,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa mahaa purisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro sattussado.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro sattussado,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro siiha-pubbaddhakaayo.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro siiha-pubbaddhakaayo,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro citantara.mso.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro citantara.mso,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro nigrodha-parima.n.dalo yaavatakcassa kaayo taavatakcassa vyaamo,||
yaavatakcassa vyaamo taavatakvassa kaayo.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro nigrodha-parima.n.dalo yaavatakvassa kaayo taavatakvassa vyaamo,||
yaavatakvassa vyaamo taavatakvassa kaayo,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro samavattakkhandho.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro samavattakkhandho,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro rasaggasaggii.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro rasaggasaggii,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro siiha-hanu.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro siiha-hanu,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro cattaa.liisa-danto.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro cattaa.liisa-danto,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro sama-danto.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro sama-danto,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro avivara-danto.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro avivara-danto,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro susukka-daa.tho.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro susukka-daa.tho,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro pahuuta-jivho.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro pahuuta-jivho,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro brahmassaro karaviika-bhaa.nii.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro brahmassaro karaviika-bhaa.nii,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro abhiniila-netto.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro abhiniila-netto,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro go-pakhumo.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro go-pakhumo,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Imassa deva kumaarassa u.n.naa bhamukantare jaataa odaataa mudu-tuula-sannihaa.|| ||

Yam pi deva imassa kumaarassa u.n.naa bhamukantare jaataa odaataa mudu-tuula-sannibhaa,||
[19] idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

Aya.m hi deva kumaaro u.nhiisa-siiso.|| ||

Yam paaya.m deva kumaaro u.nhiisa-siiso,||
idam pi'ssa Mahaapurisassa Mahaapurisa-lakkha.na.m bhavati.|| ||

38. Imehi kho aya.m deva kumaaro dvatti.msa Mahaapurisa-lakkha.nehi samannaagato,||
yehi samannaagatassa Mahaapurisassa dve gatiyo bhavanti ana~n~naa.|| ||

Sace agaara.m ajjhaavasati,||
raajaa hoti cakkavatti||
dhammiko dhamma-raajaa||
caaturanto vijitaavii||
janapadatthaavariyappatto||
satta-ratana-samannaagato.|| ||

Tass'imaani satta-ratanaani bhavanti,||
seyyathiida.m|| ||

Cakka-ratana.m||
hatthi-ratana.m||
assa-ratana.m||
ma.ni-ratana.m||
itthi-ratana.m||
gahapati-ratana.m||
parinaayaka-ratanam eva sattama.m.|| ||

Paro sahassa.m kho pan'assa puttaa bhavanti suuraa viira'nga-ruupaa parasenappamaddanaa.|| ||

So ima.m pa.thavi.m saagara-pariyanta.m ada.n.dena asatthena dhammena abhivijiya ajjhaavasati.|| ||

Sace kho pana agaarasmaa anagaariya.m pabbajati,||
araha.m hoti sammaa-sambuddho loke viivattacchado' ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Bandhumaa raajaa nemitte braahma.ne ahatehi vatthehi acchaadaapetvaa sabba-kaamehi santappesi.|| ||

 


 

39. Atha kho bhikkhave, Bandhumaa raajaa Vipassissa kumaarassa dhaatiyo upa.t.thaapesi.|| ||

A~n~naa suda.m paayenti||
a~n~naa nahaapenti||
a~n~naa dhaarenti||
a~n~naa a'nkena pariharanti.|| ||

Jaatassa kho pana bhikkhave, Vipassissa kumaarassa setacchatta.m dhaariiyittha divaa c'eva ratti~n ca:|| ||

'Maa na.m siita.m vaa||
u.nha.m vaa||
ti.na.m vaa||
rajo vaa||
ussaavo vaa baadha' ti.|| ||

Jaato kho pana bhikkhave, Vipassii kumaaro bahuno janassa piyo ahosi manaapo.|| ||

Seyyathaa pi, bhikkhave, uppala.m vaa||
[20] paduma.m vaa||
pu.n.dariika.m vaa||
bahuno janassa piya.m manaapa.m,||
evam eva kho, bhikkhave, Vipassii kumaaro bahuno janassa piyo ahosi manaapo.|| ||

Svaassuda.m a'nken'eva a'nka.m parihariiyati.|| ||

40. Jaato kho pana bhikkhave, Vipassii kumaaro ma~njussaro ca ahosi||
vaggu-ssaro ca||
madhura-ssaro ca||
pemaniiva-ssaro ca.|| ||

Seyyathaa pi bhikkhave, Himavante pabbate karaviikaa naama saku.na-jaati ma~nju-ssaraa ca||
vaggu-ssaraa ca||
madhura-ssaraa ca||
pemaniiya-ssaraa ca,||
evam eva kho, bhikkhave, Vipassii kumaaro ma~njussaro ca ahosi||
vaggu-ssaro ca||
madhura-ssaro ca||
pemaniiva-ssaro ca.|| ||

41. Jaatassa kho pana bhikkhave, Vipassissa kumaarassa kamma-vipaakaja.m dibba.m cakkhu paatur ahosi,||
yena suda.m samantaa yojana.m passati divaa c'eva ratti~n ca.|| ||

42. Jaato kho pana bhikkhave, Vipassii kumaaro animisanto pekkhati,||
seyyathaa pi devaa Taavati.msaa.|| ||

'Animisanto kumaaro pekkhatii' ti kho bhikkhave, Vipassissa kumaarassa||
"Vipassii, Vipassii" tv eva sama~n~naa udapaadi.|| ||

Atha kho bhikkhave, Bandhumaa raajaa attha-kara.ne nisinno,||
Vipassi.m kumaara.m a'nke nisiidaapetvaa atthe [21] anusaasati.|| ||

Tatra suda.m bhikkhave, Vipassii kumaaro pitu a'nke nisinno viceyya viceyya atthe panayati ~naayena.|| ||

"Viceyya viceyya kumaaro atthe panayati ~naayenaa" ti kho bhikkhave, Vipassissa kumaarassa bhiyyoso mattaaya "Vipassii, Vipassii" tv eva sama~n~naa udapaadi.|| ||

43. Atha kho bhikkhave, Bandhumaa raajaa Vipassissa kumaarassa tayo paasaade kaaraapesi,||
eka.m vassika.m||
eka.m hemantika.m||
eka.m gimhika.m,||
pa~nca kaama-gu.naani upa.t.thaapesi.|| ||

Tatra suda.m bhikkhave, Vipassii kumaaro vassike paasaade vassike cattaaro maase nippurisehi turiyehi paricaariyamaano na he.t.thaa paasaada.m orohati.|| ||

Jaati-kha.n.da.m ni.t.thita.m

 

§

 

Pa.thama Kabhaa.navaara.m*

44. Atha kho bhikkhave, Vipassii kumaaro bahunna.m vassaana.m||
bahunna.m vassa-sataana.m||
bahunna.m vassa-sahassaana.m accayena saarathi.m aamantesi:|| ||

'Yojehi samma saarathi bhaddaani bhaddaani yaanaani,||
uyyaana-bhuumi.m gacchaama bhuumi.m dassanaayaa' ti.|| ||

'Eva.m devaa' ti kho bhikkhave, saarathi Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa bhaddaani bhaddaani yaanaani yojapetvaa Vipassissa kumaarassa pa.tivedesi:|| ||

'Yuttaani kho te deva bhaddaani bhaddaani yaanaani||
yassa'daani kaala.m ma~n~nasii' ti.|| ||

45. Atha kho bhikkhave, Vipassii kumaaro bhadda.m yaana.m abhiruuhitvaa bhaddehi bhaddehi yaanehi uyyaana-bhuumi.m niyyaasi.|| ||

Addasaa kho bhikkhave, Vipassii kumaaro uyyaana- [22] bhuumi.m niyyanto purisa.m ji.n.na.m gopaanasi-va'nka.m bhogga.m da.n.da-paraaya.na.m pavedhamaana.m gacchanta.m aatura.m gata-yobbana.m.|| ||

Disvaa saarathi.m aamantesi:|| ||

"Ayam pana samma saarathi puriso ki'n kato?|| ||

Kesaa pi ssa na yathaa a~n~nesa.m,||
kaayo pi'ssa na yathaa a~n~nesan" ti?|| ||

"Eso kho deva ji.n.no naamaa" ti.|| ||

"Kim pan'eso samma saarathi ji.n.no naamaa" ti?|| ||

"Eso kho deva ji.n.no naama:||
na daani tena cira.m jiivitabba.m bhavissatii" ti.|| ||

"Kim pana samma saarathi aham pi jaraa dhammo jara.m anatiito" ti?|| ||

"Tva~n ca deva maya~n c'amhaa sabbe jaraa dhammaa jara.m anatiitaa" ti.|| ||

"Tena hi samma saarathii alan daan'ajja uyyaana-bhuumiyaa,||
ito va antepura.m paccaniyyaahii" ti.|| ||

"Eva.m devaa" ti kho bhikkhave, saarathii Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa tato va antepura.m paccaniyyaasi.|| ||

Tatra suda.m bhikkhave, Vipassii kumaaro antepura-gato dukkhii dummano pajjhaayati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jaati naama,||
yatra hi naama jaatassa jaraa pa~n~naayissatii" ti.|| ||

46. Atha kho bhikkhave, Bandhumaa raajaa saarathi.m aamantaapetvaa etad avoca:|| ||

"Kacci samma saarathi kumaaro uyyaana-bhuumiyaa abhiramittha?|| ||

Kaccii samma saarathi kumaaro uyyaana-bhuumiyaa attamano ahosii?" ti.|| ||

"Na kho deva kumaaro uyyaana-bhuumiyaa abhiramittha.|| ||

Na kho deva kumaaro uyyaana-bhuumiyaa attamano ahosii" ti.|| ||

"Kim pana samma saarathi addasa kumaaro uyyaana-bhuumi.m niyyanto" ti?|| ||

[23] 47. Addasaa kho deva, kumaaro uyyaana-bhuumi.m niyyanto purisa.m ji.n.na.m gopaanasi-va'nka.m bhogga.m da.n.da-paraaya.na.m pavedhamaana.m gacchanta.m aatura.m gata-yobbana.m.|| ||

Disvaa ma.m etad avoca:|| ||

"Ayam pana samma saarathi puriso ki'n kato?|| ||

Kesaa pi ssa na yathaa a~n~nesa.m,||
kaayo pi'ssa na yathaa a~n~nesan" ti?|| ||

"Eso kho deva ji.n.no naamaa" ti.|| ||

"Kim pan'eso samma saarathi ji.n.no naamaa" ti?|| ||

"Eso kho deva ji.n.no naama:||
na daani tena cira.m jiivitabba.m bhavissatii" ti.|| ||

"Kim pana samma saarathi aham pi jaraa dhammo jara.m anatiito" ti?|| ||

"Tva~n ca deva maya~n c'amhaa sabbe jaraa dhammaa jara.m anatiitaa" ti.|| ||

"Tena hi samma saarathii alan daan'ajja uyyaana-bhuumiyaa,||
ito va antepura.m paccaniyyaahii" ti.|| ||

"Eva.m devaa" ti kho aha.m deva, Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa tato va antepura.m paccaniyyaasi.|| ||

So kho kumaaro antepura-gato dukkhii dummano pajjhaayati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jaati naama,||
yatra hi naama jaatassa jaraa pa~n~naayissatii" ti.|| ||

48. Atha kho bhikkhave, Bandhumassa ra~n~no etad ahosi:|| ||

"Maa h'eva kho Vipassii kumaaro na rajja.m kaaresi.|| ||

Maa h'eva Vipassii kumaaro agaarasmaa anagaariya.m pabbaji.|| ||

Maa h'eva nemittaana.m braahma.naana.m sacca.m assa vacanan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Bandhumaa raajaa Vipassissa kumaarassa bhiyyoso mattaaya pa~nca kaama-gu.naani upa.t.thaapesi yathaa Vipassii kumaaro rajja.m kaareyya,||
yatha Vipassii kumaaro na agaarasmaa anagaariya.m pabbajeyya,||
yathaa nemittaana.m braahma.naana.m micchaa assa vacana.m.|| ||

Tatra suda.m bhikkhave, Vipassii kumaaro pa~ncahi kaama-gu.nehi samappito sama'ngii-bhuuto parivaareti.|| ||

 


 

49. Atha kho bhikkhave, Vipassii kumaaro bahunna.m vassaana.m||
bahunna.m vassa-sataana.m||
bahunna.m vassa-sahassaana.m accayena saarathi.m aamantesi:|| ||

'Yojehi samma saarathi bhaddaani bhaddaani yaanaani,||
uyyaana-bhuumi.m gacchaama bhuumi.m dassanaayaa' ti.|| ||

'Eva.m devaa' ti kho bhikkhave, saarathi Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa bhaddaani bhaddaani yaanaani yojapetvaa Vipassissa kumaarassa pa.tivedesi:|| ||

'Yuttaani kho te deva bhaddaani bhaddaani yaanaani||
yassa'daani kaala.m ma~n~nasii' ti.|| ||

[24] 50. Addasaa kho bhikkhave, Vipassii kumaaro uyyaana-bhuumi.m niyyanto purisa.m aabaadhika.m dukkhita.m baa.lha-gilaana.m sake mutta-kariise pa.lipanna.m semaana.m a~n~nehi vu.t.thaapiyamaana.m a~n~nehi sa.mvesiyamaana.m.|| ||

Disvaa saarathi.m aamantesi:|| ||

"Ayam pana, samma saarathi, puriso ki'n kato?|| ||

Akkhiini pi'ssa na yathaa a~n~nesa.m,||
saro pi'ssa na yathaa a~n~nesan" ti?|| ||

"Eso kho deva, vyaadhito naamaa" ti.|| ||

"Kim pana so samma saarathi, vyaadhito naamaa" ti?|| ||

"Eso kho deva, vyaadhito naama:||
app eva naama tamhaa aabaadhaa vu.t.thaheyyaa" ti.

"Kim pana samma saarathi, aham pi vyaadhidhammo vyaadhi.m anatiito" ti?|| ||

"Tva~n ca deva maya~n c'amhaa sabbe vyaadhi-dhammaa vyaadhi.m anatiitaa" ti.|| ||

"Tena hi samma saarathii, alan daan'ajja uyyaana-bhuumiyaa||
ito va antepura.m paccaniyyaahii" ti.|| ||

"Eva.m devaa" ti||
kho bhikkhave, saarathi Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa tato va antepura.m paccaniyyaasi.|| ||

Tatra suda.m bhikkhave, Vipassii kumaaro antepura-gato dukkhii dummano pajjhaayati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jaati naama,||
yatra hi naama jaatassa jaraa pa~n~naayissatii||
vyaadhi pa~n~naayissati" ti.|| ||

51. Atha kho bhikkhave, Bandhumaa raajaa saarathi.m aamantaapetvaa etad avoca:|| ||

"Kacci samma saarathi kumaaro uyyaana-bhuumiyaa abhiramittha?|| ||

Kaccii samma saarathi kumaaro uyyaana-bhuumiyaa attamano ahosii?" ti.|| ||

"Na kho deva kumaaro uyyaana-bhuumiyaa abhiramittha.|| ||

Na kho deva kumaaro uyyaana-bhuumiyaa attamano ahosii" ti.|| ||

"Kim pana samma saarathi addasa kumaaro uyyaana-bhuumi.m niyyanto" ti?|| ||

52. Addasaa kho deva, kumaaro uyyaana-bhuumi.m niyyanto purisa.m aabaadhika.m dukkhita.m baa.lha-gilaana.m sake mutta- [25] kariise pa.lipanna.m semaana.m a~n~nehi vu.t.thaapiyamaana.m a~n~nehi sa.mvesiyamaana.m.|| ||

Disvaa ma.m etad avoca:|| ||

"Ayam pana, samma saarathi, puriso ki'n kato?|| ||

Akkhiini pi'ssa na yathaa a~n~nesa.m,||
saro pi'ssa na yathaa a~n~nesan" ti?|| ||

"Eso kho deva, vyaadhito naamaa" ti.|| ||

"Kim pana so samma saarathi, vyaadhito naamaa" ti?|| ||

"Eso kho deva, vyaadhito naama:||
app eva naama tamhaa aabaadhaa vu.t.thaheyyaa" ti.

"Kim pana samma saarathi, aham pi vyaadhidhammo vyaadhi.m anatiito" ti?|| ||

"Tva~n ca deva maya~n c'amhaa sabbe vyaadhi-dhammaa vyaadhi.m anatiitaa" ti.|| ||

"Tena hi samma saarathii, alan daan'ajja uyyaana-bhuumiyaa||
ito va antepura.m paccaniyyaahii" ti.|| ||

"Eva.m devaa" ti||
kho aha.m deva, Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa tato va antepura.m paccaniyyaasi.|| ||

So kho deva, kumaaro antepura-gato dukkhii dummano pajjhaayati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jaati naama,||
yatra hi naama jaatassa jaraa pa~n~naayissatii||
vyaadhi pa~n~naayissati" ti.|| ||

53. Atha kho bhikkhave, Bandhumassa ra~n~no etad ahosi:|| ||

"Maa h'eva kho Vipassii kumaaro na rajja.m kaaresi.|| ||

Maa h'eva Vipassii kumaaro agaarasmaa anagaariya.m pabbaji.|| ||

Maa h'eva nemittaana.m braahma.naana.m sacca.m assa vacanan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Bandhumaa raajaa Vipassissa kumaarassa bhiyyoso mattaaya pa~nca kaama-gu.naani upa.t.thaapesi yathaa Vipassii kumaaro rajja.m kaareyya,||
yatha Vipassii kumaaro na agaarasmaa anagaariya.m pabbajeyya,||
yathaa nemittaana.m braahma.naana.m micchaa assa vacana.m.|| ||

Tatra suda.m bhikkhave, Vipassii kumaaro pa~ncahi kaama-gu.nehi samappito sama'ngii-bhuuto parivaareti.|| ||

 


 

54. Atha kho bhikkhave, Vipassii kumaaro bahunna.m vassaana.m||
bahunna.m vassa-sataana.m||
bahunna.m vassa-sahassaana.m||
accayena saarathi.m aamantesi:|| ||

'Yojehi samma saarathi bhaddaani bhaddaani yaanaani,||
uyyaana-bhuumi.m gacchaama bhuumi.m dassanaayaa' ti.|| ||

'Eva.m devaa' ti kho bhikkhave, saarathi Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa bhaddaani bhaddaani yaanaani yojapetvaa Vipassissa kumaarassa pa.tivedesi:|| ||

'Yuttaani kho te deva bhaddaani bhaddaani yaanaani||
yassa'daani kaala.m ma~n~nasii' ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassii kumaaro bhadda.m yaana.m abhiruuhitvaa bhaddehi bhaddehi yaanehi uyyaana-bhuumi.m niyyaasi.|| ||

55. Addasaa kho bhikkhave, Vipassii kumaaro uyyaana-bhuumi.m niyyanto mahaajanakaaya.m sannipatita.m naanaarattaana~n ca dussaana.m milaata.m kayiramaana.m.|| ||

Disvaa saarathi.m aamantesi:|| ||

"Kin nu kho so samma saarathi,||
mahaajana-kaayo sannipatito,||
naanaarattaana~n ca dussaana.m milaata.m kayiratii" ti?|| ||

[26] "Eso kho deva, kaalakato naamaa" ti.|| ||

"Tena hi samma saarathi, yena so kaalakato tena ratha.m pesehii" ti.|| ||

"Eva.m devaa" ti||
kho bhikkhave, saarathi Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa yena so kaalakato tena ratha.m pesesi.|| ||

56. Addasaa kho bhikkhave, Vipassii kumaaro peta.m kaalakata.m.|| ||

Disvaa saarathi.m aamantesi:|| ||

"Kim panaaya.m samma saarathi, kaalakato naamaa" ti?|| ||

"Eso kho deva kaalakato naama:|| ||

Na daani ta.m dakkhinti maataa vaa pitaa vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohitaa.|| ||

So pi na dakkhissati maatara.m vaa pitara.m vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohite" ti.|| ||

"Kim pana samma saarathi, aham pi mara.na dhammo mara.na.m anatiito?|| ||

Mam pi na dakkhinti devo vaa devii vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohitaa?|| ||

Aham pi na dakkhissaami deva.m vaa devi.m vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohite" ti?|| ||

"Tva~n ca deva, maya~n c'amhaa sabbe mara.nadhammaa mara.na.m anatiitaa.|| ||

Tam pi na dakkhinti devo vaa devii vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohitaa.|| ||

Tvam pi na dakkhissasi deva.m vaa devi.m vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohite" ti.|| ||

"Tena hi samma saarathii, alan daan'ajja uyyaana-bhuumiyaa||
ito va antepura.m paccaniyyaahii" ti.|| ||

"Eva.m devaa" ti||
kho aha.m deva, Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa tato va antepura.m paccaniyyaasi.|| ||

So kho deva, kumaaro antepura-gato dukkhii dummano pajjhaayati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jaati naama,||
yatra hi naama jaatassa jaraa pa~n~naayissati||
vyaadhi pa~n~naayissati||
mara.na.m pa~n~naayissatii" ti.|| ||

57. Atha kho bhikkhave, Bandhumaa raajaa saarathi.m aamantaapetvaa etad avoca:|| ||

"Kacci samma saarathi kumaaro uyyaana-bhuumiyaa abhiramittha?|| ||

Kaccii samma saarathi kumaaro uyyaana-bhuumiyaa attamano ahosii?" ti.|| ||

[27] "Na kho deva kumaaro uyyaana-bhuumiyaa abhiramittha.|| ||

Na kho deva kumaaro uyyaana-bhuumiyaa attamano ahosii" ti.|| ||

"Kim pana samma saarathi addasa kumaaro uyyaana-bhuumi.m niyyanto" ti?|| ||

58. Addasaa kho deva, kumaaro uyyaana-bhuumi.m niyyanto mahaajanakaaya.m sannipatita.m naanaarattaana~n ca dussaana.m milaata.m kayiramaana.m.|| ||

Disvaa ma.m etad avoca:|| ||

"Kin nu kho so samma saarathi,||
mahaajana-kaayo sannipatito,||
naanaarattaana~n ca dussaana.m milaata.m kayiratii" ti?|| ||

"Eso kho deva, kaalakato naamaa" ti.|| ||

"Tena hi samma saarathi, yena so kaalakato tena ratha.m pesehii" ti.|| ||

"Eva.m devaa" ti||
kho bhikkhave, saarathi Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa yena so kaalakato tena ratha.m pesesi.|| ||

59. Addasaa deva, kumaaro peta.m kaalakata.m.|| ||

Disvaa ma.m etad avoca:|| ||

"Kim panaaya.m samma saarathi, kaalakato naamaa" ti?|| ||

"Eso kho deva kaalakato naama:|| ||

Na daani ta.m dakkhinti maataa vaa pitaa vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohitaa.|| ||

So pi na dakkhissati maatara.m vaa pitara.m vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohite" ti.|| ||

"Kim pana samma saarathi, aham pi mara.na dhammo mara.na.m anatiito?|| ||

Mam pi na dakkhinti devo vaa devii vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohitaa?|| ||

Aham pi na dakkhissaami deva.m vaa devi.m vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohite" ti?|| ||

"Tva~n ca deva, maya~n c'amhaa sabbe mara.nadhammaa mara.na.m anatiitaa.|| ||

Tam pi na dakkhinti devo vaa devii vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohitaa.|| ||

Tvam pi na dakkhissasi deva.m vaa devi.m vaa a~n~ne vaa ~naati-saalohite" ti.|| ||

"Tena hi samma saarathii, alan daan'ajja uyyaana-bhuumiyaa||
ito va antepura.m paccaniyyaahii" ti.|| ||

"Eva.m devaa" ti||
kho aha.m deva, Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa tato va antepura.m paccaniyyaasi.|| ||

So kho deva, kumaaro antepura-gato dukkhii dummano pajjhaayati:|| ||

"Dhir atthu kira bho jaati naama,||
yatra hi naama jaatassa jaraa pa~n~naayissati||
vyaadhi pa~n~naayissati||
mara.na.m pa~n~naayissatii" ti.|| ||

60. Atha kho bhikkhave, Bandhumassa ra~n~no etad ahosi:|| ||

"Maa h'eva kho Vipassii kumaaro na rajja.m kaaresi.|| ||

Maa h'eva Vipassii kumaaro agaarasmaa anagaariya.m pabbaji.|| ||

[28] Maa h'eva nemittaana.m braahma.naana.m sacca.m assa vacanan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Bandhumaa raajaa Vipassissa kumaarassa bhiyyoso mattaaya pa~nca kaama-gu.naani upa.t.thaapesi yathaa Vipassii kumaaro rajja.m kaareyya,||
yatha Vipassii kumaaro na agaarasmaa anagaariya.m pabbajeyya,||
yathaa nemittaana.m braahma.naana.m micchaa assa vacana.m.|| ||

Tatra suda.m bhikkhave, Vipassii kumaaro pa~ncahi kaama-gu.nehi samappito sama'ngii-bhuuto parivaareti.|| ||

 


 

61. Atha kho bhikkhave, Vipassii kumaaro bahunna.m vassaana.m||
bahunna.m vassa-sataana.m||
bahunna.m vassa-sahassaana.m||
accayena saarathi.m aamantesi:|| ||

'Yojehi samma saarathi bhaddaani bhaddaani yaanaani,||
uyyaana-bhuumi.m gacchaama bhuumi.m dassanaayaa' ti.|| ||

'Eva.m devaa' ti kho bhikkhave, saarathi Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa bhaddaani bhaddaani yaanaani yojapetvaa Vipassissa kumaarassa pa.tivedesi:|| ||

'Yuttaani kho te deva bhaddaani bhaddaani yaanaani||
yassa'daani kaala.m ma~n~nasii' ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassii kumaaro bhadda.m yaana.m abhiruuhitvaa bhaddehi bhaddehi yaanehi uyyaana-bhuumi.m niyyaasi.|| ||

62. Addasaa kho bhikkhave, Vipassii kumaaro uyyaana-bhuumi.m niyyanno purisa.m bha.n.du.m pabbajita.m kaasaavavasana.m.|| ||

Disvaa saarathi.m aamantesi:|| ||

"Ayam pana samma saarathi, puriso ki'n kato?|| ||

Siisam pi'ssa na yathaa a~n~nesa.m,||
vatthaani pi'ssa na yathaa a~n~nesan" ti?|| ||

"Eso kho deva, pabbajito naamaa' ti.|| ||

Kim pan'eso samma saarathi, pabbajito naamaa" ti?|| ||

"Eso kho deva pabbajito naama:|| ||

'Saadhu dhammacariyaa,||
saadhu samacariyaa,||
saadhu kusalakiriyaa,||
saadhu pu~n~nakiriyaa,||
saadhu avihi.msaa,||
saadhu bhuutaanukampaa" ti.|| ||

"Saadhu kho so samma saarathi, pabbajito naama.|| ||

Saadhu [29] samma saarathi, dhammacariyaa,||
saadhu samacariyaa,||
saadhu kusalakiriyaa,||
saadhu pu~n~nakiriyaa,||
saadhu avihi.msaa,||
saadhu bhuutaanukampaa.|| ||

Tena hi samma saarathi,||
yena so pabbajito tena ratha.m pesehii" ti.|| ||

"Eva.m devaa" ti kho bhikkhave, saarathi Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa yena so pabbajito tena ratha.m pesesi.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassii kumaaro ta.m pabbajita.m etad avoca:|| ||

"Tvam pana samma ki'n kato?|| ||

Siisam pi tena na yathaa a~n~nesa.m,||
vatthaani pi te na yathaa a~n~nesan" ti?|| ||

"Aha.m kho deva, pabbajito naamaa" ti.|| ||

"Ki.m pana tva.m samma pabbajito naamaa" ti?|| ||

"Aha.m kho deva pabbajito naama,||
saadhu dhammacariyaa,||
saadhu samacariyaa,||
saadhu kusalakiriyaa,||
saadhu pu~n~nakiriyaa,||
saadhu avihi.msaa,||
saadhu bhuutaanukampaa" ti.|| ||

"Saadhu kho tva.m samma, pabbajito naama,||
saadhu dhammacariyaa,||
saadhu samacariyaa,||
saadhu kusalakiriyaa,||
saadhu pu~n~nakiriyaa,||
saadhu avihi.msaa,||
saadhu bhuutaanukampaa" ti.

63. Atha kho bhikkhave, Vipassii kumaaro saarathi.m aamantesi:|| ||

"Tena hi samma saarathi,||
ratha.m aadaaya ito va antepura.m paccaniyyaahi.|| ||

Aha.m pana idh'eva kesa-massu.m obhaaretvaa kaasaayaani vatthaani acchaadetvaa agaarasmaa anagaariya.m pabbajissaamii" ti.|| ||

"Eva.m devaa" ti||
kho bhikkhave, saarathii,||
Vipassissa kumaarassa pa.tissutvaa||
ratha.m aadaaya tato va antepura.m paccaniyyaasi.|| ||

Vipassii pana bhikkhave, kumaaro tatth'eva kesa-massu.m ohaaretvaa kaasaayaani vatthaani acchaadetvaa agaarasmaa anagaariya.m pabbaji.|| ||

64. Assosi kho bhikkhave, Bandhumatiyaa raaja-dhaaniyaa mahaa-jana-kaayo caturaasiiti-paa.na-sahassaani:|| ||

"Vipassii kira kumaaro kesa-massu.m ohaaretvaa kaasaayaani vatthaani [30] acchaadetvaa agaarasmaa anagaariya.m pabbajito" ti.|| ||

Sutvaana tesa.m etad ahosi|| ||

"Na hi nuuna so orako dhamma-vinayo,||
na saa orakaa pabbajjaa,||
yattha Vipassii kumaaro kesa-massu.m ohaaretvaa kaasaayaani vatthaani acchaadetvaa agaarasmaa anagaariya.m pabbajito.|| ||

Vipassii pi naama kumaaro kesa-massu.m ohaaretvaa kaasaayaani vatthaani acchaadetvaa agaarasmaa anagaariya.m pabbajissati,||
kim a'nga pana na mayan" ti?|| ||

Atha kho so bhikkhave, maha-janakaayo caturaasiiti-paa.na-sahassaani kesa-massu.m ohaaretvaa kaasaayaani vatthaani acchaadetvaa Vipassi.m Bodhisatta.m agaarasmaa anagaariya.m pabbajita.m anupabbaji.msu.|| ||

Taaya suda.m bhikkhave, parisaaya parivuto Vipassi Bodhisatto gaama-nigama-raajadhaaniisu caarika.m carati.|| ||

65. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa rahogatassa pa.tisalliinassa eva.m cetaso parivitakko udapaadi:|| ||

"Na kho me ta.m pa.tiruupa.m yo'ha.m aaki.n.no viharaami|| ||

Yan nuunaaha.m eko ga.namhaa vuupaka.t.tho vihareyyan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassii Bodhisatto aparena samayena eko ga.nasmaa vuupaka.t.tho vihaasi.|| ||

A~n~nen'eva taani caturaasiiti-pabbajita-sahassaani agama.msu,||
a~n~nena Vipassii Bodhisatto.|| ||

66. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa vaasuupagatassa rahogatassa pa.tisalliinassa eva.m cetaso parivitakko udapaadi:|| ||

"Kiccha.m vataaya.m loko aapanno,||
jaayati ca jiiyati miiyati ca cavati ca upapajjati ca.|| ||

Atha ca pan'imassa duk- [31] khassa nissara.na.m nappajaanaati jaraa-mara.nassa.|| ||

Kudassu naama imassa dukkhassa nissara.na.m pa~n~naayissati jaraa-mara.nassaa" ti?|| ||

67. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati jaraa-mara.na.m hoti,||
kim paccayaa jaraa-mara.nan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Jaatiyaa kho sati jaraa-mara.na.m hoti,||
jaati-paccayaa jaraa-mara.nan" ti.|| ||

68. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati jaati hoti,||
kim paccayaa jaatii" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Bhave kho sati jaati hoti,||
bhava paccayaa jaatii" ti.|| ||

69. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati bhavo hoti,||
kim paccayaa bhavo" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Upaadaane kho sati bhavo hoti,||
upaadaana-paccayaa bhavo" ti.|| ||

70. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati upaadaana.m hoti,||
kim paccayaa upaadaanan" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Ta.nhaaya kho sati upaadaana.m hoti,||
ta.nhaa-paccayaa upaadaanan" ti.

71. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati ta.nhaa hoti,||
kim paccayaa ta.nhaa" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Vedanaaya kho sati ta.nhaa hoti,||
vedanaa-paccayaa ta.nhaa" ti.|| ||

72. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati vedanaa hoti,||
kim paccayaa vedanaa" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa [32] yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Phasse kho sati vedanaa hoti,||
phassa-paccayaa vedanaa" ti.|| ||

73. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati phasso hoti,||
kim paccayaa phasso" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Sa.laayatane kho sati phasso hoti,||
sa.laayatanapaccayaa phasso" ti.|| ||

74. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati sa.laayatana.m hoti,||
kim paccayaa sa.laayatanan"ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Naama-ruupe kho sati sa.laayatana.m hoti,||
naama-ruupa-paccayaa sa.laayatanan" ti.

75. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati naama-ruupa.m hoti,||
kim paccayaa naama-ruupan" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Vi~n~naa.ne kho sati naamaruupa.m hoti,||
vi~n~naa.na-paccayaa naamaruupan" ti.

76. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho sati vi~n~naa.na.m hoti,||
kim paccayaa vi~n~naa.nan" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Naama-ruupe kho sati vi~n~naa.na.m hoti,||
naama-ruupa-paccayaa vi~n~naa.nan" ti.|| ||

77. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Paccudaavattati kho ida.m vi~n~naa.na.m,||
naama-ruupamhaa,||
naa para.m gacchati.|| ||

Ettaavataa jaayetha vaa jiiyetha vaa miiyetha vaa cavetha vaa upapajjetha vaa,||
yad ida.m naama-ruupa-paccayaa vi~n~naa.na.m,||
vi~n~naa.na-paccayaa naama-ruupa.m,||
naama-ruupa-paccayaa sa.laayatana.m,||
sa.laayatana-paccayaa phasso,||
phassa-paccayaa vedanaa,||
vedanaa-paccayaa [33] ta.nhaa,||
ta.nhaa paccayaa upaadaana.m,||
upaadaana-paccayaa bhavo,||
bhava-paccayaa jaati,||
jaati-paccayaa jaraa-mara.na.m||
soka-parideva-dukkha-domanass-uupaayaasaa sambhavanti.|| ||

Evam etassa kevalassa dukkha-kkhandhassa samudayo hotii" ti.|| ||

78. "Samudayo, samudayo" ti||
kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa||
pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu.m udapaadi,||
~naa.na.m udapaadi,||
pa~n~naa udapaadi,||
vijjaa udapaadi,||
aaloko udapaadi.|| ||

 


 

79. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi|| ||

"Kimhi nu kho sati jaraa-mara.na.m na hoti,||
kissa nirodhaa jaraa-mara.na-nirodho" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Jaatiyaa kho asati jaraa-mara.na.m na hoti,||
jaati nirodho jaraa-mara.na-nirodho" ti.|| ||

80. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati jaati na hoti,||
kissa nirodhaa jaati-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Bhave kho asati jaati na hoti,||
bhava-nirodhaa jaati-nirodho" ti.|| ||

81. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati bhavo na hoti,||
kissa nirodhaa bhava-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattatassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Upaadaane kho asati bhavo na hoti,||
upaadaana-nirodhaa bhava-nirodho" ti.|| ||

82. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati upaadaana.m na hoti,||
kissa nirodhaa upaadaana-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

Ta.nhaaya kho asati upaadaana.m na hoti,||
ta.nhaa-nirodhaa upaadaana-nirodho" ti.|| ||

83. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati ta.nhaa na hoti,||
kissa nirodhaa ta.nhaa-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhatva Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhi- [34] samayo:|| ||

"Vedanaaya kho asati ta.nhaa na hoti,||
vedanaa nirodhaa ta.nhaa-nirodho" ti.|| ||

84. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

'Kimhi nu kho asati vedanaa na hoti,||
kissa nirodhaa vedanaa-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhiisamayo:|| ||

"Phasso kho asati vedanaa na hoti,||
phassa-nirodhaa vedanaa-nirodho" ti.|| ||

85. Atha kho bhikkhave, Vipassisasa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati phasso na hoti,||
kissa nirodhaa phassa-nirodho" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Sa.laayatane kho asati phasso na hoti,||
sa.laayatana nirodhaa phassanirodho" ti.|| ||

86. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati sa.laayatana.m na hoti,||
kissa nirodhaa sa.laayatana nirodho" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Naama-ruupe kho asati sa.laayatana.m na hoti,||
naama-ruupa-nirodhaa sa.laayatana-nirodho" ti.|| ||

87. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Kimhi nu kho asati naamaruupa.m na hoti,||
kissa nirodhaa naamaruupanirodho" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, vipassassa Bodhisattassa yoniso manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"Vi~n~naa.ne kho asati naamaruupa.m na hoti,||
vi~n~naa.na-nirodhaa naama-ruupa-nirodho" ti.|| ||

88. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

'Kimhi nu kho asati vi~n~naa.na.m na hoti,||
kissa nirodhaa vi~n~naa.nanirodho" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa yoniso-manasikaaraa ahu pa~n~naaya abhisamayo:|| ||

"naamaruupe kho asati vi~n~naa.na.m na hoti||
naama-ruupa-nirodhaa vi~n~naa.na-nirodho" ti.|| ||

89. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa etad ahosi:|| ||

"Adhigato kho myaaya.m vipassanaa-maggo bo- [35] dhaaya:||
yad ida.m naama-ruupa-nirodhaaya vi~n~naa.na-nirodho,||
vi~n~naa.na-nirodhaa naama-ruupa-nirodho,||
naama-ruupa-nirodhaa sa.laayatana-nirodho,||
sa.laayatana-nirodhaa phassa-nirodho,||
phassa-nirodhaa vedanaa-nirodho,||
vedanaa-nirodhaa ta.nhaa-nirodho,||
ta.nhaa-nirodhaa upaadaana-nirodho,||
upaadaana-nirodhaa bhava-nirodho,||
bhava-nirodhaa jaati-nirodho,||
jaati-nirodhaa jaraa-mara.na.m,||
soka-parideva-dukkha-domanass'-upaayaasaa nirujjhanti.|| ||

Evam etassa kevalassa dukkha-kkhandhassa nirodho hotii" ti.|| ||

"Nirodho, nirodho" ti||
kho bhikkhave, Vipassissa Bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhu.m udapaadi,||
~naa.na.m udapaadi,||
pa~n~naa udapaadi,||
vijjaa udapaadi,||
aaloko udapaadi.

90. Atha kho bhikkhave, Vipassii Bodhisatto aparena samayena pa~ncas'uupaadaana-kkhandhesu udaya-vyayaanupassii vihaasi:|| ||

"Iti ruupa.m,||
iti ruupassa samudayo,||
iti ruupassa attha'ngamo.|| ||

Iti vedanaa,||
iti vedanaaya samudayo,||
iti vedanaaya attha'ngamo.|| ||

Iti sa~n~naa,||
iti sa~n~naaya samudayo,||
iti sa~n~naaya attha'ngamo.|| ||

Iti sankhaaraa,||
iti sankhaaraana.m samudayo,||
iti sankhaaraana.m attha'ngamo.|| ||

Iti vi~n~naa.na.m,||
iti vi~n~naa.nassa samudayo,||
iti vi~n~naa.nassa attha'ngamo" ti.|| ||

Tassa pa~ncasu upaadaana-kkhandhesu udaya-vyavayaanupassino viharato na cirass'eva anupaadaaya aasavehi citta.m vimucci" ti.|| ||

Dutiya.m bhaa.navaara.m ni.t.thita.m

 

§

 

91. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa etad ahosi:|| ||

"Yan nuunaaha.m dhamma.m deseyyan" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato [36] sammaa-sambuddhassa etad ahosi:|| ||

"Adhigato kho me aaya.m dhammo gambhiiro duddaso duranubodho santo pa.niito atakkaavacaro nipu.no pa.n.dita-vedaniiyo.|| ||

Aalayaa-raamaa kho panaaya.m pajaa||
aalaya-rataa||
aalaya-sammuditaa.|| ||

Aalayaa-raamaaya kho pana pajaaya||
aalaya-rataaya||
aalaya-sammuditaaya||
duddasa.m ida.m .thaana.m yad ida.m ida-paccayataa pa.ticca-samuppaado.|| ||

Idam pi kho .thaana.m duddasa.m yad ida.m sabba-sankhaara-samatho sabbuupadhi-pa.tinissaggo ta.nhakkhayo viraago nirodho nibbaana.m.|| ||

Aha~n c'eva kho pana Dhamma.m deseyya.m,||
pare ca me na aajaaneyyu.m,||
so mam'assa kilamatho,||
saa mam'assa viihesaa" ti.|| ||

92. Api'ssu bhikkhave, Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m, imaa anacchariyaa gaathaa pa.tibha.msu pubbe assuta-pubbaa:|| ||

"Kicchena me adhigata.m halan daani pakaasitu.m,||
Raaga-dosa-paretehi naaya.m dhammo susambudho||
Pa.tisota-gaami.m nipu.na.m gambhiira.m duddasa.m a.nu.m,||
Raaga-rattaa na dakkhinti tamokkhandhena aava.taa" ti.|| ||

Iti ha bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa pa.tisa.mcikkhato appossukkataaya citta.m nami,||
no dhamma-desanaaya.|| ||

93. Atha kho bhikkhave, a~n~natarassa Mahaa-Brahmuno Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa cetasaa ceto-parivitakkam a~n~naaya [37] etad ahosi:|| ||

"Nassati vata bho loko,||
vinassati vata bholoko,||
yatra hi naama Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa appossukkataaya citta.m namati,||
no dhammadesanaayaa" ti.|| ||

94. Atha kho so bhikkhave, Mahaa-brahmaa||
seyyathaa pi naama balavaa puriso sammi~njita.m vaa baaha.m pasaareyya,||
pasaarita.m vaa baaha.m sammi~njeyya,||
evam eva Brahmaloke antarahito Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa purato paatur ahosi.|| ||

Atha kho bhikkhave, Mahaa-Brahmaa eka.msa.m uttaraasa'nga.m karitvaa dakkhii.na.m jaanu-ma.n.dala.m puthuviya.m nihantvaa,||
yena Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho ten a~njali.m panaametvaa Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m etad avoca:|| ||

"Desetu bhante Bhagavaa dhamma.m,||
desetu Sugato dhamma.m.|| ||

Santi sattaa apparajakkha-jaatikaa.|| ||

Assavanataa Dhammassa parihaayanti.|| ||

Bhavissanti Dhammassa a~n~naataaro" ti.|| ||

95. Atha kho bhikkhave, Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Mahaa-Brahmaana.m etad avoca:|| ||

"Mayham pi kho brahme, etad ahosi:|| ||

"Yan nuunaaha.m dhamma.m deseyyan" ti.|| ||

Tassa mayha.m Brahme etad ahosi:|| ||

"Adhigato kho me aaya.m dhammo gambhiiro duddaso duranubodho santo pa.niito atakkaavacaro nipu.no pa.n.dita-vedaniiyo.|| ||

Aalayaa-raamaa kho panaaya.m pajaa||
aalaya-rataa||
aalaya-sammuditaa.|| ||

Aalayaa-raamaaya kho pana pajaaya||
aalaya-rataaya||
aalaya-sammuditaaya||
duddasa.m ida.m .thaana.m yad ida.m ida-paccayataa pa.ticca-samuppaado.|| ||

Idam pi kho .thaana.m duddasa.m,||
yad ida.m sabba-sankhaara-samatho sabbuupadhi-pa.tinissaggo ta.nhakkhayo viraago nirodho nibbaana.m.|| ||

Aha~n c'eva kho pana Dhamma.m deseyya.m,||
pare ca me na aajaaneyyu.m,||
so mam'assa kilamatho,||
saa mam'assa viihesaa" ti.|| ||

Api'ssu ma.m [38] Brahme, imaa anacchariyaa gaathaa pa.tibha.msu pubbe assuta-pubbaa:|| ||

"Kicchena me adhigata.m halan daani pakaasitu.m,||
Raaga-dosa-paretehi naaya.m dhammo susambudho||
Pa.tisota-gaami.m nipu.na.m gambhiira.m duddasa.m a.nu.m,||
Raaga-rattaa na dakkhinti tamokkhandhena aava.taa" ti.|| ||

Iti ha me Brahme pa.tisa.mcikkhato appossukkataaya citta.m nami,||
no dhamma-desanaaya" ti.|| ||

96. Dutyam pi kho bhikkhave, so Mahaa-Brahmaa Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m etad avoca:|| ||

"Desetu bhante Bhagavaa dhamma.m,||
desetu Sugato dhamma.m.|| ||

Santi sattaa apparajakkha-jaatikaa.|| ||

Assavanataa Dhammassa parihaayanti.|| ||

Bhavissanti Dhammassa a~n~naataaro" ti.|| ||

Dutyam pi, Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Mahaa-Brahmaana.m etad avoca:|| ||

"Mayham pi kho brahme, etad ahosi:|| ||

"Yan nuunaaha.m dhamma.m deseyyan" ti.|| ||

Tassa mayha.m Brahme etad ahosi:|| ||

"Adhigato kho me aaya.m dhammo gambhiiro duddaso duranubodho santo pa.niito atakkaavacaro nipu.no pa.n.dita-vedaniiyo.|| ||

Aalayaa-raamaa kho panaaya.m pajaa||
aalaya-rataa||
aalaya-sammuditaa.|| ||

Aalayaa-raamaaya kho pana pajaaya||
aalaya-rataaya||
aalaya-sammuditaaya||
duddasa.m ida.m .thaana.m yad ida.m ida-paccayataa pa.ticca-samuppaado.|| ||

Idam pi kho .thaana.m duddasa.m,||
yad ida.m sabba-sankhaara-samatho sabbuupadhi-pa.tinissaggo ta.nhakkhayo viraago nirodho nibbaana.m.|| ||

Aha~n c'eva kho pana Dhamma.m deseyya.m,||
pare ca me na aajaaneyyu.m,||
so mam'assa kilamatho,||
saa mam'assa viihesaa" ti.|| ||

Api'ssu ma.m Brahme, imaa anacchariyaa gaathaa pa.tibha.msu pubbe assuta-pubbaa:|| ||

"Kicchena me adhigata.m halan daani pakaasitu.m,||
Raaga-dosa-paretehi naaya.m dhammo susambudho||
Pa.tisota-gaami.m nipu.na.m gambhiira.m duddasa.m a.nu.m,||
Raaga-rattaa na dakkhinti tamokkhandhena aava.taa" ti.|| ||

Iti ha me Brahme pa.tisa.mcikkhato appossukkataaya citta.m nami,||
no dhamma-desanaaya" ti.|| ||

97. Tatiyam pi kho bhikkhave, so Mahaa-Brahmaa Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m etad avoca:|| ||

"Desetu bhante Bhagavaa dhamma.m,||
desetu Sugato dhamma.m.|| ||

Santi sattaa apparajakkha-jaatikaa.|| ||

Assavanataa Dhammassa parihaayanti.|| ||

Bhavissanti Dhammassa a~n~naataaro" ti.|| ||

98. Atha kho bhikkhave, Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Brahmuno ca ajjhesana.m viditvaa sattesu ca kaaru~n~nata.m pa.ticca buddha-cakkhunaa loka.m volokesi.|| ||

Addasaa kho bhikkhave, Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho buddha-cakkhunaa loka.m volokento,||
satte appa-rajakkhe mahaa-rajakkhe tikkhindriye mudindriye svaakaare dvaakaare suvi~n~naapaye duvi~n~naapaye appekacce paraloka-vajja-bhaya-dassaavino viharante, appekacce na paraloka-vajja-bhaya-dassaavino viharante.|| ||

Seyyathaa pi naama uppaliniya.m vaa paduminiya.m vaa pu.n.dariikiniya.m vaa appekaccaani uppalaani vaa padumaani vaa pu.n.dariikaani vaa udake jaataani udake sa.mvaddhaani udakaanuggataani anto-nimugga-posiini,||
appekaccaani uppalaani vaa padumaani vaa pu.n.darikaani vaa udake jaataani udake sa.mvaddhaani samodaka.m .thitaani,||
appekaccaani uppalaani vaa padumaani vaa pu.n.dariikaani vaa udake jaataani udake sa.mvaddhaani udakaa accuggamma .thanti anupalittaani udakena,||
[39] evam eva kho, bhikkhave, Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho buddha-cakkhunaa loka.m volokento addasa satte appa-rajakkhe mahaa-rajakkhe tikkhindriye mudindiye svaakaare dvaakaare suvi~n~naapaye duvi~n~naapaye,||
appekacce paraloka-vajja-bhaya-dassaavino viharante.|| ||

99. Atha kho so bhikkhave, Mahaa-Brahmaa Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa cetasaa cetoparivitakkam a~n~naaya Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m gaathaahi ajjhabhaasi:|| ||

"Sele yathaa pabbata-muddhani.ta.thito||
Yathaa pi passe janata.m samantato,||
Tathuupama.m dhammamaya.m Sumedha||
Paasaadam aaruyha samanta-cakkhu,||
Sokaavati.n.na.m janata.m apeta-soko||
Avekkhassu jaati-jaraabhibhuuta.m.||
U.t.thehi viira vijita-sa'ngaama sattha-vaaha a.nana vicara loke. Desetu Bhagavaa dhamma.m, a~n~naataaro bhavissantii" ti.|| ||

100. Atha kho bhikkhave, Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho ta.m Mahaa-Brahmaana.m gaathaaya paccabhaasi:|| ||

"Apaarutaa tesa.m amatassa dvaaraa||
Ye sotavanto pamu~ncantu saddha.m||
vihi.msa-sa~n~nii pagu.na.m n'abhaasi.m||
Dhamma.m pa.niita.m manujesu Brahme" ti.|| ||

Atha kho so bhikkhave, Mahaa-Brahmaa:|| ||

"Kataavakaaso kho'mhi Vipassinaa Bhagavataa arahataa sammaa-sambuddhena dhammadesanaayaa" ti.|| ||

Vipassi.m Bhagavanta.m [40] arahanta.m sammaa-sambuddha.m abhivaadetvaa padakkhi.na.m katvaa tatth'ev'antaradhaayi.|| ||

101. Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa etad ahosi:|| ||

"Kassa nu kho aha.m pa.thama.m Dhamma.m deseyya.m,||
ko ima.m dhamma.m khippam eva aajaanissatii" ti?|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa etad ahosi:|| ||

"Aya.m kho Kha.n.do ca raaja-putto Tisso ca purohita-putto Bandhumatiyaa raaja-dhaaniyaa pa.tivasanti pa.n.ditaa viyattaa medhaavino diigha-ratta.m apparajakkha-jaatikaa.|| ||

Yan nuunaaha.m Kha.n.dassa ca raaja-puttassa Tissassa ca purohita-puttassa pa.thama.m Dhamma.m deseyya.m.|| ||

Te ima.m dhamma.m khippameva aajaanissantii" ti.|| ||

102. Atha kho bhikkhave, Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho,||
seyyathaa pi naama balavaa puriso sammi~njita.m vaa baaha.m pasaareyya,||
pasaarita.m vaa baaha.m sammi~njeyya,||
evam eva bodhi-rukkha-muule antarahito Bandhumatiyaa raaja-dhaaniyaa Kheme Miga-daaye paatur ahosi.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho daaya-paala.m aamantesi:|| ||

"Ehi tva.m samma daaya-paala Bandhumati.m raaja-dhaani.m pavisitvaa Kha.n.da~n ca raaja-putta.m Tissa~n ca purohita-putta.m etad avoca:|| ||

"Vipassii bhante Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Bandhumati.m raaja-dhaani.m anuppatto Kheme Miga-daaye viharati.|| ||

So tumhaaka.m dassana-kaamo" ti.|| ||

"Eva.m bhante" ti kho bhikkhave, daaya-paalo Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa pa.tissutvaa Bandhumati.m raaja-dhaani.m pavisitvaa Kha.n.da~n ca raaja-putta.m Tissa~n ca purohita-putta.m etad avoca:|| ||

"Vipassii bhante Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Bandhumati.m raaja-dhaani.m anuppatto Kheme Miga-daaye viharati.|| ||

So tumhaaka.m dassana-kaamo" ti.|| ||

103. Atha kho bhikkhave, Kha.n.do ca raaja-putto Tisso [41] vaa purohita-putto bhaddaani bhaddaani yaanaani yojaapetvaa bhadda.m yaana.m abhiruuhitvaa bhaddehi bhaddehi yaanehi Bandhumatiyaa raaja-dhaaniyaa niyya.msu,||
yena Khemo Migadaayo tena paaya.msu.|| ||

Yaavatikaa yaanassa bhuumi yaanena gantvaa yaanaa paccerohitvaa pattikaa va yena Vipassii Bhagavaa araha.m samamaasambuddho ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m nisiidi.msu.|| ||

104. Tesa.m Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho aanupubbi.m-katha.m kathesi,||
seyyathiida.m:||
daana-katha.m||
siila-katha.m||
sagga-katha.m||
kaamaana.m aadiinava.m okaara.m sa.mkilesa.m nekkhamme ca aanisa.msa.m pakaasesi.|| ||

Yadaa te Bhagavaa a~n~naasi kalla-citte mudu-citte viniivara.na-citte udagga-citte pasanna-citte,||
atha yaa Buddhaana.m saamukka.msikaa dhamma-desanaa ta.m pakaasesi:||
dukkha.m,||
samudaya.m,||
nirodha.m,||
magga.m.|| ||

Seyyathaa pi naama suddha.m vattha.m apagata-kaa.laka.m sammad eva rajana.m patiga.nheyya,||
evam eva Kha.n.dassa ca raaja-puttassa ca Tissassa ca purohita-puttassa tasmi.m yeva aasane viraja.m viitamala.m dhamma-cakkhu.m udapaadi:|| ||

"Ya.m ki~nci samudayadhamma.m,||
sabban ta.m nirodha-dhamman" ti.|| ||

105. Te di.t.tha-dhammaa patta-dhammaa vidita-dhammaa pariyogaa.lha-dhammaa ti.n.na-vicikicchaa vigata-katha.m-kathaa vesaarajja-pattaa apara-paccayaa satthusaasane Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m etad avocu.m:|| ||

"Abhikknta.m bhante,||
abhikkanta.m bhante!|| ||

Seyyathaa pi bhante nikkujjita.m vaa ukkujjeyya,||
pa.ticchanta.m vaa vivareyya,||
muu.lhassa vaa magga.m aacikkheyya,||
andhakaare vaa telapajjota.m dhaareyya||
'cakkhumanto ruupaani dakkhintii' ti,||
evam eva Bhagavataa aneka-pariyaayena dhammo pakaasito.|| ||

Ete maya.m bhante Bhagavanta.m [42] sara.na.m gacchaama dhamma~n ca.|| ||

Labheyyaama maya.m bhante Bhagavato santike pabbajja.m,||
labheyyaama upasampadan" ti.|| ||

106. Alatthu.m kho bhikkhave, Kha.n.do ca raaja-putto Tisso ca purohita-putto Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa santike pabbajja.m,||
alatthu.m upasampada.m.|| ||

Te Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho dhammiyaa kathaaya sandassesi samaadapesi samuttejesi sampaha.msesi||
sa.mkhaaraana.m aadiinava.m okaara.m sa.mkilesa.m nibbaane aanisa.msa.m pakaasesi.|| ||

Tesa.m Vipassinaa Bhagavataa arahataa sammaa-sambuddhena dhammiyaa kathaaya sandassiyamaanaana.m samaadapiyamaanaana.m samuttejiyamaanaana.m sampaha.msiyamaanaana.m na cirass'eva anupaadaaya aasavehi cittaani vimucci.msu.|| ||

107. Assosi kho bhikkhave, Bandhumatiyaa raaja-dhaaniyaa mahaa-jana-kaayo caturaasiiti-paa.na-sahassaani:|| ||

"Vipassii kira Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Bandhumati.m raaja-dhaani.m anuppatto Kheme Miga-daaye viharati.|| ||

Kha.n.do ca kira raaja-putto Tisso ca purohita-putto Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa santike kesa-massu.m ohaaretvaa kaasaayaani vatthaani acchaadetvaa agaarasmaa anagaariya.m pabbajitaa" ti.|| ||

Sutvaana n'esa.m etad ahosi:|| ||

"Na hi nuuna so orako dhammavinayo,||
na saa orakaa pabbajjaa,||
yattha Kha.n.do ca raaja-putto Tisso ca purohita-putto kesa-massu.m ohaaretvaa kaasaayaani vatthaani acchaadetvaa agaarasmaa anagaariya.m pabbajitaa.|| ||

Kha.n.do ca naama raaja-putto Tisso ca purohita-putto Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa santike kesa-massu.m ohaaretvaa kaasaayaani vatthaani acchaadetvaa agaarasmaa anagaariya.m pabbajissanti,||
kim a'ngapana mayan" ti?|| ||

108. Atha kho so bhikkhave, mahaa-jana-kaayo caturaasiiti-paa.na-sahassaani Bandhumatiyaa raaja-dhaaniyaa nikkhamitvaa yena Khemo Miga-daayo,||
yena Vipassii Bhagavaa araha.m [43] sammaa-sambuddho, ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m nisiidi.msu.|| ||

109. Tesa.m Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho aanupubbi.m-kathaa kathesi,||
seyyathiida.m:||
daana-katha.m||
siila-katha.m||
sagga-katha.m||
kaamaana.m aadiinava.m okaara.m sa.mkilesa.m nekkhamme ca aanisa.msa.m pakaasesi.|| ||

Yadaa te Bhagavaa a~n~naasi kalla-citte mudu-citte viniivara.na-citte udagga-citte pasanna-citte,||
atha yaa Buddhaana.m saamukka.msikaa dhamma-desanaa ta.m pakaasesi:||
dukkha.m,||
samudaya.m,||
nirodha.m,||
magga.m.|| ||

Seyyathaa pi naama suddha.m vattha.m apagata-kaa.laka.m sammad eva rajana.m patiga.nheyya,||
evam eva Kha.n.dassa ca raaja-puttassa ca Tissassa ca purohita-puttassa tasmi.m yeva aasane viraja.m viitamala.m dhamma-cakkhu.m udapaadi:|| ||

"Ya.m ki~nci samudayadhamma.m,||
sabban ta.m nirodha-dhamman" ti.|| ||

110. Te di.t.tha-dhammaa patta-dhammaa vidita-dhammaa pariyogaa.lha-dhammaa ti.n.na-vicikicchaa vigata-katha.m-kathaa vesaarajja-pattaa apara-paccayaa satthusaasane Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m etad avocu.m:|| ||

"Abhikknta.m bhante,||
abhikkanta.m bhante!|| ||

Seyyathaa pi bhante nikkujjita.m vaa ukkujjeyya,||
pa.ticchanta.m vaa vivareyya,||
muu.lhassa vaa magga.m aacikkheyya,||
andhakaare vaa telapajjota.m dhaareyya||
'cakkhumanto ruupaani dakkhintii' ti,||
evam eva Bhagavataa aneka-pariyaayena dhammo pakaasito.|| ||

Ete maya.m bhante Bhagavanta.m sara.na.m gacchaama dhamma~n ca.|| ||

Labheyyaama maya.m bhante Bhagavato santike pabbajja.m,||
labheyyaama upasampadan" ti.|| ||

111. Alatthu.m kho bhikkhave, taani caturaasiiti-paa.na-sahassaani Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa santike pabbajja.m,||
alatthu.m upasampada.m.|| ||

Te Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho dhammiyaa kathaaya sandassesi samaadapesi samuttejesi sampaha.msesi,||
[44] sankhaaraana.m aadiinava.m okaara.m sa.mkilesa.m nibbaane aanisa.msa.m pakaasesi.|| ||

Tesa.m Vipassinaa Bhagavataa arahataa sammaa-sambuddhena dhammiyaa kathaaya sandassiyamaanaana.m samaadaapiyamaanaana.m samuttejiiyamaanaana.m sampaha.msiyamaanaana.m na cirass'eva anupaadaaya aasavehi cittaani vimucci.msu.|| ||

112. Assosu.m kho bhikkhave, taani purimaani caturaasiiti pabbajitasahassaani:|| ||

"Vipassii kira Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Bandhumati.m raaja-dhaani.m anuppatto Kheme Miga-daaye viharati,||
dhamma~n ca kira desetii" ti.|| ||

Atha kho bhikkhave, taani caturaasiiti pabbajita-sahassaani yena Bandhumatii raaja-dhaani yena Khemo Miga-daayo yena Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho, ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m nisiidi.msu.|| ||

113. Tesa.m Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho aanupubbi.m-katha.m kathesi,||
seyyathiida.m:||
daana-katha.m||
siila-katha.m||
sagga-katha.m||
kaamaana.m aadiinava.m okaara.m sa.mkilesa.m nekkhamme ca aanisa.msa.m pakaasesi.|| ||

Yadaa te Bhagavaa a~n~naasi kalla-citte mudu-citte viniivara.na-citte udagga-citte pasanna-citte,||
atha yaa Buddhaana.m saamukka.msikaa dhamma-desanaa ta.m pakaasesi:||
dukkha.m,||
samudaya.m,||
nirodha.m,||
magga.m.|| ||

Seyyathaa pi naama suddha.m vattha.m apagata-kaa.laka.m sammad eva rajana.m patiga.nheyya,||
evam eva Kha.n.dassa ca raaja-puttassa ca Tissassa ca purohita-puttassa tasmi.m yeva aasane viraja.m viitamala.m dhamma-cakkhu.m udapaadi:|| ||

"Ya.m ki~nci samudayadhamma.m,||
sabban ta.m nirodha-dhamman" ti.|| ||

114. Te di.t.tha-dhammaa patta-dhammaa vidita-dhammaa pariyogaa.lha-dhammaa ti.n.na-vicikicchaa vigata-katha.m-kathaa vesaarajja-pattaa apara-paccayaa satthusaasane Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m etad avocu.m:|| ||

[45] "Abhikknta.m bhante,||
abhikkanta.m bhante!|| ||

Seyyathaa pi bhante nikkujjita.m vaa ukkujjeyya,||
pa.ticchanta.m vaa vivareyya,||
muu.lhassa vaa magga.m aacikkheyya,||
andhakaare vaa telapajjota.m dhaareyya||
'cakkhumanto ruupaani dakkhintii' ti,||
evam eva Bhagavataa aneka-pariyaayena dhammo pakaasito.|| ||

Ete maya.m bhante Bhagavanta.m sara.na.m gacchaama dhamma~n ca.|| ||

Labheyyaama maya.m bhante Bhagavato santike pabbajja.m,||
labheyyaama upasampadan" ti.|| ||

115. Alatthu.m kho bhikkhave, taani caturaasiiti-paa.na-sahassaani Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa santike pabbajja.m,||
alatthu.m upasampada.m.|| ||

Te Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho dhammiyaa kathaaya sandassesi samaadapesi samuttejesi sampaha.msesi||
sankhaaraana.m aadiinava.m okaara.m sa'nkilesa.m nibbaane ca aanisa.msa.m pakaasesi.|| ||

Tesa.m Vipassinaa Bhagavataa arahataa sammaa-sambuddhena dhammiyaa kathaaya sandasyiyamaanaana.m samaadaapiyamaanaana.m samuttejiyamaanaana.m sampaha.msiyamaanaana.m na cirass'eva anupaadaaya aasavehi cittaani vimucci.msu.|| ||

116. Tena kho pana bhikkhave, samayena Bandhumatiyaa raaja-dhaaniyaa mahaa-bhikkhu-sa'ngho pa.tivasati a.t.tha-sa.t.thi-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Atha kho bhikkhave, Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa raho-gatassa pa.tisalliinassa eva.m cetaso parivitakko udapaadi:|| ||

"Mahaa kho etarahi bhikkhusa'ngho Bandhumatiyaa raaja-dhaaniyaa pa.tivasati a.t.tha-sa.t.thi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Yan nuunaaha.m bhikkhu anujaaneyya.m:|| ||

'Caratha bhikkhave, caarika.m bahujana-hitaaya bahujana-sukhaaya lokaanukampaaya,||
atthaaya hitaaya sukhaaya deva-manussaana.m.|| ||

Maa ekena dve agamittha.|| ||

Desetha bhik- [46] khave, dhamma.m aadi kalyaa.na.m majjhe kalyaa.na.m pariyosaana-kalyaa.na.m saattha.m savya~njana.m,||
kevala-paripu.n.na.m parisuddha.m brahmacariya.m pakaasetha.|| ||

Santi sattaa appa-rajakkha-jaatikaa,||
assava.nataa Dhammassa parihaayanti,||
bhavissanti Dhammassa a~n~naataaro.|| ||

Api ca channa.m channa.m vassaana accayena Bandhumatii raaja-dhaani upasa'nkamitabbaa paatimokkhuddesaayaa" ti.|| ||

117. Atha kho bhikkhave, a~n~nataro Mahaa-Brahmaa Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa cetasaa ceto-parivitakkam a~n~naaya,||
seyyathaa pi naama balavaa puriso sammi~njita.m vaa baaha.m pasaareyya,||
pasaarita.m vaa baaha.m sammi~njeyya,||
evam eva Brahmaloke antarahito Vipassissa Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa purato paatur ahosi.|| ||

Atha kho so bhikkhave, Mahaa-Brahmaa eka.msa.m uttaraasa'nga.m karitvaa yena Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho ten'a~njalim panaa-metvaa Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m etad avoca:|| ||

"Evam eta.m Bhagavaa, evam etam Sugata!|| ||

Mahaa kho bhante etarahi bhikkhusa'ngho Bandhumatiyaa raaja-dhaaniyaa pa.tivasati a.t.tha-sa.t.thi bhikkhu-sata-sahassa.m,||
anujaanaatu bhante Bhagavaa bhikkhuu:|| ||

"Caratha bhikkhave, caarika.m bahujana-hitaaya bahujana-sukhaaya lokaanukampaaya,||
atthaaya hitaaya sukhaaya deva-manussaana.m.|| ||

Maa ekena dve agamittha.|| ||

Desetha bhikkhave, dhamma.m aadikalyaa.na.m majjhe kalyaa.na.m pariyosaana-kalyaa.na.m saattha.m savya~njana.m kevala-paripu.n.na.m parisuddha.m brahmacariya.m pakaasetha.|| ||

Santi sattaa appa-rajakkha-jaatikaa,||
assava.nataa Dhammassa parihaayanti||
bhavissanti Dhammassa a~n~naataaro" ti.|| ||

Api ca bhante, maya.m tathaa karissaama yathaa bhikkhu channa.m channa.m vassaana.m accayena Bandhumati.m raaja-dhaani.m upasa'nkamissanti paatimokkhuddesaayaa" ti.|| ||

Idam avoca bhikkhave, so Mahaa-Brahmaa.|| ||

Ida.m vatvaa [47] Vipassi.m Bhagavanta.m arahanta.m sammaa-sambuddha.m abhivaadetvaa padakkhi.na.m katvaa tatth'ev'antaradhaayi.|| ||

118. Atha kho bhikkhave, Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho saaya.nha-samaya.m pa.tisallaa.naa vu.t.thito bhikkhu aamantesi:|| ||

"Idha mayha.m bhikkhave, raho-gatassa pa.tisalliinassa eva.m cetaso parivitakko udapaadi:|| ||

"Mahaa kho etarahi bhikkhu-sa'nghaa Bandhumatiyaa raaja-dhaaniyaa pa.tivasati a.t.tha-sa.t.thi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Yan nuunaaha.m bhikkhu anujaaneyya.m|| ||

"Caratha bhikkhave, caarika.m bahujana-hitaaya bahujana-sukhaaya lokaanukampaaya,||
atthaaya hitaaya sukhaaya deva-manussaana.m.|| ||

Maa ekena dve agamittha.|| ||

Desetha bhikkhave, dhamma.m aadikalyaa.na.m majjhe kalyaa.na.m pariyosaana-kalyaa.na.m saattha.m savya~njana.m kevala-paripu.n.na.m parisuddha.m brahmacariya.m pakaasetha.|| ||

Santi sattaa appa-rajakkha-jaatikaa,||
assava.nataa Dhammassa parihaayanti||
bhavissanti Dhammassa a~n~naataaro" ti.|| ||

Api ca channa.m channa.m vassaana.m accayena Bandhumatii raaja-dhaani upasa'nkamitabbaa paatimokkhuddesaayaa" ti.|| ||

119. Atha kho bhikkhave, a~n~nataro Mahaa-Brahmaa mama cetasaa ceto-parivitakkam a~n~naaya,||
seyyathaa pi naama balavaa puriso sammi~njita.m vaa baaha.m pasaareyya,||
pasaarita.m vaa baaha.m sammi~njeyya,||
evam eva Brahmaloke antarahito mama purato paatur ahosi.|| ||

Atha kho so bhikkhave, Mahaa-Brahmaa eka.msa.m uttaraasa'nga.m karitvaa yenaaha.m ten'a~njalim panaametvaa ma.m etad avoca:|| ||

"Evam eta.m Bhagavaa, evam etam Sugata!|| ||

Mahaa kho bhante etarahi bhikkhusa'ngho Bandhumatiyaa raaja-dhaaniyaa pa.tivasati a.t.tha-sa.t.thi bhikkhu-sata-sahassa.m,||
anujaanaatu bhante Bhagavaa bhikkhuu:|| ||

"Caratha bhikkhave, caarika.m bahujana-hitaaya bahujana-sukhaaya lokaanukampaaya,||
atthaaya hitaaya sukhaaya deva-manussaana.m.|| ||

Maa ekena dve agamittha.|| ||

Desetha bhikkhave, dhamma.m aadikalyaa.na.m majjhe kalyaa.na.m pariyosaana-kalyaa.na.m saattha.m savya~njana.m kevala-paripu.n.na.m parisuddha.m brahmacariya.m pakaasetha.|| ||

Santi sattaa appa-rajakkha-jaatikaa,||
assava.nataa Dhammassa parihaayanti||
bhavissanti Dhammassa a~n~naataaro" ti.|| ||

[48] Api ca bhante, maya.m tathaa karissaama yathaa bhikkhu channa.m channa.m vassaana.m accayena Bandhumati.m raaja-dhaani.m upasa'nkamissanti paatimokkhuddesaayaa" ti.|| ||

Idam avoca bhikkhave, so Mahaa-Brahmaa.|| ||

Ida.m vatvaa ma.m abhivaadetvaa padakkhi.na.m katvaa tatth'ev'antaradhaayi.|| ||

120. "Anujaanaami bhikkhave, caratha caarika.m bahujana-hitaaya bahujana-sukhaaya lokaanukampaaya,||
atthaaya hitaaya sukhaaya deva-manussaana.m.|| ||

Maa ekena dve agamittha.|| ||

Desetha bhikkhave, dhamma.m aadikalyaa.na.m majjhe kalyaa.na.m pariyosaana-kalyaa.na.m saattha.m savya~njana.m kevala-paripu.n.na.m parisuddha.m brahmacariya.m pakaasetha.|| ||

Santi sattaa appa-rajakkha-jaatikaa,||
assava.nataa Dhammassa parihaayanti||
bhavissanti Dhammassa a~n~naataaro.|| ||

Api ca bhikkhave, channa.m channa.m vassaana.m accayena Bandhumatii raaja-dhaani upasa'nkamitabbaa paatimokkhuddesaayaa" ti.|| ||

121. Atha kho bhikkhave, bhikkhuu yebhuyyena ekaahen'eva janapada-caarika.m pakkami.msu.|| ||

122. Tena kho pana bhikkhave, samayena Jambudiipe caturaasiiti aavaasa-sahassaani honti.|| ||

Ekamhi vasse nikkhante devataa saddamanussaavesu.m:|| ||

"Nikkhanta.m kho maarisaa eka.m vassa.m pa~nca daani vassaani sesaani.|| ||

Pa~ncanna.m vassaana.m accayena Bandhumatii raaja-dhaani upasa'nkamitabbaa paatimokkhuddesaayaa" ti.|| ||

Dviisu vassesu nikkhantesu devataa saddamasussaavesu.m:|| ||

"Nikkhantaani kho maarisaa dve vassaani,||
cattaari daani vassaani sesaani.|| ||

Catunna.m vassaana.m accayena Bandhumatii raaja-dhaani upasa'nkamitabbaa paatimokkhuddesaayaa" ti.|| ||

Tiisu vassesu nikkhantesu devataa saddamanussaavesu.m:|| ||

'Nikkhantaani kho maarisaa tii.ni vassaani||
tii.ni daani vassaani [49] sesaani.|| ||

Ti.n.na.m vassaana.m accayena Bandhumatii raaja-dhaani upasa'nkamitabbaa paatimokkhuddesaayaa" ti.|| ||

Catusu vassesu nikkhantesu devataa saddamanussaavesu.m:|| ||

"Nikkhantaani kho maarisaa cattaari vassaani||
dve daani vassaani sesaani.|| ||

Dvinna.m vassaana.m accayena Bandhumatii raaja-dhaani upasa'nkamitabbaa paatimokkhuddesaayaa" ti.|| ||

Pa~ncasu vassesu nikkhantesu devataa saddamanussaavesu.m:|| ||

"Nikkhantaani kho maarisaa pa~nca vassaani||
eka.m daani vassa.m sesa.m.|| ||

Ekassa vassassa accayena Bandhumatii raaja-dhaani upasa'nkamitabbaa paatimokkhuddesaayaa" ti.|| ||

Chasu vassesu nikkhantesu devataa saddamanussaavesu.m:|| ||

"Nikkhantaani kho maarisaa chabbassaani||
samayo daani Bandhumati.m raaja-dhaani.m upasa'nkamitu.m paatimokkhuddesaayaa" ti.|| ||

Atha kho te bhikkhave, bhikkhu, appekacce saken'eva iddhaanubhaavena,||
app ekacce devataana.m iddhaanubhaavena,||
ekaahen'eva Bandhumati.m raaja-dhaani.m upasa'nkami.msu paatimokkhuddesaaya.|| ||

123. Tatra suda.m bhikkhave, Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho bhikkhusa'nghe eva.m paatimokkha.m uddisati:|| ||

"Khantii parama.m tapo titikkhaa,||
Nibbaana.m parama.m vadanti Buddhaa.||
Na hi pabbajito paruupaghaatii||
Sama.no hoti para.m vihe.thayanto.|| ||

Sabba-paapassa akara.na.m kusalassa upasampadaa,||
Sacitta-pariyodapana.m, eta.m Buddhaana saasana.m.|| ||

Anuupavaado anuupaghaato paatimokkhe ca sa.mvaro,||
[50] Matta~n~nutaa ca bhattasmi.m panta~n ca sayanaasana.m,||
Adhicitte ca aayogo eta.m Buddhaana saasana.m" ti.|| ||

 


 

124. Ekam idaaha.m bhikkhave, samaya.m Ukka.t.thaaya.m viharaami Subhaga-vane saala-raaja-muule.|| ||

Tassa mayha.m bhikkhave, rahogatassa pa.tisalliinassa eva.m cetaso parivikko udapaadi:|| ||

'Na kho so sattaavaaso sulabha-ruupo yo mayaa anaavuttha-pubbo iminaa diighena addhunaa a~n~natra Suddhaavaasehi devehi.|| ||

Yan nuunaaha.m yena Suddhaavaasaa devaa ten'upasa'nkameyyan" ti.|| ||

Atha kho aha.m bhikkhave,||
seyyathaa pi naama balavaa puriso sami~njita.m vaa baaha.m pasaareyya,||
pasaarita.m vaa baaha.m sami~njeyya,||
evam eva Ukka.t.thaaya.m Subhaga-vane saala-raaja-muule antarahito Avihesu devesu paatur ahosim.|| ||

125. Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

"Ito so maarisa,eka-navuto kappo||
ya.m Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa asiiti-vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho paa.taliyaa muule abhisambuddho.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Kha.n.da-.Tissa.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Vipassissa maarisa,[51] Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi a.t.tha-sa.t.thi-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Asoko naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Bandhumaa naama raajaa pitaa ahosi.|| ||

Bandhumatiinaama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa ra~n~no Bandhumatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Vipassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

126. Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Ito so maarisa, eka-ti.mso kappo ya.m Sikhii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa sattativassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho pu.n.dariikassa muule abhisambuddho.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Abhibhuu-Sambhava.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti.m bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sattati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Khema'nkaro naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Aru.no naama raajaa pitaa ahosi||
Pabhaavatii naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Aru.nassa ra~n~no aru.navatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Sikhissimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

127. Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Tasmi.m yeva kho maarisa, eka-ti.mse kappe Vessabhuu Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa sa.t.thivassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho saalassa muule abhisambuddho.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa So.n-Uttara.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti.m bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sattati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sa.t.thi bhikkhu-sahassaani.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Upasanto naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Suppatiito naama raajaa pitaa ahosi||
Yasavatii naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Suppatiitassa ra~n~no anoma.m naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Vessabhussimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

128. Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Kakusandho Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa cattaariisam vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho siriisassa muule abhisambuddho.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Vidhura-Sa~njiiva.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi cattaariisam bhikkhu-sahassaani.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Buddhijo naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Aggidatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Visaakhaa naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Khemo naama raajaa ahosi.|| ||

Khemassa ra~n~no Khemavatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Kakusandhassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

129. Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Ko.naagamano Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ti.msa vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho udumbarassa muule abhisambuddho.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Bhiyyos-Uttara.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eko saavakaana.m sannipaato ahosi ti.msa bhikkhu-sahassaani.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa,||
Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Sotthijo naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Ya~n~nadatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Uttaraa naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Sobho naama raajaa ahosi.|| ||

Sobhassa ra~n~no sobhaavatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Ko.naagamanassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

130. Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Kassapo Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa viisati.m vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho nigrodhassa muule abhisambuddho.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Tissa-Bhaaradvaaja.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Kassapassa maarisa,||
Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi viisati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Sabbamitto naama bhikkhuu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Brahmadatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Dhanavatii naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Kikii naama raajaa ahosi.|| ||

Kikissa ra~n~no Baaraa.nasii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Kassapassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

131. Tasmi.m yeva kho bhikkhave, deva-nikaaye devataa-sataani yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:

"Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe aha.m etarahi araha.m sammaa-sambuddho loke uppanno.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi.m,||
khattiya-kule uppanno.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho Gotamo gottena.|| ||

Bhagavaa maarisa, [52] etarahi appaka.m aayuppamaa.na.m paritta.m lahuka.m yo cira.m jiivati so vassasata.m appa.m vaa bhiyyo.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho assatthassa muule abhisambuddho.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Saariputta-Moggallaana.m naama saavakayuga.m hoti agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi a.d.dhate'asaani bhikkhusataani.|| ||

Bhagavaa maarisa, aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Aanando bhikkhu upa.t.thaako hoti aggupa.t.thaako.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Suddhodano raajaa pitaa ahosi,||
Maayaa devii maataa janetti.|| ||

Kapilavatthu naama nagara.m raaja-dhaanii" ti.|| ||

Bhagavato maarisa, eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

 


 

132. Atha kho aha.m bhikkhave, Avihehi devehi saddhi.m yena Atappaa devaa ten'upasa'nkami.m.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, devanikaaye nekaani devataa-sahassaani yenaaha.m ten'upasa'nkami.m.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave taa devataa ma.m etad avocum:

"Ito so maarisa,eka-navuto kappo||
ya.m Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa asiiti-vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho paa.taliyaa muule abhisambuddho.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Kha.n.da-.Tissa.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi a.t.tha-sa.t.thi-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Asoko naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Bandhumaa naama raajaa pitaa ahosi.|| ||

Bandhumatiinaama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa ra~n~no Bandhumatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Vipassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Ito so maarisa, eka-ti.mso kappo ya.m Sikhii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa sattativassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho pu.n.dariikassa muule abhisambuddho.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Abhibhuu-Sambhava.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti.m bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sattati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Khema'nkaro naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Aru.no naama raajaa pitaa ahosi||
Pabhaavatii naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Aru.nassa ra~n~no aru.navatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Sikhissimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Tasmi.m yeva kho maarisa, eka-ti.mse kappe Vessabhuu Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa sa.t.thivassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho saalassa muule abhisambuddho.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa So.n-Uttara.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti.m bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sattati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sa.t.thi bhikkhu-sahassaani.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Upasanto naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Suppatiito naama raajaa pitaa ahosi||
Yasavatii naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Suppatiitassa ra~n~no anoma.m naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Vessabhussimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Kakusandho Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa cattaariisam vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho siriisassa muule abhisambuddho.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Vidhura-Sa~njiiva.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi cattaariisam bhikkhu-sahassaani.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Buddhijo naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Aggidatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Visaakhaa naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Khemo naama raajaa ahosi.|| ||

Khemassa ra~n~no Khemavatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Kakusandhassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Ko.naagamano Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ti.msa vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho udumbarassa muule abhisambuddho.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Bhiyyos-Uttara.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eko saavakaana.m sannipaato ahosi ti.msa bhikkhu-sahassaani.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa,||
Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Sotthijo naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Ya~n~nadatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Uttaraa naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Sobho naama raajaa ahosi.|| ||

Sobhassa ra~n~no sobhaavatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Ko.naagamanassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Kassapo Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa viisati.m vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho nigrodhassa muule abhisambuddho.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Tissa-Bhaaradvaaja.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Kassapassa maarisa,||
Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi viisati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Sabbamitto naama bhikkhuu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Brahmadatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Dhanavatii naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Kikii naama raajaa ahosi.|| ||

Kikissa ra~n~no Baaraa.nasii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Kassapassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m yeva kho bhikkhave, deva-nikaaye devataa-sataani yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:

"Imasmi.m yeva kho maarisa,, bhadda-kappe aha.m etarahi araha.m sammaa-sambuddho loke uppanno.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi.m,||
khattiya-kule uppanno.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho Gotamo gottena.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi appaka.m aayuppamaa.na.m paritta.m lahuka.m yo cira.m jiivati so vassasata.m appa.m vaa bhiyyo.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho assatthassa muule abhisambuddho.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Saariputta-Moggallaana.m naama saavakayuga.m hoti agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi a.d.dhate'asaani bhikkhusataani.|| ||

Bhagavaa maarisa, aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Aanando bhikkhu upa.t.thaako hoti aggupa.t.thaako.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Suddhodano raajaa pitaa ahosi,||
Maayaa devii maataa janetti.|| ||

Kapilavatthu naama nagara.m raaja-dhaanii" ti.|| ||

Bhagavato maarisa, eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

 


 

133. Atha kho aha.m bhikkhave, Avihehi ca devehi, Atappehi ca devehi saddhi.m yena Sudassaa devaa ten'upasa'nkami.m.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, devanikaaye nekaani devataa-sahassaani yenaaha.m ten'upasa'nkami.m.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave taa devataa ma.m etad avocum:

"Ito so maarisa,eka-navuto kappo||
ya.m Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa asiiti-vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho paa.taliyaa muule abhisambuddho.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Kha.n.da-.Tissa.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi a.t.tha-sa.t.thi-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Asoko naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Bandhumaa naama raajaa pitaa ahosi.|| ||

Bandhumatiinaama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa ra~n~no Bandhumatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Vipassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Ito so maarisa, eka-ti.mso kappo ya.m Sikhii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa sattativassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho pu.n.dariikassa muule abhisambuddho.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Abhibhuu-Sambhava.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti.m bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sattati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Khema'nkaro naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Aru.no naama raajaa pitaa ahosi||
Pabhaavatii naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Aru.nassa ra~n~no aru.navatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Sikhissimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Tasmi.m yeva kho maarisa, eka-ti.mse kappe Vessabhuu Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa sa.t.thivassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho saalassa muule abhisambuddho.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa So.n-Uttara.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti.m bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sattati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sa.t.thi bhikkhu-sahassaani.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Upasanto naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Suppatiito naama raajaa pitaa ahosi||
Yasavatii naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Suppatiitassa ra~n~no anoma.m naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Vessabhussimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Kakusandho Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa cattaariisam vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho siriisassa muule abhisambuddho.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Vidhura-Sa~njiiva.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi cattaariisam bhikkhu-sahassaani.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Buddhijo naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Aggidatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Visaakhaa naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Khemo naama raajaa ahosi.|| ||

Khemassa ra~n~no Khemavatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Kakusandhassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Ko.naagamano Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ti.msa vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho udumbarassa muule abhisambuddho.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Bhiyyos-Uttara.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eko saavakaana.m sannipaato ahosi ti.msa bhikkhu-sahassaani.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa,||
Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Sotthijo naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Ya~n~nadatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Uttaraa naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Sobho naama raajaa ahosi.|| ||

Sobhassa ra~n~no sobhaavatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Ko.naagamanassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Kassapo Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa viisati.m vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho nigrodhassa muule abhisambuddho.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Tissa-Bhaaradvaaja.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Kassapassa maarisa,||
Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi viisati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Sabbamitto naama bhikkhuu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Brahmadatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Dhanavatii naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Kikii naama raajaa ahosi.|| ||

Kikissa ra~n~no Baaraa.nasii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Kassapassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m yeva kho bhikkhave, deva-nikaaye devataa-sataani yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:

"Imasmi.m yeva kho maarisa,, bhadda-kappe aha.m etarahi araha.m sammaa-sambuddho loke uppanno.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi.m,||
khattiya-kule uppanno.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho Gotamo gottena.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi appaka.m aayuppamaa.na.m paritta.m lahuka.m yo cira.m jiivati so vassasata.m appa.m vaa bhiyyo.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho assatthassa muule abhisambuddho.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Saariputta-Moggallaana.m naama saavakayuga.m hoti agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi a.d.dhate'asaani bhikkhusataani.|| ||

Bhagavaa maarisa, aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Aanando bhikkhu upa.t.thaako hoti aggupa.t.thaako.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Suddhodano raajaa pitaa ahosi,||
Maayaa devii maataa janetti.|| ||

Kapilavatthu naama nagara.m raaja-dhaanii" ti.|| ||

Bhagavato maarisa, eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

 


 

134. Atha kho aha.m bhikkhave, Avihehi ca devehi, Atappehi ca devehi Sudassehi ca devehi saddhi.m yena Akani.t.tha devaa ten'upasa'nkami.m.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, devanikaaye nekaani devataa-sahassaani yenaaha.m ten'upasa'nkami.m.|| ||

[53] Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave taa devataa ma.m etad avocum:

"Ito so maarisa,eka-navuto kappo||
ya.m Vipassii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa asiiti-vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Vipassii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho paa.taliyaa muule abhisambuddho.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Kha.n.da-.Tissa.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi a.t.tha-sa.t.thi-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti-bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Asoko naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Bandhumaa naama raajaa pitaa ahosi.|| ||

Bandhumatiinaama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Bandhumassa ra~n~no Bandhumatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Vipassissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Vipassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Ito so maarisa, eka-ti.mso kappo ya.m Sikhii Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa sattativassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Sikhii maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho pu.n.dariikassa muule abhisambuddho.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Abhibhuu-Sambhava.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi bhikkhu-sata-sahassa.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti.m bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sattati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Khema'nkaro naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Aru.no naama raajaa pitaa ahosi||
Pabhaavatii naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Aru.nassa ra~n~no aru.navatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Sikhissa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Sikhissimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Tasmi.m yeva kho maarisa, eka-ti.mse kappe Vessabhuu Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi,||
khattiya-kule udapaadi.|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Ko.n.da~n~no gottena ahosi.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa sa.t.thivassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Vessabhuu maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho saalassa muule abhisambuddho.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa So.n-Uttara.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi asiiti.m bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sattati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Eko saavakaana.m sannipaato ahosi sa.t.thi bhikkhu-sahassaani.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ime tayo saavakaana.m sannipaataa ahesu.m sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Upasanto naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Suppatiito naama raajaa pitaa ahosi||
Yasavatii naama devii maataa ahosi janetti.|| ||

Suppatiitassa ra~n~no anoma.m naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Vessabhussa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Vessabhussimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Kakusandho Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa cattaariisam vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Kakusandho maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho siriisassa muule abhisambuddho.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Vidhura-Sa~njiiva.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi cattaariisam bhikkhu-sahassaani.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Buddhijo naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Aggidatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Visaakhaa naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Khemo naama raajaa ahosi.|| ||

Khemassa ra~n~no Khemavatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Kakusandhassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Kakusandhassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Ko.naagamano Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa ti.msa vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Ko.naagamano maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho udumbarassa muule abhisambuddho.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Bhiyyos-Uttara.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eko saavakaana.m sannipaato ahosi ti.msa bhikkhu-sahassaani.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa,||
Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Sotthijo naama bhikkhu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Ya~n~nadatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Uttaraa naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Sobho naama raajaa ahosi.|| ||

Sobhassa ra~n~no sobhaavatii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Ko.naagamanassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Ko.naagamanassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m bhikkhave, deva-nikaaye'nekaani devataa-sahassaani anekaani devataa sata-sahassa.m yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:|| ||

Imasmi.m yeva kho maarisa, bhadda-kappe Kassapo Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho loke udapaadi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho braahma.no jaatiyaa ahosi,||
braahma.nakule udapaadi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho Kassapo gottena ahosi.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa viisati.m vassa-sahassaani aayuppamaa.na.m ahosi.|| ||

Kassapo maarisa, Bhagavaa araha.m sammaa-sambuddho nigrodhassa muule abhisambuddho.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Tissa-Bhaaradvaaja.m naama saavakayuga.m ahosi agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Kassapassa maarisa,||
Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi viisati bhikkhu-sahassaani.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Sabbamitto naama bhikkhuu upa.t.thaako ahosi aggupa.t.thaako.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa Brahmadatto naama braahma.no pitaa ahosi||
Dhanavatii naama Braahma.nii maataa ahosi janetti.|| ||

Tena kho pana maarisa, samayena Kikii naama raajaa ahosi.|| ||

Kikissa ra~n~no Baaraa.nasii naama nagara.m raaja-dhaani ahosi.|| ||

Kassapassa maarisa, Bhagavato arahato sammaa-sambuddhassa||
eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Kassapassimhi Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

Tasmi.m yeva kho bhikkhave, deva-nikaaye devataa-sataani yen aaha.m ten'upasa'nkami.msu.|| ||

Upasa'nkamitvaa ma.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m a.t.tha.msu.|| ||

Eka-m-anta.m .thitaa kho bhikkhave, taa devataa ma.m etad avocu.m:

"Imasmi.m yeva kho maarisa,, bhadda-kappe aha.m etarahi araha.m sammaa-sambuddho loke uppanno.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho khattiyo jaatiyaa ahosi.m,||
khattiya-kule uppanno.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho Gotamo gottena.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi appaka.m aayuppamaa.na.m paritta.m lahuka.m yo cira.m jiivati so vassasata.m appa.m vaa bhiyyo.|| ||

Bhagavaa maarisa etarahi araha.m sammaa-sambuddho assatthassa muule abhisambuddho.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Saariputta-Moggallaana.m naama saavakayuga.m hoti agga.m bhadda-yuga.m.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa eko saavakaana.m sannipaato ahosi a.d.dhate'asaani bhikkhusataani.|| ||

Bhagavaa maarisa, aya.m eko saavakaana.m sannipaato ahosi sabbesa.m yeva khii.naasavaana.m.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Aanando bhikkhu upa.t.thaako hoti aggupa.t.thaako.|| ||

Bhagavaa maarisa, etarahi arahato sammaa-sambuddhassa Suddhodano raajaa pitaa ahosi,||
Maayaa devii maataa janetti.|| ||

Kapilavatthu naama nagara.m raaja-dhaanii" ti.|| ||

Bhagavato maarisa, eva.m abhinikkhamana.m ahosi,||
eva.m pabbajjaa,||
eva.m padhaana.m eva.m abhisambodhi,||
eva.m dhamma-cakka-ppavattana.m.|| ||

Te maya.m maarisa, Bhagavatii brahmacariya.m caritvaa kaamesu kaamacchanda.m viraajetvaa idhuupapannaa" ti.|| ||

 


 

135. Iti kho bhikkhave, Tathaagatass ev'esaa dhamma-dhaatu suppa.tividdhaa yassaa dhamma-dhaatuyaa suppa.tividdhattaa Tathaagato atiite Buddhe parinibbute chinna-papa~nce chinna-va.tume pariyaadinna-va.t.te,||
sabba-dukkha-viitivante jaatito pi anussarati,||
naamato pi anussarati,||
gottato [54] pi anussarati,||
aayuppamaa.nato pi anussarati,||
saavaka-yugato pi anussarati,||
saavaka-sannipaatato pi anussarati:|| ||

"Eva.m jaccaa te Bhagavanto ahesu.m iti pi,||
eva.m naamaa,||
eva.m gottaa,||
eva.m siilaa,||
eva.m dhammaa,||
eva.m pa~n~naa,||
eva.m vihaarii,||
eva.m vimuttaa te Bhagavanto ahesu.m itipii.|| ||

136. Devataa pi Tathaagatassa etam attha.m aarocesu.m,||
yena Tathaagato atiite Buddhe parinibbuto chinna-papa~nce chinna-va.tume pariyaadinna-va.t.te,||
sabba-dukkha-viitivante jaatito pi anussarati,||
naamato pi anussarati,||
gottato anussarati,||
aayuppamaa.nato pi anussarati,||
saavaka-yugato pi anussarati,||
saavaka-sannipaatato pi anussarati:|| ||

"Eva.m jaccaa te Bhagavanto ahesu.m iti pi,||
eva.m naamaa,||
eva.m gottaa,||
eva.m siilaa,||
eva.m dhammaa,||
eva.m pa~n~naa,||
eva.m vihaarii,||
eva.m vimuttaa te Bhagavanto ahesu.m itipii" ti.|| ||

Idam avoca Bhagavaa.|| ||

Attamanaa te bhikkhuu Bhagavato bhaasita.m abhinandun ti.|| ||

Mahaapadaana Suttanta.m


Contact:
E-mail
Copyright Statement