Majjhima Nikaya


[Site Map]  [Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]

The Pali is transliterated as IAST Unicode (āīūṃṅñṭḍṇḷ). Alternatives:
[ ASCII (aiumnntdnl) | Mobile (āīūŋńñţđņļ) | Velthuis (aaiiuu.m'n~n.t.d.n.l) ]

 

Majjhima Nikāya
III. Upari Paṇṇāsa
1. Devadaha Vagga

Sutta 109

Mahā Puṇṇama Suttaɱ

Based on the 'Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.'

 


 

[1][chlm][pts][than][upal] Evaɱ me sutaɱ|| ||

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthīyaɱ viharati Pubbārāme Migāramātupāsāde,||
tena kho pana samayena Bhagavā tadahuposathe paṇṇarase puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhu-saŋghaparivuto abbhokāse nisinno hoti.|| ||

Atha kho aññataro bhikkhu uṭṭhāy āsanā ekaɱsaɱ cīvaraɱ katvā yena Bhagavā ten'añjaliɱ paṇāmetvā Bhagavantaɱ etad avoca:||
'puccheyyāhaɱ bhante,||
Bhagavantaɱ kiñci'd'eva desaɱ sace me Bhagavā okāsaɱ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā' ti.|| ||

Tena hi tvaɱ bhikkhu sake āsane nisīditvā puccha yadākaŋkhasiti.|| ||

Atha kho so bhikkhu sake āsane nisīditvā Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

'Ime nu kho bhante,||
pañcupādānakkhandhā,||
[16] seyyathīdaɱ:||
rūpūpādānakkhandho vedanūpādānakkhandho saññūpādānakkhandho sankhārūpādānakkhandho viññāṇūpādānakkhandho' ti.|| ||

Ime kho bhikkhu,||
pañcupādānakkhandhā,||
seyyathīdaɱ:||
'rūpūpādānakkhandho vedanūpādānakkhandho saññūpādānakkhandho sankhārūpādānakkhandho viññāṇūpādānakkhandho' ti.|| ||

Sādhu bhante' ti kho so bhikkhu Bhagavato bhāsitaɱ abhinanditvā anumoditvā Bhagavantaɱ uttariɱ pañhaɱ pucchi.|| ||

'Ime pana bhante pañcupādānakkhandhā kimmūlakā' ti?|| ||

'Ime kho bhikkhu,||
pañcupādānakkhandhā chandamūlakā' ti.|| ||

Taɱyeva nu kho bhante,||
upādānaɱ te pañcupādānakkhandhā udāhu aññatra pañcupādānakkhandhehi upādānaɱ' ti?|| ||

Na kho bhikkhu,||
taɱ yeva upādānaɱ te pañcupādānakkhandhā nāpi1 aññatra pañcupādānakkhandhehi upādānaɱ.|| ||

Yo kho bhikkhu,||
pañcupādānakkhandhesu chandarāgo,||
taɱ tattha upādānanti.|| ||

Siyā pana bhante,||
pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavemattatāti?|| ||

Siyā bhikkhūti Bhagavā avoca.|| ||

Idha bhikkhu,||
ekaccassa evaɱ hoti.|| ||

Evaɱrūpo siyaɱ anāgatam addhānaɱ,||
evaɱvedano siyaɱ anāgatam addhānaɱ,||
evaɱsañño siyaɱ anāgatam addhānaɱ,||
evaɱsankhāro siyaɱ anāgatam addhānaɱ,||
evaɱviññāṇo siyaɱ anāgatam addhānanti.|| ||

Evaɱ kho bhikkhu,||
siyā pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavemattatāti.|| ||

Kittāvatā pana bhante,||
khandhānaɱ khandhādhivacanaɱ hotī ti?|| ||

Yaɱ kiñci bhikkhu rūpaɱ atītānāgatapaccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santine vā,||
ayaɱ rūpakkhandho.|| ||

[17] yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaɱ vā bahiddhā vā o'ārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā yā dūre santike vā,||
ayaɱ vedanākkhandho.|| ||

Yā kāci saññā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaɱ vā bahiddhā vā o'ārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā yā dūre santike vā,||
ayaɱ saññākkhandho.|| ||

Ye keci sankhārā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaɱ vā bahiddhā vā o'ārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā ye dūre santike vā,||
ayaɱ sankhārakkhandho.|| ||

Yaɱ kiñci viññāṇaɱ atītānāgatapaccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā o'rārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
ayaɱ viññāṇakkhandho.|| ||

Ettāvatā kho bhikkhu,||
khandhānaɱ khandhādhivacanaɱ hotī' ti.|| ||

Ko nu kho bhante,||
hetu ko paccayo rūpakkhandhassa paññā panāya,||
ko hetu ko paccayo vedanākkhandhassa paññāpanāya,||
ko hetu ko paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya,||
ko hetu ko paccayo sankhārakkhandhassa paññāpanāya,||
ko hetu ko paccayo viññāṇakkhandhassa paññāpanāyāti?|| ||

Cattāro kho bhikkhu,||
mahābhūtā hetu cattāro mahābhūtā paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāya,||
phasso hetu phasso paccayo vedanakkhandhassa paññāpanāya,||
phasso hetu phasso paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya,||
phasso hetu phasso paccayo sankhārakkhandhassa paññāpanāya,||
nāma-rūpaɱ kho bhikkhu,||
hetu nāma rūpaɱ paccayo viññāṇakkhandhassa paññāpanāyāti.|| ||

Kathaɱ pana bhante,||
sakkāyadiṭṭhi hotī ti?|| ||

Idha bhikkhu ,||
assutvā puthujjano ariyānaɱ adassāvī ariya-Dhammassa akovido ariya-Dhamme avinīto,||
sappurisānaɱ adassāvī sappurisa-Dhammassa akovido sappurisadhamma avinīto,||
rūpaɱ attato samanupassati,||
rūpavantaɱ vā attānaɱ,||
attani vā rūpaɱ,||
rūpasmiɱ vā attānaɱ.|| ||

Vedanaɱ attato samanupassati,||
vedanāvantaɱ vā attānaɱ,||
attani vā vedanaɱ,||
vedanāya vā attānaɱ.|| ||

Saññaɱ attato samanupassati,||
saññāvantaɱ vā attānaɱ,||
attani vā saññaɱ,||
saññāya vā attānaɱ.|| ||

Sankhāre attato samanupassati,||
sankhāravantaɱ vā attānaɱ,||
attani vā sankhāre,||
sankhāresu vā attānaɱ.|| ||

Viññāṇaɱ attato samanupassati,||
viññāṇavantaɱ vā attānaɱ.|| ||

Viññāṇaɱ attato samanupassati,||
viññāṇavattaɱ vā attānaɱ [18] attani vā viññāṇaɱ,||
viññāṇasmiɱ vā attānaɱ.|| ||

Evaɱ kho bhikkhu,||
sakkāyadiṭṭhi hotī ti.|| ||

Kathaɱ pana bhante,||
sakkāyadiṭṭhi na hotī ti?|| ||

Idha bhikkhu,||
Sutavā ariyasāvako ariyānaɱ dassāvī ariya-Dhammassa kovido ariya-Dhamme suvinīto,||
sappurisānaɱ dassāvī sappurisa-Dhammassa kovido sappurisa-Dhamme suvinīto,||
na rūpaɱ attato samanupassati,||
na rūpavantaɱ vā attānaɱ,||
nāttani vā rūpaɱ,||
na rūpasmiɱ vā attānaɱ.|| ||

Na vedanaɱ attato samanupassati,||
na vedanāvantaɱ vā attānaɱ,||
nāttani vā vedanaɱ,||
na vedanāya vā attānaɱ.|| ||

Na saññaɱ attato samanupassati,||
na saññāvantaɱ vā attānaɱ,||
nāttani vā saññaɱ,||
na saññāya vā attānaɱ.|| ||

Na sankhāre attato samanupassati,||
na sankhāravantaɱ vā attānaɱ,||
nāttani vā sankhāre,||
na sankhāresu vā attānaɱ.|| ||

Na viññāṇaɱ attato samanupassati,||
na viññāṇavantaɱ vā attānaɱ,||
nāttani vā viññāṇaɱ na viññāṇasmiɱ vā attānaɱ.|| ||

Evaɱ kho bhikkhu,||
sakkāyadiṭṭhi na hotī ti.|| ||

Ko nu kho bhante rūpe assādo ko ādīnavo kiɱ nissaraṇaɱ.|| ||

Ko vedanāya assādo ko ādīnavo kiɱ nissaraṇaɱ.|| ||

Ko saññāya assādo ko ādīnavo kiɱ nissaraṇaɱ.|| ||

Ko sankhāresu assādo ko ādīnavo kiɱ nissaraṇaɱ.|| ||

Ko viññāṇe assādo ko ādīnavo kiɱ nissaraṇanti.|| ||

Yaɱ kho bhikkhu,||
rūpaɱ paṭicca uppajjati sukhaɱ somanassaɱ ayaɱ rūpe assādo,||
yaɱ rūpaɱ aniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ ayaɱ rūpe ādīnavo,||
yo rūpe chandarāgavinayo chandarāgappahānaɱ idaɱ rūpe nissaraṇaɱ.|| ||

Yaɱ kho bhikkhu,||
vedanaɱ paṭicca uppajjati sukhaɱ somanassaɱ ayaɱ vedanaɱ assādo,||
yaɱ vedanaɱ aniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ ayaɱ vedanā ādīnavo,||
yo vedano chandarāgavinayo chandarāgappahānaɱ idaɱ vedano nissaraṇaɱ.|| ||

Yaɱ kho bhikkhu,||
saññaɱ paṭicca uppajjati sukhaɱ somanassaɱ ayaɱ saññaɱ assādo,||
yaɱ yaɱ saññaɱ aniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ ayaɱ saññaɱ ādīnavo,||
yo sañño chandarāgavinayo chandarāgappahānaɱ idaɱ sañño nissaraṇaɱ.|| ||

Yaɱ kho bhikkhu,||
sankhāre paṭicca uppajjati sukhaɱ somanassaɱ ayaɱ sankhāre assādo,||
yaɱ sankhāraɱ aniccaɱ dukkhaɱ viparināmadhammaɱ ayaɱ sankhāro ādīnavo,||
yo sankhāre chandarāgavinayo chandarāgappahānaɱ idaɱ sankhāre nissaraṇanti.|| ||

Yaɱ kho bhikkhu,||
viññāṇaɱ paṭicca uppajjati sukhaɱ somanassaɱ ayaɱ viññāṇe assādo,||
yaɱ viññāṇaɱ aniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ ayaɱ viññāṇe ādīnavo,||
yo viññāṇe chandarāgavinayo chandarāgappahānaɱ idaɱ viññāṇe nissaraṇanti.|| ||

Kathaɱ pana bhante,||
jānato kathaɱ passato imasmiɱ ca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaŋkāra-mamaŋkāra-mānānusayā na hontīti?|| ||

Yaɱ kiñci bhikkhu,||
rūpaɱ atītānāgatapaccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ [19] vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ rūpaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passati.|| ||

Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ vedanaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passati.|| ||

Yā kāci saññā atītānāgatapaccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ saññaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passati.|| ||

Ye keci sankhārā atītānāgatapaccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahaddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ sankhāraɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passati.|| ||

Yaɱ kiñci viññāṇaɱ atītānāgatapaccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ viññāṇaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā' ti.|| ||

evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya passati.|| ||

Evaɱ kho bhikkhu jānato evaɱ passato imasmiɱ ca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaŋkāra-mamaŋkāra-mānānusayā1na hontī' ti.|| ||

Atha kho,||
aññatarassa bhikkhuno evaɱ cetaso parivitakko udapādi:||
'Iti kira bho,||
rūpaɱ anattā,||
vedanā anattā,||
saññā anattā,||
sankhārā anattā,||
viññāṇaɱ anattā anattakatāni kammāni kamattānaɱ phusissantī ti.|| ||

Atha kho Bhagavā tassa bhikkhuno cetasā coto parivitakkamaññāya bhikkhū āmantesi:||
ṭhānaɱ kho pan'etaɱ bhikkhave,||
vijjati yaɱ idh'ekacco moghapuriso avidcā avijjāgato taṇhādhipateyyena cetasā satthusāsanaɱ atidhāvitabbaɱ maññeyya:||
'Iti kira bho rūpaɱ anattā,||
vedanā anattā,||
saññā anattā,||
sankhārā anattā,||
viññāṇaɱ anattā anattakatāni kammāni kamattānaɱ phusissantī' ti.|| ||

Paṭicca vinītā kho me tumhe bhikkhave,||
tatra tatra dhammesu taɱ kimmaññatha bhikkhave,||
rūpaɱ niccaɱ vā aniccaɱ vāti?|| ||

Aniccaɱ bhante.|| ||

Yaɱ panāniccaɱ,||
dukkhaɱ vā taɱ sukhaɱ vāti?|| ||

Dukkhaɱ bhante.|| ||

Yaɱ panāniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ,||
kallaɱ nu taɱ samanupassituɱ 'Etaɱ mama,||
eso'ham asmi,||
eso me attā' ti?|| ||

No h'etaɱ bhante.|| ||

Taɱ kiɱmaññatha bhikkhave,||
vedanā niccaɱ vā aniccaɱ vāti?|| ||

Aniccaɱ bhante.|| ||

[20] Yaɱ panāniccaɱ,||
dukkhaɱ vā taɱ sukhaɱ vāti?|| ||

Dukkhaɱ bhante.|| ||

Yaɱ panāniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ,||
kallaɱ nu taɱ samanupassituɱ|| ||

'Etaɱ mama,||
eso'ham asmi,||
eso me attā' ti?|| ||

No h'etaɱ bhante.|| ||

Taɱ kiɱmaññatha bhikkhave,||
saññā niccaɱ vā aniccaɱ vāti?|| ||

Aniccaɱ bhante.|| ||

Yaɱ panāniccaɱ,||
dukkhaɱ vā taɱ sukhaɱ vāti?|| ||

Dukkhaɱ bhante.|| ||

Yaɱ panāniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ,||
kallaɱ nu taɱ samanupassituɱ|| ||

'Etaɱ mama,||
eso'ham asmi,||
eso me attā' ti?|| ||

No h'etaɱ bhante.|| ||

Taɱ kiɱmaññatha bhikkhave,||
sankhārā niccaɱ vā aniccaɱ vāti?|| ||

Aniccaɱ bhante.|| ||

Yaɱ panāniccaɱ,||
dukkhaɱ vā taɱ sukhaɱ vāti?|| ||

Dukkhaɱ bhante.|| ||

Yaɱ panāniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ,||
kallaɱ nu taɱ samanupassituɱ 'Etaɱ mama,||
eso'ham asmi,||
eso me attā' ti?|| ||

No h'etaɱ bhante.|| ||

Taɱ kiɱmaññatha bhikkhave,||
viññāṇaɱ niccaɱ vā aniccaɱ vāti?|| ||

Aniccaɱ bhante.|| ||

Yaɱ panāniccaɱ,||
dukkhaɱ vā taɱ sukhaɱ vāti?|| ||

Dukkhaɱ bhante.|| ||

Yaɱ panāniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ,||
kallaɱ nu taɱ samanupassituɱ|| ||

'Etaɱ mama,||
eso'ham asmi,||
eso me attā' ti?|| ||

No h'etaɱ bhante.|| ||

Tasmāt iha bhikkhave,||
yaɱ kiñci rūpaɱ atītānāgatapaccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ rūpaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vi paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ vedanā n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Yā kāci saññā atītānāgatapaccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ saññā n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Ye keci sankhārā atītānāgatapaccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,'sabbaɱ sankhāraɱ n'etaɱ mama,||
nosohamasmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Yaɱ kiñci viññāṇaɱ atītānāgatapaccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
sabbaɱ viññāṇaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attāti evam etaɱ yathābhūtaɱ sammappaññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Evaɱ passaɱ bhikkhave,||
Sutavā ariyasāvako rūpasmiɱ nibbindati,||
vedanāyapi nibbindati,||
saññāyapi nibbindati,||
sankhāresupi nibbindati,||
viññāṇasmimpi nibbindati,||
nibbindaɱ virajjati,||
virāgā vimuccati,||
vimuttasmiɱ vimuttamiti ñāṇaɱ hoti:||
khīṇā jāti,||
vusitaɱ brahmacariyaɱ,||
kataɱ karaṇīyaɱ,||
nāparaɱ itthattāyā'ti pajānātī ti.|| ||

Idamoca Bhagavā attamanā te bhikkhu Bhagavato bhāsitaɱ abhinandunti.|| ||

Imasmiɱ kho pana veyyākara-ṇasmiɱ bhaññamāne saṭṭhimattānaɱ bhikkhūnaɱ anupādāya āsavehi cittāni vimucciɱsūti.|| ||

Mahāpuṇṇama suttaɱ navamaɱ


 

Contact:
E-mail
Copyright Statement   Webmaster's Page