[Home] [Sutta Indexes] [Glossology] [Site Sub-Sections]
[Pāḷi English Dictionary] [Sutta Search]

#### Saṁyutta Nikāya
3. Khandha Vagga
22. Khandha Saṁyutta
9. Thera Vagga

#### Sutta 85

# Yamaka Suttaṁ

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.

[109]

[1][wrrn][pts][than][bodh][olds] Evaṁ me sutaṁ.|| ||

Ekaṁ samayaṁ āyasmā Sāriputto Sāvatthiyaṁ viharati||
Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||

2. Tena kho pana samayena Yamakassa nāma bhikkhuno||
eva-rūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhi-gataṁ uppannaṁ hoti:|| ||

"Tath'āhaṁ Bhagavatā Dhammaṁ desitaṁ ājānāmi:|| ||

Yathā khīṇ'āsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati||
na hoti param maraṇā" ti.|| ||

3. Assosuṁ kho sambahulā bhikkhu Yamakassa kira nāma bhikkhuno||
eva-rūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhi-gataṁ uppannaṁ hoti:

"Tath'āhaṁ Bhagavatā Dhammaṁ desitaṁ ājānāmi:

Yathā khīṇ'āsavo bhikkhū kāyassa bhedā ucchijjati vinassati||
na hoti param maraṇā" ti.|| ||

4. Atha kho te bhikkhu yen'āyasmā Yamako ten'upasaṅkamiṁsu.|| ||

Upasaṅkamitvā āyasmatā yamakena saddhiṁ sammodiṁsu.|| ||

Sammodaniyaṁ kathaṁ sārāṇiyaṁ vitisāretvā eka-m-antaṁ nisīdiṁsu.|| ||

5. Eka-m-antaṁ nisinnā kho||
te bhikkhū āyasmantaṁ Yamakaṁ etad avocuṁ:|| ||

"Saccaṁ kira te āvuso Yamaka,||
eva-rūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhi-gataṁ uppannaṁ:|| ||

'Tath'āhaṁ [110] Bhagavatā Dhammaṁ desitaṁ ājānāmi:|| ||

Yathā khīṇ'āsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati na hoti param maraṇā'" ti?|| ||

6. "Evaṁ kho haṁ āvuso||
Bhagavatā Dhammaṁ desitaṁ ājānāmi:

'Yathā khīṇ'āsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati||
na hoti param maraṇā" ti.|| ||

7. "Mā āvuso Yamaka evaṁ avaca,||
Bhagavantaṁ abbh'ācikkhi,||
na hi sādhu Bhagavato abbha-k-khānaṁ,||
na hi Bhagavā evaṁ vadeyya:

'Khīṇ'āsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati||
na hoti param maraṇā'" ti.|| ||

8. Evam pi kho āyasmā Yamako tehi bhikkhūhi vuccamāno tath'eva taṁ pāpakaṁ diṭṭhagataṁ thāmasā parāmassa abhinivissa voharati:|| ||

"Tath'āhaṁ Bhagavatā Dhammaṁ desitaṁ ājānāmi:

Yathā khīṇ'āsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati||
na hoti param maraṇā ti."|| ||

9. Yato kho te bhikkhū nāsakkhiṁsu||
āyasmantaṁ Yamakaṁ etasmā pāpakā diṭṭhi-gatā vivecetuṁ.|| ||

Atha kho te bhikkhū uṭṭhāy āsanā yen'āyasmā Sāriputto ten'upasaṅkamiṁsu.|| ||

Upasaṅkamitvā āyasmantaṁ Sāriputtaṁ etad avocuṁ:|| ||

"Yamakassa nāma āvuso Sāriputta, bhikkhuno eva-rūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhi-gataṁ uppannaṁ:|| ||

'Tathā'haṁ Bhagavatā Dhammaṁ desitaṁ ājānāmi:|| ||

Yathā khīṇ'āsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati na hoti param maraṇā' ti.|| ||

Sādh'āyasmā Sāriputto yena Yamako bhikkhu ten'upasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā" ti.|| ||

10. Adhivāsesi kho āyasmā Sāriputto tuṇhī-bhāvena.|| ||

11. Atha kho āyasmā Sāriputto sāyaṇha-samayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yen'āyasmā Yamako ten'upasaṅkami.|| ||

Upasaṅkamitvā āyasmatā yamakena saddhiṁ sammodi||
sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇiyaṁ vīti-sāretvā eka-m-antaṁ nisīdi,|| ||

12. Eka-m-antaṁ nisinno kho āyasmā Sāriputto āyasmantaṁ Yamakaṁ etad avoca:|| ||

"Saccaṁ kira te āvuso Yamaka,||
eva-rūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhi-gataṁ uppannaṁ?|| ||

'Tath'āhaṁ Bhagavatā Dhammaṁ desitaṁ ājānāmi,||
yathā [111] khīṇ'āsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati||
na hoti param maraṇā'" ti?|| ||

13. "Evaṁ khv'āhaṁ āvuso,||
Bhagavatā Dhammaṁ desitaṁ ājānāmi:|| ||

'Yathā khīṇ'āsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati na hoti param maraṇā'" ti.|| ||

14. "Taṁ kiṁ maññasi Āvuso, Yamaka||
rūpa niccaṁ vā aniccaṁ vā?|| ||

"Aniccaṁ āvuso" ti.|| ||

"Yaṁ panāniccaṁ||
dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā" ti?|| ||

"Dukkhaṁ āvuso" ti.|| ||

Yaṁ panāniccaṁ||
dukkhaṁ||
vipariṇāma-Dhammaṁ||
kallannu taṁ samanupassituṁ:|| ||

'Etaṁ mama||
eso ham asmi,||
eso me attā' ti" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso."|| ||

15. "Taṁ kiṁ maññasi Āvuso, Yamaka||
vedanā niccaṁ vā aniccaṁ vā" ri?|| ||

"Aniccaṁ āvuso" ti.|| ||

"Yaṁ panāniccaṁ||
dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā" ti?|| ||

"Dukkhaṁ āvuso" ti.|| ||

"Yaṁ panāniccaṁ||
dukkhaṁ||
vipariṇāma-Dhammaṁ||
kallannu taṁ samanupassituṁ:|| ||

'Etaṁ mama||
eso ham asmi,||
eso me attā' ti" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

16. "Taṁ kiṁ maññasi Āvuso, Yamaka||
saññā niccaṁ vā aniccaṁ vā" ti?|| ||

"Aniccaṁ āvuso" ti.|| ||

"Yaṁ panāniccaṁ||
dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā" ti?|| ||

"Dukkhaṁ āvuso" ti.|| ||

"Yaṁ panāniccaṁ||
dukkhaṁ||
vipariṇāma-Dhammaṁ||
kallannu taṁ samanupassituṁ:|| ||

'Etaṁ mama||
eso ham asmi,||
eso me attā' ti" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

17. "Taṁ kiṁ maññasi Āvuso, Yamaka||
saṅkhārā niccaṁ vā aniccaṁ vā" ti?|| ||

"Aniccaṁ āvuso" ti.|| ||

"Yaṁ panāniccaṁ||
dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā" ti?|| ||

"Dukkhaṁ āvuso" ti.|| ||

"Yaṁ panāniccaṁ||
dukkhaṁ||
vipariṇāma-Dhammaṁ||
kallannu taṁ samanupassituṁ:|| ||

'Etaṁ mama||
eso ham asmi,||
eso me attā' ti" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

18. "Taṁ kiṁ maññasi Āvuso, Yamaka||
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā" ti?|| ||

"Aniccaṁ āvuso" ti.|| ||

"Yaṁ panāniccaṁ||
dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā" ti?|| ||

"Dukkhaṁ āvuso" ti.|| ||

"Yaṁ panāniccaṁ||
dukkhaṁ||
vipariṇāma-Dhammaṁ||
kallannu taṁ samanupassituṁ:|| ||

'Etaṁ mama||
eso ham asmi,||
eso me attā' ti" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

19. Tasmātiha āvuso Yamaka,||
yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgata-pacc'uppannaṁ||
ajjhattaṁ vā||
bahiddhā vā||
oḷārikaṁ vā||
sukhumaṁ vā||
hīnaṁ vā||
paṇītaṁ vā||
yaṁ dūre santike vā||
sabbaṁ rūpaṁ:|| ||

'N'etaṁ mama||
n'eso ham asmi||
na me'so attā' ti.|| ||

Evam etaṁ yathā-bhūtaṁ samma-p-paññāya daṭṭhabbaṁ.|| ||

Yā kāci vedanā atītānāgata-pacc'uppannaṁ||
ajjhattaṁ vā||
bahiddhā vā||
oḷārikaṁ vā||
sukhumaṁ vā||
hīnaṁ vā||
paṇītaṁ vā||
yaṁ dūre santike vā||
sabbaṁvedanaṁ:|| ||

'N'etaṁ mama||
n'eso ham asmi||
na me'so attā' ti.|| ||

Evam etaṁ yathā-bhūtaṁ samma-p-paññāya daṭṭhabbaṁ.|| ||

Yā kāci saññā atītānāgata-pacc'uppannaṁ||
ajjhattaṁ vā||
bahiddhā vā||
oḷārikaṁ vā||
sukhumaṁ vā||
hīnaṁ vā||
paṇītaṁ vā||
yaṁ dūre santike vā||
sabbaṁ saññaṁ:|| ||

'N'etaṁ mama||
n'eso ham asmi||
na me'so attā' ti.|| ||

Evam etaṁ yathā-bhūtaṁ samma-p-paññāya daṭṭhabbaṁ.|| ||

Ye keci saṅkhārā atītānāgata-pacc'uppannaṁ||
ajjhattaṁ vā||
bahiddhā vā||
oḷārikaṁ vā||
sukhumaṁ vā||
hīnaṁ vā||
paṇītaṁ vā||
yaṁ dūre santike vā||
sabbaṁ saṅkhāraṁ:|| ||

'N'etaṁ mama||
n'eso ham asmi||
na me'so attā' ti.|| ||

Evam etaṁ yathā-bhūtaṁ samma-p-paññāya daṭṭhabbaṁ.|| ||

Yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgata-pacc'uppannaṁ||
ajjhattaṁ vā||
bahiddhā vā||
oḷārikaṁ vā||
sukhumaṁ vā||
hīnaṁ vā||
paṇītaṁ vā||
yaṁ dūre santike vā||
sabbaṁ viññāṇaṁ:|| ||

'N'etaṁ mama||
n'eso ham asmi||
na me'so attā' ti.|| ||

Evam etaṁ yathā-bhūtaṁ samma-p-paññāya daṭṭhabbaṁ.|| ||

20. Evaṁ passaṁ āvuso, Yamaka||
sutavā ariya-sāvako||
rūpasmim pi nibbindati||
vedanāya pi nibbindati||
saññāya pi nibbindati||
saṅkhāresu pi nibbindati||
viññāṇasmim pi nibbindati.|| ||

Nibbindaṁ virajjati.|| ||

Virāgā vimuccati.|| ||

Vimuttasmiṁ 'vimuttami' ti||
ñāṇaṁ hoti:|| ||

'Khīṇā jāti,||
Vusitaṁ Brahma-cariyaṁ,||
Kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ,||
itthattāyā' ti pajānātī ti.|| ||

§

21. "Taṁ kiṁ maññasi āvuso Yamaka,||
'rūpaṁ Tathāgato' ti||
samanupassasī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"'Vedanā Tathāgato' ti||
samanupassasī" ti??|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"'Saññā Tathāgato' ti||
samanupassasī" ti??|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"'Saṅkhāre Tathāgato' ti||
samanupassasī" ti??|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"'Viññāṇaṁ Tathāgato' ti||
samanupassasī" ti??|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

■

27. "Taṁ kiṁ maññasi āvuso Yamaka,||
'rūpasmiṁ Tathāgato' ti samanupassasī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"'Aññatra rūpā Tathāgato' ti||
samanupassasī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"Taṁ kiṁ maññasi āvuso Yamaka,||
'vedanāya Tathāgato' ti samanupassasī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"'Aññatra vedanāya Tathāgato' ti||
samanupassasī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"Taṁ kiṁ maññasi āvuso Yamaka,||
'saññāya Tathāgato' ti samanupassasī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"'Aññatra saññāya Tathāgato' ti||
samanupassasī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"Taṁ kiṁ maññasi āvuso Yamaka,||
'saṅkhāresu Tathāgato' ti samanupassasī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"'Aññatra saṅkhārehi Tathāgato' ti||
samanupassasī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"Taṁ kiṁ maññasi āvuso Yamaka,||
'viññāṇasmiṁ Tathāgato' ti samanupassasī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

"'Aññatra viññāṇā Tathāgato' ti||
samanupassasī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

■

[112] 33. "Taṁ kiṁ maññasi āvuso Yamaka,||
ayaṁ so arūpī||
avedano||
asaññī||
asaṅkhāro||
aviññāṇo Tathāgato' ti||
samanupassī" ti?|| ||

"No h'etaṁ āvuso" ti.|| ||

■

34. "Ettha ca te āvuso Yamaka||
diṭṭhe'va dhamme saccato thetato Tathāgate anupalabbhiyamāne||
kallaṁ nu te taṁ veyyākaraṇaṁ||
"Tath'āhaṁ Bhagavatā Dhammaṁ desitaṁ ājānāmi:||
yathā khīṇ'āsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati na hoti param maraṇā" ti?|| ||

35. "Ahu kho me taṁ āvuso Sariputta,||
pubbe aviddasuno pāpakaṁ diṭṭhī-gataṁ||
idaña ca pana me āyasamato Sāriputtassa Dhamma-desanaṁ sutvā tañe ca pāpakaṁ diṭṭhi-gataṁ pahīnaṁ,||
dhammo ca me abhisameto" ti.|| ||

■

36. "Sace taṁ āvuso Yamaka,||
evaṁ puccheyyuṁ:|| ||

'Yo so Āvuso Yamaka,||
bhikkhu arahaṁ khīṇ'āsavo||
so kāyassa bhedā param maraṇā?'||
kiṁ hoti' ti?|| ||

Evaṁ puṭṭho tvaṁ āvuso Yamaka,||
kinti khyākareyyasī" ti?|| ||

37. "Sace maṁ āvuvesā evaṁ puccheyyuṁ:|| ||

'Yo so Āvuso Yamaka,||
bhikkhu arahaṁ khīṇ'āsavo||
so kāyassa bhedā param maraṇā?'||
kiṁ hoti' ti?|| ||

Evaṁ puṭṭho'haṁ āvuso,||
evaṁ khyākareyyaṁ:|| ||

'Rūpaṁ kho āvuso aniccaṁ,||
yad aniccaṁ taṁ dukkhaṁ,||
yaṁ dukkhaṁ taṁ niruddhaṁ||
taṁ attha-gataṁ.

Vedanā kho āvuso aniccaṁ,||
yad aniccaṁ taṁ dukkhaṁ,||
yaṁ dukkhaṁ taṁ niruddhaṁ||
taṁ attha-gataṁ.

Saññā kho āvuso aniccaṁ,||
yad aniccaṁ taṁ dukkhaṁ,||
yaṁ dukkhaṁ taṁ niruddhaṁ||
taṁ attha-gataṁ.

Saṅkhārā kho āvuso aniccaṁ,||
yad aniccaṁ taṁ dukkhaṁ,||
yaṁ dukkhaṁ taṁ niruddhaṁ||
taṁ attha-gataṁ.

Viññāṇa kho āvuso aniccaṁ,||
yad aniccaṁ taṁ dukkhaṁ,||
yaṁ dukkhaṁ taṁ niruddhaṁ||
taṁ attha-gataṁ.'

Evaṁ puṭṭho'haṁ āvuso,||
evaṁ khyākareyyan" ti.|| ||

■

38. Sādhu sādhu āvuso Yamaka.|| ||

Tena h'āvuso Yamaka, upaman te karissāmi etass'eva atthassa bhiyyosomattāya ñāṇāya.|| ||

39. Seyyathā pi āvuso Yamaka,||
gahapati vā||
gahapati-putto vā||
aḍḍho maha-d-dhano mahā-bhogo,||
so ca ārakkha-sampanno||
tassa koci-d-eva puriso uppajjeyya||
anatthakāmo||
ahitakāmo||
ayoga-k-khemakāmo||
jīvitā voropetukāmo,||
tassa [113] evam assa:|| ||

'Ayaṁ kho gahapati vā||
gahapati-putto vā||
aḍḍho maha-d-dhano mahā-bhogo,||
so ca ārakkha-sampanno||
nāyaṁ sukaro pasayha jīvitā voropetuṁ,||
yaṁ nunāhaṁ anupakhajja jīvitā voropeyyan' ti.|| ||

So taṁ gahapatiṁ vā||
gahapati-puttaṁ vā||
upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:|| ||

'Upaṭṭhaheyyaṁ taṁ bhante' ti.|| ||

Tam enaṁ so gahapati vā||
gahapati putto vā||
upaṭṭhāpeyya,||
so upaṭṭhaheyya pubb'uṭṭhāyi pacchātipāti||
kiṁ kārapaṭissāvi manāpacāri piyavādi.|| ||

Tassa so gahapati vā||
gahapati-putto vā||
mittato pi naṁ daheyya.|| ||

Suhajjato pi naṁ daheyya tasmiñ ca vissāsaṁ āpajjeyya,||
yadā kho āvuso tassa purisassa evam assa:|| ||

'Saṁvissaṭṭho kho myāyaṁ gahapati vā||
gahapati-putto vā' ti.|| ||

Atha naṁ raho-gataṁ viditvā tiṇhena satthena jīvitā voropeyya.|| ||

40. Taṁ kiṁ maññasi āvuso Yamaka?|| ||

Yadā pi so puriso amuṁ gahapatiṁ vā||
gahapati-puttaṁ vā||
upasaṅkamitvā evam āha:|| ||

'Upaṭṭhaheyyaṁ taṁ bhante' ti,||
tadā pi so vadhakova,||
vadhakaña ca pana santaṁ na aññāsi.|| ||

'Vadhako me' ti.|| ||

Yadā pi so upaṭṭhāti pubb'uṭṭhāyi pacchā-nipāti kiṅkārapaṭissāvī manānapacāri piyavādi.|| ||

Tadā pi so vadhakova, vadhakañaca pana santaṁ na aññāsi.|| ||

"Vadhako me" ti.|| ||

Yadā pi naṁ raho-gataṁ viditvā tiṇhena satthena jīvitāvoropeti.|| ||

Tadā pi so vadhakova, vadhakañaca pana santaṁ na aññāsi.|| ||

"Vadhako me' ti.|| ||

"Evam āvuso" ti.|| ||

43. Evam eva kho āvuso a-s-sutavā puthujjano||
ariyānaṁ adassāvī||
ariya-Dhammassa akovido||
ariya-Dhamme avinīto,||
sappurisānaṁ adassāvī||
sappurisa-Dhammassa akovido||
sappurisa-Dhamme avinīto,||
rūpaṁ attato samanupsati,||
rūpavantaṁ vā attāṇaṁ||
attani vā rūpaṁ,||
rūpasmiṁ vā attāṇaṁ.|| ||

Vedanaṁ attato samanupsati,||
vedanā-vantaṁ vā attāṇaṁ||
attani vā vedanaṁ,||
vedanāya vā attāṇaṁ.|| ||

Saññaṁ attato samanupsati,||
sañña-vantaṁ vā attāṇaṁ||
attani vā saññaṁ,||
saññāya vā attāṇaṁ.|| ||

Saṅkhāre attato samanupsati,||
saṅkhārā-vantaṁ vā attāṇaṁ||
attani vā saṅkhārāṁ,||
saṅkhāresu vā attāṇaṁ.|| ||

Viññāṇaṁ [114] attato samanupsati,||
viññāṇa-vantaṁ vā attāṇaṁ||
attani vā viññāṇaṁ,||
viññāṇasmiṁ vā attāṇaṁ.|| ||

■

44. So aniccaṁ rūpaṁ||
'aniccaṁ rūpan' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Aniccaṁ vedanaṁ||
'aniccā vedanā' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Aniccaṁ saññaṁ||
'aniccā saññā' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Anicce saṅkhāre||
'aniccā saṅkhārā' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Aniccaṁ viññāṇaṁ||
'aniccaṁ viññāṇan' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

■

45. Dukkhaṁ rūpaṁ||
'dukkhaṁ rūpan' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Dukkhaṁ vedanaṁ||
'dukkhaṁ vedanāt' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Dukkhaṁ saññā||
'dukkhaṁ saññāt' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Dukkhaṁ saṅkhāre||
'dukkhaṁ saṅkhāret' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Dukkhaṁ viññāṇaṁ||
'dukkhaṁ viññāṇat' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

■

46. Anattaṁ rūpaṁ||
'anattā rūpan' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Anattaṁ vedanaṁ||
'anattā vedanā' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Anattaṁ saññaṁ||
'anattā saññāya' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Anatte saṅkhāre||
'anattā saṅkhārā' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Anattaṁ viññāṇaṁ||
'Anantaṁ viññāṇan' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

■

47. Saṅkhataṁ rūpaṁ||
'saṅkhataṁ rūpan' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Saṅkhataṁ vedanaṁ||
'saṅkhatā vedanā' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Saṅkhataṁ saññaṁ||
'saṅkhatā saññāya' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Saṅkhate saṅkhāre||
'saṅkhatā saṅkhārā' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Saṅkhataṁ viññāṇaṁ||
'saṅkhataṁ viññāṇan' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

■

48. Vadhakaṁ rūpaṁ||
'vadhakaṁ rūpan' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Vadhakaṁ vedanaṁ||
'vadhakā vedanā' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Vadhakaṁ saññaṁ||
'vadhakā saññāya' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Vadhake saṅkhāre||
'saṅkhatā saṅkhārā' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

Vadhakaṁ viññāṇaṁ||
'vadhakaṁ viññāṇan' ti||
yathā-bhūtaṁ na-p-pajānāti.|| ||

49. So rūpaṁ upeti||
upādiyati||
adhiṭṭhāti||
'attā me' ti.|| ||

Vedanaṁ upeti||
upādiyati||
adhiṭṭhāti||
'attā me' ti.|| ||

Saññaṁ upeti||
upādiyati||
adhiṭṭhāti||
'attā me' ti.|| ||

Saṅkhāre upeti||
upādiyati||
adhiṭṭhāti||
'attā me' ti.|| ||

Viññāṇaṁ upeti||
upādiyati||
adhiṭṭhāti||
'attā me' ti.|| ||

Tassime pañc'upādāka-k-khandhā upetā||
upādinnā||
dīgha-rattaṁ ahitāya dukkhāya paṁvattanti.|| ||

§

50. Sutavā ca kho āvuso ariya-sāvako||
ariyānaṁ dassāvī||
ariya-Dhammassa kovido||
ariya-Dhamme suvinīto,||
sappurisānaṁ dassāvī||
sappurisa-Dhammassa kovido||
sappurisa-Dhamme suvinīto||
na rūpaṁ attato samanupassati,||
na rūpavantaṁ vā attāṇaṁ||
na attani vā rūpaṁ,||
na rūpasmiṁ vā attāṇaṁ.|| ||

Na saññā attato samanupassati,||
na saññāṇavantaṁ vā attāṇaṁ,||
na attani vā saññaṁ,||
na saññāsmiṁ vā attāṇaṁ.|| ||

Na vedanā attato samanupassati,||
na vedanā-vantaṁ vā attāṇaṁ,||
na attani vā vedanaṁ,||
na vedanāsmiṁ vā attāṇaṁ.|| ||

Na na saṅkhāre attato samanupassati,||
na saṅkhārāvantaṁ vā attāṇaṁ,||
na attani vā saṅkhārāṇaṁ,||
na saṅkhārāṇasmiṁ vā attāṇaṁ.|| ||

Na viññāṇaṁ attato samanupassati,||
na viññāṇa-vantaṁ vā attāṇaṁ,||
na attani vā viññāṇaṁ,||
na viññāṇasmiṁ vā attāṇaṁ.|| ||

[115] 51. So aniccaṁ rūpaṁ||
'aniccaṁ rūpan' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Aniccaṁ vedanaṁ||
'aniccaṁ vedanā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Aniccaṁ saññāṁ||
'aniccaṁ saññā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Aniccaṁ saṅkhāre||
'aniccaṁ saṅkhārā' ti
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Aniccaṁ viññāṇaṁ||
'aniccaṁ viññāṇan' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

■

52. Dukkhaṁ rūpaṁ||
'dukkhaṁ rūpan' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Dukkhaṁ vedanaṁ||
dukkhaṁ vedanā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Dukkhaṁ saññā||
dukkhaṁ saññā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Dukkhaṁ saṅkhāre||
dukkhaṁ saṅkhārā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Dukkhaṁ viññāṇaṁ||
'dukkhaṁ viññāṇan' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

■

53. Anattaṁ rūpaṁ||
'anattā rūpan' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Anattaṁ vedanaṁ||
'anattā vedanā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Anattā saṁññā||
'anattā saññā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Anattaṁ saṅkhāre||
'anattā saṅkhārā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Anattā viññāṇaṁ||
'Anantaṁ viññāṇan' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

■

54. Saṅkhataṁ rūpaṁ||
'saṅkhataṁ rūpan' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Saṅkhataṁ vedanaṁ||
'saṅkhataṁ vedanā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Saṅkhataṁ saññā||
'saṅkhataṁ saññā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Saṅkhate saṅkhāre||
'saṅkhataṁ saṅkhārā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Saṅkhataṁ viññāṇaṁ||
'saṅkhataṁ viññāṇan' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

■

55. Vadhakaṁ rūpaṁ||
'vadhakaṁ rūpanti yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Vadhakaṁ vedanaṁ||
'vadhakaṁ vedanā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Vadhakaṁ saññā||
'vadhakaṁ saññā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Vadhake saṅkhāre||
'vadhakaṁ saṅkhārā' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

Vadhakaṁ viññāṇaṁ||
'vadhakaṁ viññāṇan' ti||
yathā-bhūtaṁ pajānāti.|| ||

■

56. So rūpaṁ na upeti,||
na upādiyati,||
na adhiṭṭhāti||
'attā me' ti.|| ||

Vedanaṁ na upeti,||
na upādiyati,||
na adhiṭṭhāti||
'attā me' ti.|| ||

Saññaṁ na upeti,||
na upādiyati,||
na adhiṭṭhāti||
'attā me' ti.|| ||

Saṅkhāre na upeti,||
na upādiyati,||
na adhiṭṭhāti||
'attā me' ti.|| ||

Viññāṇaṁ na upeti,||
na upādiyati,||
na adhiṭṭhāti||
'attā me' ti.|| ||

Tassime pañc'upādāna-k-khandhā anupetā anupādinnā dīgha-rattaṁ hitāya sukhāya saṁvaṭṭantī" ti.|| ||

57. Evam he te āvuso Sāriputta hoti.|| ||

Yesaṁ āyasmantām tādisā sabrahma-cārino anukampakā attha-kāmā ovādakā anusāsakā.|| ||

Idañ ca pana me āyasmato Sāriputtassa Dhamma-desanaṁ sutvā anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttanti.|| ||

58. Idam avoca āyasmā Sāriputto.|| ||

Attamano āyasmā Yamako āyasmato Sāriputtassa bhāsitaṁ abhinandīti.|| ||

Contact:
Copyright Statement