Majjhima Nikaya


[Site Map]  [Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]

The Pali is transliterated as Velthuis (aaiiuu.m'n~n.t.d.n.l). Alternatives:
[ ASCII (aiumnntdnl) | IAST Unicode (āīūṃṅñṭḍṇḷ) ]

 

Majjhima Nikaaya
III. Upari Pa.n.naasa
4. Vibha'nga Vagga

Sutta 137

Sa.laayatana-Vibha'nga Sutta.m

Based on the 'Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.'

 


 

[1][chlm][pts][than][upal] Eva.m me suta.m:

Eka.m samaya.m Bhagavaa Saavatthiiya.m viharati Jetavane Anaathapi.n.dikassa aaraame.|| ||

Tatra kho Bhagavaa bhikkhu aamantesi Bhikkhavo ti.|| ||

Bhadante ti te bhikkhuu Bhagavato paccassosu.m.|| ||

Bhagavaa etad avoca:|| ||

Sa.laayatana-vibha'nga.m vo bhikkhave,||
desissaami ta.m su.naatha saadhuka.m manasi karotha bhaasissaamiiti.|| ||

Eva.m bhante' ti kho te bhikkhuu Bhagavato paccassosu.m.|| ||

Bhagavaa etad avoca:|| ||

[216] Cha ajjhattikaani aayatanaani veditabbaani.|| ||

Cha baahiraani aayatanaani veditabbaani.|| ||

Cha vi~n~naa.nakaayaa veditabbaa.|| ||

Cha phassakaayaa veditabbaa.|| ||

A.t.thaarasa manopavicaaraa veditabbaa.|| ||

Chatti.msa sattapadaa veditabbaa.|| ||

Tatirada.m nissaaya ida.m pajahatha tayo satipa.t.thaanaa yadiriyo sevati,||
yadiriyo sevamaano satthaa ga.namanusaasitumarahati,||
so vuccati yoggaacariyaana.m anuttaro purisa-damma-saarathii' ti.|| ||

Ayamuddeso salaayatanavibha'ngassa.|| ||

Cha ajjhattikaani aayatanaani veditabbaanii ti||
iti kho pan'eta.m vutta.m,||
ki~nc'eta.m pa.ticca vutta.m?|| ||

Cakkhaayatana.m,||
sotaayatana.m,||
ghaanaayatana.m,||
jivhaayatana.m,||
kaayaayatana.m,||
manaayatana.m.|| ||

Cha ajjhattikaani aayatanaani veditabbaanii ti,||
iti ya.m ta.m vutta.m,||
idame ta.m pa.ticca vutta.m.|| ||

Cha baahiraani aayatanaani veditabbaanii ti,||
iti kho pan'eta.m vutta.m,||
ki~nc'eta.m pa.ticca vutta.m?|| ||

Ruupaayatana.m,||
saddaayatana.m,||
gandhaayatana.m,||
rasaayatana.m,||
pho.t.thabbaayatana.m,||
dhammaayatana.m.|| ||

Cha baahiraani aayatanaani veditabbaanii ti,||
iti ya.m ta.m vutta.m,||
idame ta.m pa.ticca vutta.m.|| ||

Cha vi~n~naa.na-kaayaa veditabbaanii ti,||
iti kho pan'eta.m vutta.m,||
ki~nc'eta.m pa.ticca vutta.m?|| ||

Cakkhu-vi~n~naa.na.m,||
sota-vi~n~naa.na.m,||
ghaana-vi~n~naa.na.m,||
jivhaa-vi~n~naa.na.m,||
kaaya-vi~n~naa.na.m,||
mano-vi~n~naa.na.m.|| ||

Cha vi~n~naa.na-kaayaa veditabbaanii ti,||
iti ya.m ta.m vutta.m,||
idame ta.m pa.ticca vutta.m.|| ||

Cha phassa-kaayaa veditabbaanii ti,||
iti kho pan'eta.m vutta.m,||
ki~nc'eta.m pa.ticca vutta.m?|| ||

Cakkhu-samphasso,||
sota-samphasso,||
ghaana-samphasso,||
jivhaa-samphasso,||
kaaya-samphasso,||
mano-samphasso.|| ||

Cha phassakaayaa veditabbaanii ti,||
iti ya.m ta.m vutta.m,||
idame ta.m pa.ticca vutta.m.|| ||

A.t.thaarasa mano-paviicaaraa veditabbaa ti,||
iti kho pan'eta.m vutta.m,||
ki~nc'eta.m pa.ticca vutta.m?|| ||

Cakkhunaa ruupa.m disvaa||
somanassa.t.thaaniya.m ruupa.m upavicarati||
domanassa.t.thaaniya.m ruupa.m upavicarati||
upekkha.t.thaaniya.m ruupa.m upavicarati.|| ||

Sotena sadda.m sutvaa somanassa.t.thaaniya.m sadda.m upavicarati||
domanassa.t.thaaniya.m sadda.m upavicarati||
upekkha.t.thaaniya.m sadda.m upavicarati.|| ||

Ghaanena gandha.m ghaayitvaa||
somanassa.t.thaaniya.m gandha.m upavicarati||
domanassa.t.thaaniya.m gandha.m upavicarati||
upekkha.t.thaaniya.m ghandha.m upavicarati.|| ||

Jivhaaya rasa.m saayitvaa||
somanassa.t.thaaniya.m rasa.m upavicarati||
domanassa.t.thaaniya.m rasa.m upavicarati,||
upekkha.t.thaaniya.m rasa.m upavicarati|| ||

Kaayena [217] pho.t.thabba.m phusitvaa||
somanassa.t.thaaniya.m pho.t.thabba.m upavicarati||
domanassa.t.thaaniya.m pho.t.thabba.m upavicarati||
upekkha.t.thaaniya.m pho.t.thabba.m upavicarati.|| ||

Manasaa dhamma.m vi~n~naaya||
somanassa.t.thaaniiya.m dhamma.m upavicarati||
domanassa.t.thaaniya.m dhamma.m upavicarati||
upekkha.t.thaaniya.m dhamma.m upavicarati.|| ||

Iti cha somanass'uupavicaaraa,||
cha domanass'uupavicaaraa,||
cha upekkh'uupavicaaraa.|| ||

A.t.thaarasa mano-pavicaaraa veditabbaa ti,||
iti ya.m ta.m vutta.m,||
idame ta.m pa.ticca vutta.m.|| ||

'Chatti.msa satta-padaa veditabbaa' ti||
iti kho pan'eta.m vutta.m,||
ki~nce ta.m pa.ticca vutta.m?|| ||

Cha geha-sitaani somanassaani,||
cha nekkhamma-sitaani somanassaani,||
cha geha-sitaani domanassaani,||
cha nekkhamma-sitaani domanassaani,||
cha geha-sitaa upekkhaa,||
cha nekkhamma-sitaa upekkhaa|| ||

Tattha katamaani cha geha-sitaani somanassaani?|| ||

Cakkhu-vi~n~neyyaana.m ruupaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m pa.tilaabha.m vaa pa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa pa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati somanassa.m,||
ya.m evaruupa.m somanassa.m ida.m vuccati gehasita.m somanassa.m.|| ||

Sota-vi~n~neyyaana.m saddaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m pa.tilaabha.m vaa pa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa pa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati somanassa.m,||
ya.m ruupaana.m somanassa.m ida.m vuccati gehasita.m somanassa.m.|| ||

Ghaana-vi~n~neyyaana.m gandhaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m pa.tilaabha.m vaa pa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa pa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati somanassa.m,||
ya.m evaruupa.m somanassa.m ida.m vuccati gehasita.m somanassa.m.|| ||

Jivhaa-vi~n~neyyaana.m rasaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m pa.tilaabha.m vaa pa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa pa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati somanassa.m,||
ya.m evaruupa.m somanassa.m ida.m vuccati gehasita.m somanassa.m.|| ||

Kaaya-vi~n~neyyaana.m pho.t.thabbaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m pa.tilaabha.m vaa pa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa pa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati somanassa.m,||
ya.m evaruupa.m somanassa.m ida.m vuccati gehasita.m somanassa.m.|| ||

Mano-vi~n~neyyaana.m dhammaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m pa.tilaabha.m vaa pa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa pa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati somanassa.m,||
ya.m evaruupa.m somanassa.m ida.m vuccati gehasita.m somanassa.m.|| ||

Imaani cha geha-sitaani somanassaani.|| ||

Tattha katamaani cha nekkhamma-sitaani somanassaani?|| ||

Ruupaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva ruupaa etarahi ca sabbe te ruupaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato uppajjati somanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m somanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m somanassa.m.|| ||

Saddaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva saddaa etarahi ca sabbe te saddaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato uppajjati somanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m somanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m somanassa.m.|| ||

Gandhaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva gandhaa etarahi ca sabbe te saddaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato uppajjati somanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m somanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m somanassa.m.|| ||

Rasaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva rasaa etarahi ca sabbe te rasaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato uppajjati somanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m somanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m somanassa.m.|| ||

Pho.t.thabbaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva pho.t.thabbaa etarahi ca sabbe te pho.t.thabbaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato uppajjati somanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m somanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m somanassa.m.|| ||

Dhammaana.m [218] tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva dhammaa,||
etarahi ca sabbe te dhammaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato uppajjati somanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupaa somanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m somanassa.m.|| ||

Imaani cha nekkhamma-sitaani somanassaani.|| ||

Tattha katamaani cha geha-sitaani domanassaani:|| ||

Cakkhu-vi~n~neyyaana.m ruupaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m appa.tilaabha.m vaa appa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa appa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m.|| ||

Ida.m vuccati gehasita.m domanassa.m.|| ||

Sota-vi~n~neyyaana.m saddaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m appa.tilaabha.m vaa appa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa appa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m.|| ||

Ida.m vuccati gehasita.m domanassa.m.|| ||

Ghaana-vi~n~neyyaana.m gandhaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m appa.tilaabha.m vaa appa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa appa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m.|| ||

Ida.m vuccati gehasita.m domanassa.m.|| ||

Jivhaa-vi~n~neyyaana.m rasaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m appa.tilaabha.m vaa appa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa appa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m.|| ||

Ida.m vuccati gehasita.m domanassa.m.|| ||

Kaaya-vi~n~neyyaana.m pho.t.thabbaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m appa.tilaabha.m vaa appa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa appa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m.|| ||

Ida.m vuccati gehasita.m domanassa.m.|| ||

Mano-vi~n~neyyaana.m dhammaana.m i.t.thaana.m kantaana.m manaapaana.m manoramaana.m lokaamisa-pa.tisa.myuttaana.m appa.tilaabha.m vaa appa.tilaabhato samanupassato pubbe vaa appa.tiladdhapubba.m atiita.m niruddha.m vipari.nata.m samanussarato uppajjati domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m.|| ||

Ida.m vuccati gehasita.m domanassa.m.|| ||

Imaani cha geha-sitaani domanassaani.|| ||

Tattha katamaani cha nekkhamma-sitaani domanassaani:||
ruupaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva ruupaa etarahi ca sabbe te ruupaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaati.|| ||

evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya disvaa anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapeti:||
kudassu1 naamaaha.m tad aayatana.m upasampajja viharissaami.|| ||

Yadariyaa etarahi aayatana.m upasampajja viharantii' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapayato upapajjati pihappaccayaa domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m domanassa.m.|| ||

Saddaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva saddaa etarahi ca sabbe te saddaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaati.|| ||

evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya disvaa anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapeti:||
kudassu1 naamaaha.m tad aayatana.m upasampajja viharissaami.|| ||

Yadariyaa etarahi aayatana.m upasampajja viharantii' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapayato upapajjati pihappaccayaa domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m domanassa.m.|| ||

Gandhaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva ruupaa etarahi ca sabbe te ruupaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaati.|| ||

evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya disvaa anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapeti:||
kudassu1 naamaaha.m tad aayatana.m upasampajja viharissaami.|| ||

Yadariyaa etarahi aayatana.m upasampajja viharantii' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapayato upapajjati pihappaccayaa domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m domanassa.m.|| ||

Rasaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva rasaa etarahi ca sabbe te rasaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaati.|| ||

evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya disvaa anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapeti:||
kudassu1 naamaaha.m tad aayatana.m upasampajja viharissaami.|| ||

Yadariyaa etarahi aayatana.m upasampajja viharantii' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapayato upapajjati pihappaccayaa domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m domanassa.m.|| ||

Pho.t.thabbaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva pho.t.thabbaa etarahi ca sabbe te pho.t.thabbaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaati.|| ||

evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya disvaa anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapeti:||
kudassu1 naamaaha.m tad aayatana.m upasampajja viharissaami.|| ||

Yadariyaa etarahi aayatana.m upasampajja viharantii' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapayato upapajjati pihappaccayaa domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m domanassa.m.|| ||

Dhammaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva dhammaa etarahi ca sabbe te dhammaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaati.|| ||

[219] Evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya disvaa anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapeti:||
kudassu naamaaha.m tad aayatana.m upasampajja viharissaami.|| ||

Yadariyaa etarahi aayatana.m upasampajja viharantii' ti.|| ||

Iti anuttaresu vimokkhesu piha.m upa.t.thaapayato upapajjati pihappaccayaa domanassa.m.|| ||

Ya.m evaruupa.m domanassa.m,||
ida.m vuccati nekkhammasita.m domanassa.m.|| ||

Imaani cha nekkhamma-sitaani domanassaani.|| ||

Tattha katamaa cha gehasitaa upekkhaa?|| ||

Cakkhunaa ruupa.m disvaa upapajjati upekkhaa baalassa muu.lhassa puthujjanassa anodhijinassa avipaakajinassa anaadiinavadassaavino assutavato puthujjanassa.|| ||

Yaa evaruupaa upekkhaa,||
ruupa.m saa naativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa geha-sitaani vuccati.|| ||

Sotena sadda.m sutvaa upapajjati upekkhaa baalassa muu.lhassa puthujjanassa anodhijinassa avipaakajinassa anaadiinavadassaavino assutavato puthujjanassa.|| ||

Yaa evaruupaa upekkhaa,||
saddaa saa naativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa geha-sitaani vuccati.|| ||

Ghaanena gandha.m ghaayitvaa upapajjati upekkhaa baalassa muu.lhassa puthujjanassa anodhijinassa avipaakajinassa anaadiinavadassaavino assutavato puthujjanassa.|| ||

Yaa evaruupa.m upekkhaa,||
gandhaa saa naativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa geha-sitaani vuccati.|| ||

Jivhaaya rasa.m saayitvaa upapajjati upekkhaa baalassa muu.lhassa puthujjanassa anodhijinassa avipaakajinassa anaadiinavadassaavino assutavato puthujjanassa.|| ||

Yaa evaruupa.m upekkhaa,||
rasaa saa naativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa geha-sitaani vuccati.|| ||

Kaayena pho.t.thabba.m phusitvaa upapajjati upekkhaa baalassa muu.lhassa puthujjanassa anodhijinassa avipaakajinassa anaadiinavadassaavino asutavato puthujjanassa.|| ||

Yaa evaruupa.m upekkhaa,||
pho.t.thabba.m saa naativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa geha-sitaani vuccati.|| ||

Manasaa dhamma.m vi~n~naaya upapajjati upekkhaa baalassa muu.lhassa puthujjanassa

Anodhijinassa avipaakajinassa anaadiinavadassaavino assutavato puthujjanassa.|| ||

Yaa evaruupaa upekkhaa,||
dhamma.m saa naativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa geha-sitaani vuccati.|| ||

Imaa cha gehasitaa upekkhaa.|| ||

Tattha katamaa cha nekkhammasitaa upekkhaa?

Ruupaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva ruupaa etarahi ca sabbe te ruupaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato upapajjati upekkhaa yaa evaruupaa upekkhaa ruupa.m saa ativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa nekkhammasitaati vuccati.|| ||

Saddhaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva saddaa etarahi ca sabbe te saddaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato upapajjati upekkhaa yaa evaruupaa upekkhaa sadda.m saa ativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa nekkhammasitaati vuccati.|| ||

Gandhaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva gandhaa etarahi ca sabbe te gandhaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato upapajjati upekkhaa yaa evaruupaa upekkhaa gandha.m saa ativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa nekkhammasitaati vuccati.|| ||

Rasaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva rasaa etarahi ca sabbe te rasaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato upapajjati upekkhaa yaa evaruupaa upekkhaa rasa.m saa ativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa nekkhammasitaati vuccati.|| ||

Pho.t.thabbaana.m tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva pho.t.thabbaa etarahi ca sabbe te pho.t.thabbaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato upapajjati upekkhaa yaa evaruupaa upekkhaa pho.t.thabba.m saa ativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa nekkhammasitaati vuccati.|| ||

Dhammaa tv'eva aniccata.m viditvaa vipari.naama-viraaga-nirodha.m,||
pubbe c'eva dhammaa etarahi ca sabbe te dhammaa aniccaa dukkhaa vipari.naama-dhammaa' ti evam eta.m yathaabhuuta.m sammappa~n~naaya passato upapajjati upekkhaa yaa evaruupaa upekkhaa dhamma.m saa ativattati.|| ||

Tasmaa saa upekkhaa nekkhamma-sitaa ti vuccati.|| ||

Imaa cha nekkhamma-sitaa upekkhaa.|| ||

Chatti.msa sattapadaa veditabbaa ti||
iti ya.m ta.m vutta.m,||
idame ta.m pa.ticca vutta.m.|| ||

[220] Tatirada.m nissaaya ida.m pajahathaa ti||
iti kho pan'eta.m vutta.m,||
ki~nc'eta.m pa.ticca vutta.m?|| ||

Tatra bhikkhave,||
yaani cha nekkhamma-sitaani somanassaani,||
taani nissaaya taani aagamma,||
yaani cha geha-sitaani somanassaani,||
taani pajahatha,||
taani samatikkamatha.|| ||

Evam etesa.m pahaana.m hoti,||
evam-etesa.m samatikkamo hoti.|| ||

Tatra, bhikkhave,||
yaani cha nekkhamma-sitaani domanassaani||
taani nissaaya taani aagamma||
yaani cha geha-sitaani domanassaani,||
taani pajahatha,||
taani samatikkamatha.|| ||

Evam etesa.m pahaana.m hoti.|| ||

Evam etesa.m samatikkamo hoti.|| ||

Tatra, bhikkhave, yaa cha nekkhammasitaa upekkhaa,||
taa nissaaya taa aagamma,||
yaa cha gehasitaa upekkhaa taa pajahatha,||
taa samatikkamatha evam-etaasa.m pahaana.m hoti,||
evam-etaasa.m samatikkamo hoti.|| ||

Tatra, bhikkhave, yaani cha nekkhamma-sitaani somanassaani,||
taani nissaaya taani aagamma,||
yaani cha nekkhamma-sitaani domanassaani.|| ||

Taani pajahatha,||
taani samatikkamatha.|| ||

Evam etesa.m pahaana.m hoti,||
evam-etesa.m samatikkamo hoti.|| ||

Tatra, bhikkhave, yaa cha nekkhamma-sitaa upekkhaa,||
taa nissaaya taa aagamma yaani cha nekkhamma-sitaani somanassaani taani pajahatha,||
taani samatikkamatha.|| ||

Evam etesa.m pahaana.m hoti,||
evam-etesa.m samatikkamo hoti.|| ||

Atthi bhikkhave, upekkhaa naanattaa naanatta-sitaa.|| ||

Atthi upekkhaa ekattaa ekatta-sitaa.|| ||

Katamaa ca bhikkhave, upekkhaa naanattaa naanatta-sitaa?|| ||

Atthi bhikkhave, upekkhaa ruupesu,||
atthi saddesu,||
atthi gandhesu,||
atthi rasesu,||
atthi pho.t.thabbesu.|| ||

Aya.m bhikkhave upekkhaa naanattaa naanatta-sitaa.|| ||

Katamaa ca bhikkhave, upekkhaa ekattaa ekatta-sitaa?

Atthi bhikkhave, upekkhaa aakaasaana~ncaayatananis-sitaa,||
atthi vi~n~naa.na~ncaayatananis-sitaa,||
aaki~nca~n~naayatananis-sitaa,||
atthi n'eva-sa~n~naa-naasa~n~naayatananis-sitaa.|| ||

Aya.m bhikkhave, upekkhaa ekattaa ekatta-sitaa.|| ||

Tatra, bhikkhave, yaa'ya.m upekkhaa ekattaa ekatta-sitaa,||
ta.m nissaaya ta.m aagamma,||
yaa'ya.m upekkhaa naanattaa naanatta-sitaa,||
ta.m pajahatha,||
ta.m samatikkamatha.|| ||

Evam etissaa pahaana.m hoti,||
evam-etissaa samatikkamo hoti.|| ||

Atammayata.m bhikkhave, nissaaya atammayata.m aagamma yaa'ya.m upekkhaa ekattaa ekatta-sitaa ta.m pajahatha.|| ||

Ta.m samatikkamatha.|| ||

Evam etissaa samatikkamo hoti.|| ||

Tatirada.m [221] nissaaya ida.m pajahathaa'ti iti ya.m ta.m vutta.m,||
idame ta.m pa.ticca vutta.m.|| ||

'Tayo satipa.t.thaanaa yadariyo sevati,||
yadariyo sevamaano satthaa ga.namanusaasitumaraha' ti pi iti kho pan'eta.m vutta.m.|| ||

Ki~nc'eta.m pa.ticca vutta.m:||
idha bhikkhave,||
satthaa saavakaana.m dhamma.m deseti anukampako hitesii anukampa.m upaadaaya:||
'ida.m vo hitaaya ida.m vo sukhaayaa' ti.|| ||

Tassa saavakaa na sussuusanti.|| ||

Na sota.m odahanti.|| ||

Na a~n~naa-citta.m upa.t.thapenti.|| ||

Vokkamma ca satthusaasana.m vattanti.|| ||

Tatra,||
bhikkhave,,||
Tathaagato na c'eva attamato hoti.|| ||

Na ca attamanata.m pa.tisa'nvedeti.|| ||

Anavassuto ca viharati sato sampajaano.|| ||

Ida.m,||
bhikkhave,||
pa.thama.m satipa.t.thaana.m,||
yadariyo sevati,||
yadariyo sevamaano satthaa ga.namanusaasitumarahati.|| ||

Puna ca para.m bhikkhave,||
satthaa saavakaana.m dhamma.m deseti anukampako hitesii anukampa.m upaadaaya:||
'ida.m vo hitaaya,||
ida.m vo sukhaayaa' ti.|| ||

Tassa ekacce saavaakaa na sussuusanti,||
na sota.m odahanti,||
na a~n~naa-citta.m upa.t.thapenti.|| ||

Vokkamma ca satthusaasana.m vattanti.|| ||

Ekacce saavakaa sussuusanti.|| ||

Sota.m odahanti a~n~naa-citta.m upa.t.thapenti.|| ||

Na ca vokkamma satthusaasana.m vattanti.|| ||

Tatra,||
bhikkhave,,||
Tathaagato na c'eva attamato hoti,||
na ca attamanata.m pa.tisa'nvedeti.|| ||

Na ca anattamano hoti.|| ||

Na ca anattamanata.m pa.tisa'nvedeti.|| ||

Attamanata~n ca anattamanata~n ca1 taduubhaya.m abhinivajjetvaa so upekkhako viharati sato sampajaano.|| ||

Ida.m vuccati bhikkhave,||
dutiya.m satipa.t.thaana.m yadariyo sevati,||
yadariyo sevamaano satthaa ga.namanusaasitumarahati.|| ||

Puna ca para.m bhikkhave,||
satthaa saavakaana.m dhamma.m deseti anukampako hitesii anukampa.m upaadaaya:||
'ida.m vo hitaaya,||
ida.m vo sukhaayaa'ti tassa saavakaa sussuusanti,||
sota.m odahanti,||
a~n~naa-citta.m upa.t.thapenti,||
na ca vokkamma satthusaasana.m vattanti.|| ||

Tatra,||
bhikkhave,,||
Tathaagato attamano c'eva hoti,||
attamanata~n ca pa.tisa'nvedeti.|| ||

Anavassuto ca viharati sato sampajaano.|| ||

Ida.m vuccati bhikkhave,||
tatiya.m satipa.t.thaana.m yadariyo sevati yadariyo sevamaano satthaa ga.namanusaasitumarahati.|| ||

[222] Tayo satipa.t.thaanaa yadariyo sevati,||
yadariyo sevamaano satthaa ga.namanusaasitumarahatiiti iti ya.m ta.m vutta.m idame ta.m,||
pa.ticca vutta.m.|| ||

So vuccati yoggaacariyaana.m anuttaro purisa-damma-saarathiiti iti kho pan'eta.m vutta.m,||
ki~nc'eta.m pa.ticca vutta.m:||
hatth'idamakena bhikkhave,||
hatth'idammo saarito eka.myeva disa.m dhaavati,||
puratthima.m vaa pacchima.m vaa uttara.m vaa dakkhi.na.m vaa.|| ||

Assadamakena bhikkhave,||
assadammo saarito eka.myeva disa.m dhaavati,||
puratthima.m vaa pacchima.m vaa uttara.m vaa dakkhi.na.m vaa.|| ||

Godamakena bhikkhave,||
godammo saarito eka.myeva disa.m dhaavati puratthima.m vaa pacchima.m vaa uttara.m vaa dakkhi.na.m vaa.|| ||

Tathaagatena hi bhikkhave,||
arahataa sammaa-sambuddhena purisadammo saarito a.t.thadisaa vidhaavati ruupii ruupaani passati.|| ||

Aya.m pa.thamaa disaa1 ajjhatta.m aruupasa~n~nii bahiddhaa ruupaani passati.|| ||

Aya.m dutiyaa disaa.|| ||

Subhantv'eva adhimutto hoti.|| ||

Aya.m tatiyaa disaa.|| ||

Sabbaso ruupa-sa~n~naana.m samatikkamaa pa.tigha-sa~n~naana.m attha'ngamaa naanatta-sa~n~naana.m amanasi-kaaraa 'ananto aakaaso'ti aakaasaana~ncaayatana.m upasampajja viharati.|| ||

Aya.m catutthii disaa.|| ||

Sabbaso aakaasaana~ncaayatana.m samatikkamma 'Ananta.m vi~n~naa.nan' ti vi~n~naa.na~ncaayatana.m upasampajja viharati aya.m pa~ncamii disaa.|| ||

Sabbaso vi~n~naa.na~ncaayatana.m samatikkamma 'N'atthi ki~ncii' ti aaki~nca~n~naayatana.m upasampajja viharati.|| ||

Aya.m cha.t.thi disaa.|| ||

Sabbaso aaki~nca~n~naayatana.m samatikkamma n'eva-sa~n~naa-naasa~n~naayatana.m upasampajja viharati.|| ||

Aya.m sattamii disaa.|| ||

Sabbaso n'evasa~n~naa naasa~n~naayatana.m samatikkamma sa~n~naa-vedayita-nirodha.m upasampajja viharati.|| ||

Aya.m a.t.thamii disaa.|| ||

Tathaagatena bhikkhave,||
arahataa sammaa-sambuddhena purisadammo saarito.|| ||

Imaa a.t.tha disaa vidhaavati.|| ||

So vuccati yoggaacariyaana.m anuttaro purisa-damma-saarathiiti iti ya.m ta.m vutta.m,||
idame ta.m pa.ticca vuttanti.|| ||

Idamoca Bhagavaa attamanaa te bhikkhuu Bhagavato bhaasita.m abhinandunti.|| ||

sa.laayatanavibha'ngasutta.m sattama.m


 

Contact:
E-mail
Copyright Statement