Majjhima Nikaya


[Site Map]  [Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]

The Pali is transliterated as Velthuis (aaiiuu.m'n~n.t.d.n.l). Alternatives:
[ ASCII (aiumnntdnl) | IAST Unicode (āīūṃṅñṭḍṇḷ) ]

 

Majjhima Nikaaya
I. Muulapa.n.naasa
2. Siihanaada Vagga

Sutta 14

Cuu.ladukkhakkhandha Sutta.m

Based on the 'Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.'

 


 

[1][chlm][pts][than][ntbb][upal] Eva.m me suta.m:|| ||

Eka.m samaya.m Bhagavaa Sakkesu viharati Kapilavatthusmi.m Nigrodhaaraame.|| ||

2. Atha kho Mahaanaamo Sakko yena Bhagavaa ten'upasa'nkami.|| ||

Upasa'nkamitvaa Bhagavanta.m abhivaadetvaa eka-m-anta.m nisiidi.|| ||

Eka-m-anta.m nisinno kho Mahaanaamo Sakko Bhagavanta.m etad avoca:|| ||

"Diigharattaaha.m bhante Bhagavataa eva.m dhamma.m desita.m ajaanaami:
lobho cittassa upakkileso,||
doso cittassa upakkileso,||
moho cittassa upakkileso' ti.|| ||

Eva~n c'aaha.m bhante Bhagavataa dhamma.m desita.m aajaanaami:
lobho cittassa upakkileso,||
doso cittassa upakkileso,||
moho cittassa upakkileso" ti.|| ||

Atha ca pana me ekadaa||
lobha-dhammaa pi citta.m pariyaadaaya ti.t.thanti
dosa-dhammaa pi citta.m pariyaadaaya ti.t.thanti
moha-dhammaa pi citta.m pariyaadaaya ti.t.thanti.|| ||

Tassa mayha.m bhante eva.m hoti:|| ||

'Ko su naama me dhammo ajjhatta.m appahiino yena me ekadaa
lobha-dhammaa pi citta.m pariyaadaaya ti.t.thanti,||
dosa-dhammaa pi citta.m pariyaadaaya ti.t.thanti,||
moha-dhammaa pi citta.m pariyaadaaya ti.t.thantii'" ti?|| ||

 


 

3. "So eva kho te Mahaanaama dhammo ajjhatta.m appahiino yena te ekadaa
lobha-dhammaa pi citta.m pariyaadaaya ti.t.thanti,||
dosa-dhammaa pi citta.m pariyaadaaya ti.t.thanti,||
moha-dhammaa pi citta.m pariyaadaaya ti.t.thanti.|| ||

So ca hi te Mahaanaama dhammo ajjhatta.m pahiino abhavissa,||
na tva.m agaara.m ajjhaavaseyyaasi,||
na kaame paribhu~njeyyaasi.|| ||

Yasmaa ca kho te Mahaanaama so eva dhammo ajjhatta.m appahiino,||
tasmaa tva.m agaara.m ajjhaavasasi,||
kaame paribhu~njasi.|| ||

4. Appassaadaa kaamaa bahudukkhaa bahuupaayaasaa,||
aadiinavo ettha bhiyyo ti iti ce pi Mahaanaama ariyasaavakassa yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya sudi.t.tha.m hoti,||
so ca a~n~natr'eva kaamehi||
a~n~natra akusalehi dhammehi||
piiti-sukha.m naadhigacchati||
a~n~na.m vaa tato santatara.m,||
atha kho so n'eva taava anaava.t.tii kaamesu hoti.|| ||

Yato ca kho Mahaanaama ariyasaavakassa:||
'Appassaadaa kaamaa bahudukkhaa bahuupaayaasaa,||
aadiinavo ettha bhiyyo' ti||
evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya sudi.t.tha.m hoti,||
so ca a~n~natr'eva kaamehi||
a~n~natra akusalehi dhammehi||
piiti-sukha.m adhigacchati a~n~na.m ca tato santatara.m,||
atha kho so anaava.t.tii kaamesu hoti.|| ||

5. Mayham pi kho [92] Mahaanaama pubbe va sambodhaa anabhisambuddhassa bodhisattass'eva sato:||
'Appassaadaa kaamaa bahudukkhaa bahuupaayaasaa,||
aadiinavo ettha bhiyyo' ti||
evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya sudi.t.tha.m ahosi,||
so ca a~n~natr'eva kaamehi||
a~n~natra akusalehi dhammehi||
piiti-sukha.m naajjhagama.m a~n~na.m vaa tato santatara.m,||
atha khvaaha.m n'eva taava anaava.t.tii kaamesu pacca~n~naasi.m.|| ||

Yato ca kho me Mahaanaama:||
'Appassaadaa kaamaa bahudukkhaa bahuupaayaasaa,||
aadiinavo ettha bhiyyo' ti||
evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya sudi.t.tha.m ahosi,||
so ca a~n~natr'eva kaamehi||
a~n~natra akusalehi dhammehi||
piiti-sukha.m ajjhagama.m a~n~na~n ca tato santatara.m,||
athaaha.m anaava.t.tii kaamesu pacca~n~naasi.m.|| ||

6. Ko ca Mahaanaama kaamaana.m assaado?|| ||

Pa~nc'ime Mahaanaama kaamagu.naa.|| ||

Katame pa~nca?|| ||

Cakkhu-vi~n~neyyaa ruupaa||
i.t.thaa kantaa manaapaa piyaruupaa kaamuupasa.mhitaa rajaniiyaa,||
sota-vi~n~neyyaa saddaa||
i.t.thaa kantaa manaapaa piyaruupaa kaamuupasa.mhitaa rajaniiyaa,||
ghaana-vi~n~neyyaa gandhaa||
i.t.thaa kantaa manaapaa piyaruupaa kaamuupasa.mhitaa rajaniiyaa,||
jivhaa-vi~n~neyyaa rasaa||
i.t.thaa kantaa manaapaa piyaruupaa kaamuupasa.mhitaa rajaniiyaa,||
kaaya-vi~n~neyyaa pho.t.thabbaa||
i.t.thaa kantaa manaapaa piyaruupaa kaamuupasa.mhitaa rajaniiyaa.|| ||

Ime kho Mahaanaama pa~nca kaamagu.naa.|| ||

Ya.m kho Mahaanaama ime pa~nca kaamagu.ne pa.ticca uppajjati sukha.m somanassa.m,||
aya.m kaamaana.m assaado.|| ||

7. Ko ca Mahaanaama kaamaana.m aadiinavo?|| ||

Idha, Mahaanaama, kulaputto yena sippa.t.thaanena jiivika.m kappeti:||
yadi muddaaya,||
yadi ga.nanaaya,||
yadi sa.nkhaanena,||
yadi kasiyaa,||
yadi va.nijjaaya,||
yadi gorakkhena,||
yadi issatthena,||
yadi raajaporisena,||
yadi sippa~n~natarena,||
siitassa purakkhato u.nhassa purakkhato,||
.da.msa-makasa-vaataatapa-siri.msapa-samphassehi rissamaano,||
khuppipaasaaya miiyamaano.|| ||

Ayam pi Mahaanaama kaamaana.m aadiinavo sandi.t.thiko dukkhakkhandho||
kaama-hetu||
kaama-nidaana.m||
kaamaa-dhikara.na.m||
kaamaanam-eva hetu.|| ||

8. Tassa ce Mahaanaama kulaputtassa eva.m u.t.thahato gha.tato vaayamato te bhogaa naabhinipphajjanti,||
so socati kilamati paridevati urattaa.li.m kandati,||
sammoha.m aapajjati:|| ||

'Mogha.m vata me u.t.thaana.m,||
aphalo vata me vaayaamo' ti.|| ||

Ayam pi Mahaanaama kaamaana.m aadiinavo sandi.t.thiko dukkhakkhandho||
kaama-hetu,||
kaama-nidaana.m,||
kaamaa-dhikara.na.m||
kaamaanam-eva hetu.|| ||

9. Tassa ce Mahaanaama kulaputtassa eva.m u.t.thahato gha.tato vaayamato te bhogaa abhinipphajjanti,||
so tesa.m bhogaana.m aarakkhaadhikara.na.m dukkha.m domanassa.m pa.tisa.mvedeti:|| ||

'Kinti me bhoge n'eva raajaano hareyyu.m||
na coraa hareyyu.m||
na aggi .daheyya||
na udaka.m vaheyya||
na appiyaa daayaadaa hareyyun' ti.|| ||

Tassa eva.m aarakkhato gopayato te bhoge||
raajaano vaa haranti,||
coraa vaa haranti,||
aggi vaa .dahati,||
udaka vaa vahati,||
appiyaa vaa daayaadaa haranti.|| ||

So socati kilamati paridevati.|| ||

Urattaa.li.m kandati,||
sammoha.m aapajjati:|| ||

'Yam pi me ahosi||
tam pi no natthii' ti.|| ||

Ayam pi Mahaanaama kaamaana.m aadiinavo sandi.t.thiko dukkhakkhandho||
kaama-hetu,||
kaama-nidaana.m,||
kaamaa-dhikara.na.m||
kaamaanam-eva hetu.|| ||

10. Puna ca para.m Mahaanaama||
kaama-hetu,||
kaama-nidaana.m,||
kaamaa-dhikara.na.m||
kaamaanam-eva hetu||
raajaano pi raajuuhi vivadanti,||
khattiyaa pi khattiyehi vivadanti,||
braahma.naa pi braahma.nehi vivadanti,||
gapahatii pi gahapatiihi vivadanti,||
maataa pi puttena vivadati,||
putto pi maataraa vivadati,||
pitaa pi puttena vivadati,||
bhaataa pi bhaataraa vivadati,||
bhaataa pi bhaginiyaa vivadati,||
bhaginii pi bhaataraa vivadati,||
sahaayo pi sahaayena vivadati.|| ||

Te tattha kalaha-viggaha-vivaadaa.m-aapannaa a~n~nama~n~na.m paa.niihi pi upakkamanti,||
le.d.duuhi pi upakkamanti,||
da.n.dehi pi upakkamanti,||
satthehi pi upakkamanti,||
te tattha mara.nam pi nigacchanti mara.namattam pi dukkha.m.|| ||

Ayam pi Mahaanaama kaamaana.m aadiinavo sandi.t.thiko dukkhakkhandho||
kaama-hetu,||
kaama-nidaana.m,||
kaamaa-dhikara.na.m||
kaamaanam-eva hetu.|| ||

11. Puna ca para.m Mahaanaama||
kaama-hetu,||
kaama-nidaana.m,||
kaamaa-dhikara.na.m||
kaamaanam-eva hetu asicamma.m gahetvaa dhanukalaapa.m sannayhitvaa ubhato-viyuu.lha.m sa.ngaama.m pakkhandanti usuusu pi khippamaanesu||
sattiisu pi khippamaanaasu,||
asiisu pi vijjotalantesu,||
te tattha usuuhi pi vijjhanti,||
sattiyaa pi vijjhanti,||
asinaa pi siisa.m chindanti,||
te tattha mara.nam pi nigacchanti mara.namattam pi dukkha.m.|| ||

Ayam pi Mahaanaama kaamaana.m aadiinavo sandi.t.thiko dukkhakkhandho||
kaama-hetu,||
kaama-nidaana.m,||
kaamaa-dhikara.na.m||
kaamaanam-eva hetu.|| ||

12. Puna ca para.m Mahaanaama||
kaama-hetu,||
kaama-nidaana.m,||
kaamaa-dhikara.na.m||
kaamaanam-eva hetu asicamma.m gahetvaa dhanukalaapa.m sannayhitvaa addaavalepanaa upakaariyo pakkhandanti usuusu pi khippamaanaasu||
sattiisu pi khippamaanaasu||
asiisu pi vijjotalantesu;||
te tattha usuuhi pi vijjhanti,||
sattiyaa pi vijjhanti,||
pakka.t.thiyaa pi osi~ncanti,||
ahivaggena pi omaddanti,||
asinaa pi siisa.m chindanti;||
te tattha mara.nam pi nigacchanti,||
mara.namattam pi dukkha.m.|| ||

Ayam pi Mahaanaama kaamaana.m aadiinavo sandi.t.thiko dukkhakkhandho||
kaama-hetu,||
kaama-nidaana.m,||
kaamaa-dhikara.na.m||
kaamaanam-eva hetu.|| ||

13. Ekam idaaha.m Mahaanaama samaya.m Raajagahe viharaami Gijjhakuu.te pabbate.|| ||

Tena kho pana samayena sambahulaa Niga.n.thaa Isigilipasse Kaa.lasilaaya.m ubbha.t.thakaa honti aasanapa.tikkhittaa,||
opakkamikaa dukkhaa tippaa ka.tukaa vedanaa vediyanti.|| ||

14. Atha khoha.m Mahaanaama saaya.nhasamaya.m pa.tisallaanaa vu.t.thito yena Isigilipasse Kaa.lasilaa yena te Niga.n.thaa ten'upasa'nkami.m.|| ||

Upasa'nkamitvaa te Niga.n.the etad avoca.m:|| ||

'Kin nu tumhe aavuso Niga.n.thaa,||
ubbha.t.thakaa aasanapa.tikkhittaa opakkamikaa tippaa ka.tukaa vedanaa vediyathaa' ti?|| ||

15. Eva.m vutte Mahaanaama te Niga.n.thaa ma.m etad avocu.m:|| ||

'Niga.n.tho aavuso Naataputto sabba~n~nuu sabbadassaavii aparisesa.m ~naa.na-dassana.m pa.tijaanaati:|| ||

"Carato ca me ti.t.thato ca suttassa ca [93] jaagarassa ca satata.m samita.m ~naa.na-dassana.m paccupa.t.thitan" ti.|| ||

So evam aaha:|| ||

"Atthi vo Niga.n.thaa,||
pubbe paapa.m kamma.m kata.m.|| ||

Ta.m imaaya ka.tukaaya dukkarakaarikaaya nijjaretha;||
ya.m pan'ettha etarahi kaayena sa.mvutaa||
vaacaaya sa.mvutaa||
manasaa sa.mvutaa||
ta.m aayati.m paapassa kammassa akara.na.m;||
iti puraa.naana.m kammaana.m tapasaa vyantiibhaavaa,||
navaana.m kammaana.m akara.naa aayati.m anavassavo,||
aayati.m anavassavaa kammakkhayo||
kammakkhayaa dukkhakkhayo||
dukkhakkhayaa vedanaakkhayo||
vedanaakkhayaa sabba.m dukkha.m nijji.n.na.m bhavissatii" ti.|| ||

Ta~n ca pan'amhaaka.m ruccati c'eva khamati ca tena c'amhaa attamanaa' ti.|| ||

18. Eva.m vutte aha.m Mahaanaama te Niga.n.the etad avocu.m:|| ||

'Kim pana tumhe aavuso Niga.n.thaa jaanaatha:||
ahuvamh'eva maya.m pubbe,||
na naahuvamhaa' ti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

'Kim pana tumhe aavuso Niga.n.thaa jaanaatha:||
akaramh'eva maya.m pubbe paapa.m kamma.m,||
na naakaramhaa' ti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

'Kim pana tumhe aavuso Niga.n.thaa jaanaatha:||
evaruupa.m vaa paapa.m kamma.m akaramhaa' ti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

'Kim pana tumhe aavuso Niga.n.thaa jaanaatha:||
ettaka.m vaa dukkha.m nijji.n.na.m,||
ettaka.m vaa dukkha.m nijjaretabba.m,||
ettakamhi vaa dukkhe nijji.n.ne sabba.m dukkha.m nijji.n.na.m bhavissatii' ti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

'Kim pana tumhe aavuso Niga.n.thaa jaanaatha:||
di.t.the va dhamme akusalaana.m dhammaana.m pahaana.m,||
kusalaana.m dhammaana.m upasampadan' ti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

19. Iti kira tumhe aavuso Niga.n.thaa na jaanaatha:||
'Ahuvamh'eva maya.m pubbe na naahuvamhaa' ti.|| ||

Na jaanaatha:||
'Akaramh'eva maya.m pubbe paapa.m kamma.m na naakaramhaa' ti.|| ||

Na jaanaatha:||
'Evaruupa.m vaa evaruupa.m vaa paapa.m kamma.m akaramhaa' ti.|| ||

Na jaanaatha:||
'Ettaka.m vaa dukkha.m nijji.n.na.m,||
ettaka.m vaa dukkha.m nijjaretabba.m,||
ettakamhi vaa dukkhe nijji.n.ne sabba.m dukkha.m nijji.n.na.m bhavissatii' ti.|| ||

Na jaanaatha di.t.the va dhamme akusalaana.m dhammaana.m pahaana.m kusalaana.m dhammaana.m upasampada.m.|| ||

Eva.m sante aavuso Niga.n.thaa ye loke luddaa lohitapaa.nino Kuruurakammantaa manussesu paccaajaataa,||
te Niga.n.thesu pabbajantii" ti.|| ||

20. Na kho aavuso Gotama||
sukhena sukha.m adhigantabba.m,||
dukkhena kho sukha.m adhigantabba.m.|| ||

Sukhena ca [94] aavuso Gotama sukha.m adhigantabba.m abhavissa,||
raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro sukha.m adhigaccheyya,||
raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro sukhavihaaritaro aayasmataa Gotamenaa' ti.|| ||

'Addhaayasmantehi Niga.n.thehi sahasaa appa.tisa'nkhaa vaacaa bhaasitaa:||
na kho aavuso Gotama,||
sukhena sukha.m adhigantabba.m,||
dukkhena kho sukha.m adhigantabba.m.|| ||

Sukhena ca aavuso Gotama,||
sukha.m adhigantabba.m abhavissa,||
raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro sukha.m adhigaccheyya||
raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro sukhavihaaritaro aayasmataa Gotamenaa' ti.|| ||

Api ca aham eva tattha pa.tipucchitabbo:||
ko nu kho aayasmantaana.m sukhavihaaritaro,||
raajaa vaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro aayasmaa vaa Gotamo' ti?|| ||

Addh'aavuso Gotama amhehi sahasaa appa.tisa'nkhaa vaacaa bhaasitaa:||
'Na kho aavuso Gotama sukhena sukha.m adhigantabba.m,||
dukkhena kho sukha.m adhigantabba.m sukhena ca aavuso Gotama,||
sukha.m adhigantabba.m abhavissa,||
raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro sukha.m adhigaccheyya,||
raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro sukhavihaaritaro aayasmataa Gotamenaa' ti.|| ||

Api ca ti.t.that'eta.m,||
idaani pi maya.m aayasmanta.m Gotama.m pucchaama:|| ||

'Ko nu kho aayasmantaana.m sukhavihaaritaro||
raajaa vaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro aayasmaa vaa Gotamo' ti?|| ||

21. Tena h'aavuso Niga.n.thaa tumhe va tattha pa.tipucchissaami||
yathaa vo khameyya,||
tathaa na.m vyaakareyyaatha.|| ||

Ta.m ki.m ma~n~nath'aavuso Niga.n.thaa?|| ||

Pahoti raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro||
ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m satta rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedi viharitun' ti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

'Ta.m ki.m ma~n~nath'aavuso Niga.n.thaa?|| ||

Pahoti raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro||
ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m cha rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitun' ti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

'Ta.m ki.m ma~n~nath'aavuso Niga.n.thaa?|| ||

Pahoti raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro||
ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m pa~nca rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitun' ti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

'Ta.m ki.m ma~n~nath'aavuso Niga.n.thaa?|| ||

Pahoti raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro||
ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m cattaari rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitun' ti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

'Ta.m ki.m ma~n~nath'aavuso Niga.n.thaa?|| ||

Pahoti raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro||
ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m tii.ni rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitun' ti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

'Ta.m ki.m ma~n~nath'aavuso Niga.n.thaa?|| ||

Pahoti raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro||
ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m dve rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitun' ti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

'Ta.m ki.m ma~n~nath'aavuso Niga.n.thaa?|| ||

Pahoti raajaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro||
ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m eka.m rattindiva.m ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitunti?|| ||

'No h'ida.m aavuso.'|| ||

22. 'Aha.m kho aavuso Niga.n.thaa,||
pahomi ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m eka.m rattindiva.m ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitu.m.|| ||

Aha.m kho aavuso Niga.n.thaa,||
pahomi ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m dve rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitu.m.|| ||

Aha.m kho aavuso Niga.n.thaa,||
pahomi ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m tii.ni rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitu.m.|| ||

Aha.m kho aavuso Niga.n.thaa,||
pahomi ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m cattaari rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitu.m.|| ||

Aha.m kho aavuso Niga.n.thaa,||
pahomi ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m pa~nca rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitu.m.|| ||

Aha.m kho aavuso Niga.n.thaa,||
pahomi ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m cha rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitu.m.|| ||

Aha.m kho aavuso Niga.n.thaa,||
pahomi ani~njamaano kaayena abhaasamaano vaaca.m satta rattindivaani ekanta-sukha-pa.tisa'nvedii viharitu.m.|| ||

Ta.m ki.m ma~n~nath'aavuso Niga.n.thaa?|| ||

Eva.m sante ko sukha-vihaaritaro raajaa vaa Maagadho Seniyo Bimbisaaro aha.m vaa' ti?|| ||

'Eva.m sante aayasmaava Gotamo sukha-vihaaritaro ra~n~naa Maagadhena Seniyena Bimbisaarenaa'" ti.|| ||

Idam avoca Bhagavaa.|| ||

Attamano Mahaanaamo Sakko Bhagavato bhaasita.m abhinandiiti.|| ||

Cuu.ladukkhakkhandhasutta.m catuttha.m.


Contact:
E-mail
Copyright Statement